Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được: Phân cấp phải đi cùng nguồn lực, chính sách phải ra 'sản phẩm'

Tập trung nguồn lực cho hạ tầng giao thông liên vùng

Phát biểu tại Kỳ họp thứ tư HĐND Tp.HCM khóa X, kỳ họp chuyên đề ngày 27/8, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được cho biết trong thời gian tới, thành phố xác định phát triển hạ tầng đồng bộ là một trong những đột phá chiến lược.

Theo ông, cùng với yêu cầu phát triển nhanh, Tp.HCM phải tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại kéo dài như ùn tắc giao thông, ngập nước và các vấn đề môi trường. Đây cũng là những nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh của thành phố.

Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được.

Đặc biệt, sau khi không gian phát triển được mở rộng, Tp.HCM có mối liên kết chặt chẽ hơn với các địa phương trong vùng. Vì vậy, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống giao thông liên vùng.

Theo ông Nguyễn Văn Được, thành phố không thể chỉ phát triển giao thông trong phạm vi nội đô mà phải tổ chức mạng lưới kết nối đồng bộ với các địa phương lân cận, tạo nền tảng cho không gian phát triển mới.

Chủ tịch UBND Tp.HCM đề nghị các sở, ngành và các ban HĐND thành phố tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông trọng điểm. Trong đó, thành phố tiếp tục quan tâm các tuyến vành đai, Quốc lộ 13, Quốc lộ 22, Quốc lộ 1A cùng những tuyến kết nối liên vùng.

Ông cho biết dù nguồn lực còn khó khăn, UBND thành phố sẽ cố gắng cân đối, bổ sung vốn để các công trình quan trọng có thể triển khai theo kế hoạch.

“Những chỗ nào đã có chủ trương, những chỗ nào chưa rõ về vốn thì UBND cố gắng làm sao trong kỳ này phải quan tâm”, ông Nguyễn Văn Được yêu cầu.

Theo Chủ tịch UBND Tp.HCM, việc đẩy nhanh các dự án hạ tầng không chỉ nhằm hoàn thiện hệ thống giao thông mà còn tạo nền tảng để thành phố duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mở rộng không gian phát triển và từng bước hình thành một đô thị có tầm vóc quốc tế.

Một nội dung được Chủ tịch UBND Tp.HCM đặc biệt nhấn mạnh là việc tận dụng các cơ chế, chính sách mới mà Trung ương trao cho thành phố.

Toàn cảnh Kỳ họp.

Ông Nguyễn Văn Được cho rằng thời gian qua, Trung ương đã tạo ra nhiều cơ chế, chính sách thuận lợi để Tp.HCM chủ động hơn trong phát triển. Luật Phát triển đô thị cũng là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố tổ chức lại phương thức quản lý và phát triển đô thị.

Tuy nhiên, theo ông, có cơ chế mới mới chỉ là điều kiện ban đầu. Điều quan trọng là thành phố phải tổ chức thực hiện hiệu quả.

“Vấn đề còn lại là phải dám làm, làm có hiệu quả, đưa ra sản phẩm gì”, Chủ tịch UBND Tp.HCM nhấn mạnh.

Theo ông, các nghị quyết, cơ chế, chính sách nếu chỉ dừng ở việc ban hành mà không được cụ thể hóa bằng đề án, nguồn lực và phương án thực hiện thì rất khó tạo ra chuyển biến trên thực tế.

Vì vậy, Chủ tịch UBND Tp.HCM đề nghị các xã, phường phải chủ động hơn trong việc đề xuất các nội dung cần được phân cấp, phân quyền. Các địa phương không chỉ nêu nhu cầu mà phải xây dựng đề án rõ ràng, xác định cụ thể nhiệm vụ, nguồn lực, cơ chế thực hiện và kết quả cần đạt được.

“Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực, rồi khả năng thực thi như thế nào”, ông Nguyễn Văn Được nói.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong quá trình phân cấp cho cơ sở. Thành phố không thể giao thêm nhiệm vụ nhưng lại không bố trí đủ nguồn lực để địa phương thực hiện.

Ông yêu cầu khi xây dựng các cơ chế phân cấp, các sở, ngành phải đánh giá đầy đủ tác động chính sách, khả năng cân đối nguồn lực và năng lực thực thi của từng địa phương.

Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực

Chủ tịch UBND Tp.HCM cũng lưu ý cần cân đối giữa mong muốn phân cấp với khả năng thực tế của thành phố và từng địa phương.

Theo ông, các xã, phường có thể mong muốn được giao thêm nhiều nhiệm vụ, nhưng khi phân cấp phải tính toán đầy đủ nguồn lực để thực hiện. Nếu không, việc phân cấp có thể dẫn đến tình trạng nhiệm vụ được giao nhưng không đủ điều kiện triển khai, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công việc. “Càng phân cấp thì càng nhẹ” không phải lúc nào cũng đúng. 

Do đó, cùng với phân cấp, cần thiết kế cơ chế tài chính phù hợp, xác định rõ nguồn thu, khoản thu được để lại và các nguồn lực cần thiết cho địa phương.

Ông đề nghị các xã, phường chủ động đề xuất những cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện địa bàn. Trên cơ sở đó, UBND thành phố sẽ chỉ đạo các sở, ngành nghiên cứu, đánh giá và xây dựng chính sách cụ thể.

Chủ tịch UBND Tp.HCM cho rằng việc này cần được thực hiện bằng những đề án cụ thể thay vì chỉ dừng ở việc trao đổi, kiến nghị chung chung.

“Chúng ta thường hay nói thôi, nói một cách rất tích cực, nhưng chưa có lực lượng cụ thể. Cho nên tôi đề nghị các xã, phường đề nghị phân cấp đi đôi với nguồn lực”, ông nói.

Bên cạnh nguồn lực, Chủ tịch UBND Tp.HCM nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở trong quá trình xây dựng chính sách và các quy hoạch liên quan đến địa bàn.

Theo ông, xã, phường là nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân và nắm rõ nhất tình hình thực tế. Vì vậy, khi xây dựng các đề án, quy hoạch hay phương án phát triển, cần có sự tham gia trực tiếp của chính quyền cơ sở ngay từ đầu.

Ông dẫn thực tế, đối với những đề án liên quan đến hạ tầng, quy hoạch hay phát triển đô thị, địa phương là nơi có thể đánh giá sát nhất nhu cầu của người dân, quy mô công trình, khả năng triển khai và những vấn đề có thể phát sinh.

“Không ai khác hiểu địa bàn bằng chính quyền cơ sở”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Từ đó, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các xã, phường chủ động tham gia, đóng góp ý kiến vào các quy hoạch, đề án và chính sách liên quan đến địa bàn, thay vì chờ thành phố đưa xuống rồi mới tổ chức thực hiện.

Theo ông, đây cũng là cách để nâng cao tính khả thi của chính sách, hạn chế tình trạng quy hoạch hoặc chủ trương được xây dựng nhưng khi triển khai thực tế lại phát sinh nhiều vướng mắc.

Chủ tịch UBND Tp.HCM cũng yêu cầu trong quá trình xây dựng các chính sách, cơ quan tham mưu phải đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

Các đề xuất cần làm rõ chính sách giải quyết vấn đề gì, nguồn lực ở đâu, cơ quan nào thực hiện và kết quả dự kiến như thế nào. Đây là cơ sở để tránh tình trạng nghị quyết được ban hành nhưng thiếu điều kiện triển khai.

Các đại biểu tham dự kỳ họp.

Theo ông Nguyễn Văn Được, cùng với các cơ quan chuyên môn, HĐND thành phố và các ban HĐND cần tiếp tục phát huy vai trò trong việc xem xét, giám sát các chính sách, bảo đảm các quyết định được ban hành phù hợp với thực tiễn.

Chủ tịch UBND Tp.HCM cho biết UBND thành phố sẽ ghi nhận các ý kiến của đại biểu, đồng thời giao các sở, ngành nghiên cứu, tham mưu những cơ chế, chính sách phù hợp.

Ông nhấn mạnh, thành phố đang có cơ hội lớn khi được Trung ương trao thêm nhiều cơ chế, chính sách. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực.

Theo Chủ tịch UBND Tp.HCM, tinh thần này cần được quán triệt trong toàn bộ quá trình điều hành của thành phố, từ xây dựng chính sách, phân cấp cho cơ sở đến triển khai các dự án đầu tư. Mục tiêu cuối cùng là biến các cơ chế mới thành nguồn lực phát triển, đồng thời giải quyết hiệu quả những vấn đề đang đặt ra đối với một đô thị có quy mô ngày càng lớn như Tp.HCM.