Chủ tịch UBND TPHCM: Phân cấp phải đi đôi với năng lực thực thi

Phát biểu tại kỳ họp thứ 4 (kỳ họp chuyên đề) HĐND TPHCM sáng 27/8, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nêu định hướng phát triển hạ tầng giao thông, chương trình nhà ở ven sông, rạch và trả lời một số kiến nghị của cử tri, đại biểu HĐND.

Tập trung giao thông liên vùng

Chủ tịch UBND TPHCM cho biết Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM lần thứ 11 xác định 3 đột phá chiến lược, gồm: phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; hoàn thiện thể chế; phát triển nguồn nhân lực. Trong nhiệm kỳ này, thành phố phải tập trung giải quyết 4 vấn đề lớn là ngập nước, kẹt xe, ô nhiễm môi trường và giao thông nội đô.

Trên cơ sở đó, ông Được nêu định hướng phát triển giao thông sau khi TPHCM sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), trong đó chú trọng kết nối liên vùng song song với giao thông nội đô. Các tuyến trọng điểm gồm vành đai 2, 3, 4, vành đai 5 đang được quy hoạch, quốc lộ 13, 22, 1A và hệ thống đường sắt.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được. Ảnh: Tuấn Hùng

Ông Được đề nghị HĐND TP và các sở, ngành thống nhất bố trí vốn, đẩy nhanh khởi công, triển khai để cơ bản hoàn thành các tuyến giao thông liên vùng, nội vùng quan trọng trong nhiệm kỳ này, tạo nền tảng cho thành phố phát triển hai con số, xây dựng một siêu đô thị mang tầm quốc tế và giải quyết các vấn đề kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường.

Về tiến độ, ông Được cho biết TPHCM đang đẩy nhanh triển khai các dự án giao thông trọng điểm, bổ sung phương án đầu tư phù hợp với điều kiện thực tế, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong nhiệm kỳ.

Về nguồn vốn, thành phố sẽ chủ động cân đối ngân sách, khai thác quỹ đất công và huy động thêm nguồn lực theo hình thức BT để bảo đảm tiến độ, đồng bộ hệ thống giao thông.

Phân cấp phải gắn với năng lực thực thi

Liên quan các kiến nghị về quy hoạch đồng bộ, hiện đại, có tầm nhìn, cơ chế để người dân tham gia, phân cấp mạnh cho xã, phường gắn với nguồn lực, tự chủ tài chính và nguồn thu để lại, ông Được cho biết UBND TP sẽ ghi nhận, đồng thời tham mưu Ban thường vụ Thành ủy các chính sách, quyết sách mạnh mẽ hơn.

Các cử tri đóng góp ý kiến tại kỳ họp thứ tư HĐND TPHCM sáng 27/8. Ảnh: Tuấn Hùng

Chủ tịch UBND TPHCM cho rằng Trung ương đã tạo thể chế rất thông thoáng cho các địa phương, Luật Phát triển đô thị vừa được ban hành là một minh chứng. Tuy nhiên, vấn đề còn lại là năng lực thực thi. 

“Phân cấp đã mạnh mẽ rồi nhưng năng lực thực thi thế nào? Có dám làm hay không? Và làm có hiệu quả hay không? Được những sản phẩm gì? Đó mới là vấn đề quan trọng” - ông Được nêu vấn đề.

Từ đó, ông đề nghị các xã, phường chủ động trong đề xuất về phân cấp như tự chủ tài chính, nguồn thu để lại nhưng cần xây dựng đề án cụ thể, có cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, đánh giá tác động và khả năng thực thi rõ ràng thay vì kiến nghị chung.

Ông Được cũng đề nghị cân đối giữa phân cấp và khả năng thực thi. Ông dẫn chứng bằng việc thành phố từng dự kiến chỉ thành lập 38 ban quản lý dự án, sau đó mở rộng cho các xã, phường có năng lực thực hiện. Tuy nhiên, đến tháng 7, tỷ lệ giải ngân đầu tư công tại hơn 2/3 số xã, phường vẫn ở mức 0%.

“Càng phân cấp thì càng nhẹ cho thành phố, nhưng phân cấp phải đi đôi với năng lực thực thi” - Chủ tịch UBND TPHCM lưu ý.

Yêu cầu xã, phường tham gia quy hoạch TOD

Về quy hoạch, ông Được đề nghị các xã, phường chủ động, trực tiếp tham gia, đặc biệt trong quy hoạch TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) dọc các tuyến đường sắt đô thị sắp triển khai.

Theo ông, chính quyền cấp xã là nơi sát thực tế nhất để đánh giá thời gian thực hiện, quỹ đất và tính khả thi của quy hoạch, nhưng hiện nay, sự tham gia của các địa phương vào khâu này còn hạn chế.

Toàn cảnh kỳ họp HĐND TPHCM lần thứ tư khóa 11, nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Tuấn Hùng

Về quản lý tài sản công, ông Được cho biết Ban thường vụ Thành ủy đã cơ bản thông qua đề án phân cấp quản lý, sắp tới sẽ giao cho các sở, ngành và đặc biệt là cấp xã, phường rà soát, phân loại quỹ đất công (đất công cộng, đất dôi dư sau giải phóng mặt bằng, quỹ đất công chưa xác định mục đích sử dụng...) và đề xuất phương án khai thác - đấu giá, sử dụng cho mục đích công cộng hoặc bố trí trụ sở cơ quan...

Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND TPHCM về phân công, phân cấp cụ thể. Các sở, ngành liên quan được yêu cầu xây dựng đề án quản lý, khai thác quỹ đất để trình UBND TP và Ban thường vụ Thành ủy.