Chưa nên miễn thuế thu nhập đối với đơn vị cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện

Gắn kết quả giải ngân với hiệu quả đầu tư

Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 8. Ảnh: Quang Khánh

Tham gia thảo luận tại tổ, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn thống nhất cao với chủ trương hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước nhằm khắc phục những chồng chéo về quy trình quản lý, giảm trùng lặp hồ sơ, đẩy nhanh giải ngân và tăng cường tính thống nhất trong quản lý nguồn lực tài chính.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Đối với các chính sách mới, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc đề nghị làm rõ nguyên tắc quản lý ngân sách phải gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ và định mức kinh tế - kỹ thuật. Theo Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, tỷ lệ giải ngân là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá đầu tư công nhưng vẫn cần bổ sung tiêu chí về hiệu quả đầu ra của dự án để góp phần thể chế hóa chủ trương hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội tại Kết luận 18 của Trung ương.

Để hoàn thiện dự thảo Luật, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn đưa ra 3 kiến nghị. Thứ nhất, cần đồng bộ thời điểm quyết toán ngân sách với thời điểm kết thúc giải ngân. Dự thảo quy định quyết toán ngân sách kết thúc vào ngày 31/12 hàng năm, trong khi Luật Đầu tư công hiện hành cho phép kéo dài thời hạn giải ngân đến hết ngày 31/1 năm sau. Vì vậy, cần bổ sung quy định để thống nhất hai thời điểm này.

Thứ hai, cần quy định rõ giới hạn điều phối, lồng ghép nguồn vốn. Dự thảo giao Thủ tướng Chính phủ tại Điều 26 và Chủ tịch UBND cấp tỉnh tại Điều 32 thẩm quyền điều phối, lồng ghép các nguồn vốn. Tuy nhiên, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc nhấn mạnh, việc điều phối không được làm thay đổi mục tiêu dự án đã được Quốc hội hoặc HĐND quyết định, cũng như tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

Thứ ba, cần siết chặt kỷ luật chuyển nguồn, chỉ được chuyển nguồn trong trường hợp bất khả kháng. Đồng thời, xác định chế tài và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị được giao phân bổ vốn, nhất là người đứng đầu khi không phân bổ hết vốn, để chậm giải ngân mà không có lý do chính đáng. “Cơ quan, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu giải ngân chậm, chuyển nguồn mà không có lý do chính đáng”, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn nhấn mạnh.

Về dự toán chi còn lại của cấp ngân sách, ĐBQH Vũ Danh Hiệp (TP. Cần Thơ) cho rằng, đây là khoản đã có nhưng cuối năm không chi được nên về nguyên tắc phải hủy dự toán và giảm bội chi, tương tự như các khoản chưa phân bổ. Tuy nhiên, hiện có đề xuất gộp cùng khoản tăng thu ngân sách Trung ương và giao Thủ tướng phân bổ các khoản ngân sách này sau khi gộp lại.

ĐBQH Vũ Danh Hiệp (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Đại biểu nhấn mạnh, đây là khoản dự toán không sử dụng được nên phải hủy và giảm bội chi ngân sách tương ứng. Bản chất hai việc tăng thu và giảm chi là khác nhau. Khoản tăng thu phải dành cho giảm bội chi để tiến tới cân bằng thu - chi ngân sách.

Cần chuyển sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, các ĐBQH đã cho ý kiến về đề xuất miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (khoản 5a Điều 15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, khoản 5a Điều 5 Luật Thuế thu nhập cá nhân).

Tán thành các mục tiêu của chính sách này, nhưng ĐBQH Phạm Kiều Anh Thơ (TP. Cần Thơ) băn khoăn về công cụ được lựa chọn.

ĐBQH Phạm Kiều Anh Thơ (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Theo đại biểu, thuế thu nhập doanh nghiệp là thuế đánh trên lợi nhuận. Do vậy, miễn thuế sẽ làm tăng lợi nhuận của người cung cấp, nhưng chưa có gì bảo đảm phần ưu đãi đó được chuyển thành suất ăn rẻ hơn, ngon hơn hay an toàn hơn. Bên cạnh đó, rất khó tách riêng phần thu nhập từ suất ăn cho trường học, bệnh viện với các hoạt động kinh doanh khác của cùng một đơn vị.

Dự thảo áp dụng với đơn vị nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, tức là chưa rõ chi phí, chưa có hóa đơn đầu vào, cũng được miễn. Trong khi đó, chính sách được đề xuất áp dụng vô thời hạn và chưa gắn với bất kỳ điều kiện nào về an toàn thực phẩm.

ĐBQH Đào Chí Nghĩa (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

ĐBQH Quàng Văn Hương (Sơn La) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

ĐBQH Tô Ái Vang (TP. Cần Thơ) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Đối với cơ sở y tế, đại biểu nêu rõ, việc tổ chức suất ăn cho người bệnh nội trú hiện nay chưa phổ biến. Việc tổ chức Khoa Dinh dưỡng hoặc tổ dinh dưỡng lâm sàng được quy định tùy theo hạng bệnh viện. Và trên thực tế, chủ yếu các bệnh viện tuyến trên, bệnh viện hạng cao mới đủ điều kiện xây dựng thực đơn bệnh lý và cung cấp suất ăn cho người bệnh. Ở những bệnh viện còn lại, bữa ăn của người bệnh vẫn do gia đình tự lo.

Từ những phân tích nêu trên, đại biểu cho rằng, số người bệnh thực sự được hưởng lợi từ chính sách này sẽ rất ít, trong khi lại khó phân định đâu là suất ăn cho người bệnh, đâu là doanh thu bán hàng thông thường, dễ phát sinh trục lợi chính sách. Do vậy, chưa nên đưa nội dung này vào luật mà nên chuyển sang hỗ trợ trực tiếp tiền ăn cho học sinh bán trú vùng khó khăn, học sinh và người bệnh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, để ngân sách đi thẳng vào bữa ăn.

Nếu vẫn giữ chính sách thì cần thu hẹp đối tượng vào suất ăn của trẻ mầm non, học sinh bán trú, nội trú và người bệnh nội trú do bộ phận dinh dưỡng/khoa Dinh dưỡng của bệnh viện chỉ định hoặc tổ chức; gắn với điều kiện có chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, hạch toán riêng, có hóa đơn đầu vào. “Chính sách thuế đi vào cuộc sống khi đến đúng người cần hỗ trợ và cơ quan thực thi có đủ căn cứ để áp dụng”, đại biểu nhấn mạnh.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, dự thảo Luật quy định về thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng. Theo đó, đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức.

ĐBQH Lường Văn Thâm (Sơn La) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Đồng tình với chủ trương sử dụng công cụ thuế để góp phần hạn chế tình trạng lãng phí nguồn đất đai, thúc đẩy người sử dụng đất khai thác đất đai hiệu quả, đúng mục đích và phù hợp với quy hoạch, nhưng ĐBQH Lường Văn Thâm (Sơn La) đề nghị cần làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng và đất chậm đưa vào sử dụng.

Theo đại biểu, đây là những khái niệm không hoàn toàn đồng nhất, nếu không có tiêu chí cụ thể, việc áp dụng có thể thiếu thống nhất giữa các địa phương và phát sinh khiếu nại của người sử dụng đất.

Bên cạnh đó, đại biểu Lường Văn Thâm đề nghị, cần phân tách rõ phạm vi diện tích chịu thuế; nguyên tắc không áp dụng hạn mức; thời điểm tính thuế và các trường hợp cần xem xét do nguyên nhân khách quan.