Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Khơi thông nguồn lực, tạo đột phá tăng trưởng

Phân tích những thách thức của nền kinh tế, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ nền tảng tăng trưởng chưa thực sự vững chắc, áp lực lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô vẫn hiện hữu. Đầu tư tư nhân chưa có sự bứt phá, hiệu quả sử dụng nguồn lực còn hạn chế; trong khi tỷ lệ giải ngân đầu tư công đạt khoảng 63%, vốn tạm ứng chưa thu hồi vẫn còn cao. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát các khoản vốn tạm ứng cho nhà thầu, đẩy nhanh tiến độ các dự án để sớm chuyển hóa nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất mới.

Doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp tục gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, chịu áp lực từ lãi suất ngân hàng, chi phí đầu vào và logistics. Bên cạnh đó, cán cân thương mại và cơ cấu nhập khẩu chưa bền vững, với mức nhập siêu khoảng 19,4 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm, tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thảo luận tại phiên họp. (Nguồn: Báo Nhân Dân)

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý những hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực, tỷ lệ lao động phi chính thức, thất nghiệp thanh niên và chênh lệch tiếp cận giáo dục, y tế giữa các vùng. Các vấn đề về ô nhiễm môi trường, ngập úng, ùn tắc giao thông tiếp tục gây áp lực. Đặc biệt, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa tạo được những đột phá rõ nét.

Từ thực tế đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, ưu tiên hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong năm 2027.

Chủ tịch Quốc hội dẫn chứng những đổi mới trong hoạt động lập pháp, cho rằng việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo góp phần nâng cao hiệu quả công việc, giúp Quốc hội đẩy nhanh tiến độ xây dựng, thông qua luật. Qua đó, ông nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, gắn với cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường kinh doanh.

Cùng với phát triển kinh tế, cần quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, khắc phục tình trạng thiếu trường lớp, sách giáo khoa, phát triển nhà ở xã hội, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phiên thảo luận về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. (Nguồn: Báo Nhân Dân)

Về nhiệm vụ năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị đổi mới phương thức quản lý đầu tư công theo kết quả đầu ra, linh hoạt điều chuyển vốn, ưu tiên những nơi triển khai hiệu quả và đánh giá nghiêm túc những nơi chậm trễ, sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh quyết tâm đưa các trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất, tạo chuyển biến rõ rệt trong tổ chức thực hiện các chủ trương đã được Quốc hội quyết định.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm. Trách nhiệm phải gắn với nhiệm vụ cụ thể, thời hạn hoàn thành rõ ràng và kết quả thực chất. Cùng với tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, cần kiên quyết thay thế những cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời chú trọng đào tạo, quy hoạch và bố trí cán bộ phù hợp.

Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cần chuyển trọng tâm sang phát triển các sản phẩm cụ thể, có thể đo lường hiệu quả; đồng thời phát triển hệ sinh thái công nghiệp nội địa, thúc đẩy kinh tế biển và nâng cao chất lượng các dịch vụ xã hội.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tính toán đầy đủ độ trễ của những cú sốc kinh tế trong năm 2026 để xây dựng kịch bản điều hành năm 2027 chủ động, sát thực tế. Các nhiệm vụ cần được phân định rõ về thời hạn thực hiện và khả năng cân đối nguồn lực, tài chính; chính sách tài khóa, tiền tệ, thanh khoản ngân hàng và tỷ giá phải được theo dõi, điều hành linh hoạt.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu tiếp tục đóng góp những giải pháp cụ thể, khả thi, phát huy trí tuệ tập thể, góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.