Chùa Dừa - công trình kiến trúc độc đáo tại Vĩnh Long

Nằm giữa vùng đất miệt vườn rợp bóng cây xanh, Chùa Dừa (tên chính thức là chùa Long Quang, tọa lạc tại ấp Mỹ Sơn Đông, xã Phước Mỹ Trung) không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là minh chứng sinh động cho cách cây dừa bước vào không gian kiến trúc và đời sống tâm linh.

Ngôi cổ tự được xây dựng từ năm 1915 trên khuôn viên đất rộng khoảng 7.000 m². Tuy nhiên, diện mạo độc đáo như hiện tại bắt đầu được định hình từ năm 2018, khi chùa bước vào đợt trùng tu đặc biệt: từng bước thay thế các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa.

Cổng tam quan uy nghiêm dẫn vào chùa được rợp bóng cờ hoa trong dịp lễ. Tại đây, cây dừa không chỉ là cảnh quan bao quanh mà đã thực sự hóa thân thành "linh hồn" của công trình kiến trúc.

Không gian bên ngoài chánh điện rực rỡ sắc hoa và cờ Phật giáo. Giữa vườn dừa xanh mát, ngôi chùa mang đến cảm giác mộc mạc, gần gũi và tĩnh tại cho bất kỳ ai đặt chân đến.

Ý tưởng sử dụng gỗ và các sản phẩm từ cây dừa làm vật liệu trùng tu chùa do Đại đức Thích Lệ Quang - trụ trì hiện nay - khởi xướng và trực tiếp thực hiện. Tâm nguyện của thầy là vừa gìn giữ nét riêng của vùng đất xứ dừa, vừa tạo nên một không gian tu tập gần gũi, mộc mạc và bền vững với thời gian.

Ngước nhìn lên phần mái che, du khách có thể thấy rõ hệ thống cột, kèo, đòn tay đều được làm từ chất liệu gắn bó mật thiết với đời sống người dân quê. Từng thớ gỗ dừa sậm màu, trải qua quá trình xử lý kỹ lưỡng đã trở nên vô cùng rắn chắc.

Hành lang dài tĩnh lặng với hàng cột dừa lão hàng chục năm tuổi nâng đỡ toàn bộ sức nặng của mái ngói. Dọc hai bên là những tôn tượng La Hán bằng đá trắng nổi bật trên nền gỗ dừa sẫm màu.

Không gian chánh điện trang nghiêm, rộng rãi nhưng vô cùng ấm cúng. Những đường vân gỗ dừa tự nhiên, chấm phá bởi những dải phướn rủ xuống tạo nên một tổng thể kiến trúc hài hòa, mang đậm sắc thái miền quê sông nước.

Ở “thủ phủ dừa” Bến Tre - nay là một phần của tỉnh Vĩnh Long sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, cây dừa từ lâu đã hiện diện trong mọi mặt đời sống, từ sản xuất, sinh hoạt đến ẩm thực và văn hóa. Việc đưa chất liệu dừa vào kiến trúc chùa chiền vì thế không chỉ là một lựa chọn vật liệu, mà còn là cách kể câu chuyện về bản sắc địa phương bằng hình khối và không gian.

Khu vực ban thờ gây ấn tượng mạnh với cặp lục bình "khổng lồ" và tháp đèn thờ nhiều tầng. Toàn bộ các pháp khí và vật phẩm thờ cúng này đều được ghép và chế tác thủ công tinh xảo từ hàng ngàn mảnh gỗ dừa.

Gỗ dừa vốn có cấu trúc xơ, khó tạo hình hơn các loại gỗ thịt khác. Tuy nhiên, qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, những thân dừa thô mộc đã hóa thành những chi tiết chạm trổ hình rồng vươn mình mềm mại, sắc nét dùng làm chân đèn cúng Phật.

Hiện nay, trong khuôn viên chùa có hàng chục loại vật phẩm được chế tác từ dừa và gỗ dừa như lư hương, bình hoa, pháp cụ, bàn ghế... tạo sự đồng bộ độc đáo.

Ngay cả chày thỉnh chuông cũng mang bóng dáng mộc mạc của loại vật liệu thân thuộc này, ngày ngày ngân vang những thanh âm tỉnh thức giữa miền sông nước.

Nhờ kiến trúc độc đáo, thân thiện với môi trường và không gian thanh tịnh, Chùa Dừa đang dần trở thành điểm tham quan, chiêm bái mới đầy sức hút khi du khách về với Phước Mỹ Trung.

Chính quyền địa phương hiện cũng đang định hướng đưa Chùa Dừa vào danh sách các điểm đến trọng tâm trong chuỗi sản phẩm du lịch của xã, kết hợp cùng du lịch trải nghiệm homestay, thăm làng nghề hoa kiểng và miệt vườn trái cây, góp phần làm phong phú thêm hành trình khám phá vẻ đẹp miệt vườn Vĩnh Long.

CTV Trí Trần/VOV.VN