Chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa để tổ chức tốt Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng - Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chủ trì Hội nghị.

Bài học quan trọng từ thực tiễn tổ chức Kỳ thi

Kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức hằng năm vào khoảng tháng 6-7 trên phạm vi toàn quốc, với trung bình khoảng 1 triệu thí sinh và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức thi. Đây là sự kiện có quy mô lớn, nhận được sự quan tâm của toàn xã hội và có tác động sâu rộng.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhận định, trong thời gian qua, với nhiều giải pháp đồng bộ, chúng ta đã tổ chức thành công Kỳ thi, đặc biệt là năm 2025, với nhiều dấu ấn quan trọng. Đây là năm có nhiều khó khăn: tổ chức thi trong bối cảnh chính quyền địa phương ba cấp, chấm thi theo mô hình hai cấp; đồng thời có hai đối tượng dự thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2006 và 2018. Bên cạnh đó là những thay đổi trong sắp xếp lại tổ chức chính quyền, sáp nhập các sở GD&ĐT…

Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng, sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương đến địa phương, chúng ta đã hoàn thành tốt nhiệm vụ và được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng xã hội ghi nhận, đánh giá cao.

Từ thực tiễn tổ chức Kỳ thi, Thứ trưởng Thường trực nhấn mạnh 5 bài học kinh nghiệm quan trọng: Công tác lãnh đạo phải sâu sát, quyết liệt và thường xuyên; công tác chuẩn bị phải chu đáo, từ sớm, từ xa; công tác chuyên môn phải chủ động, tinh thông về nghiệp vụ, sâu sắc về chuyên môn, sát thực tiễn; công tác phối hợp phải nhịp nhàng, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm, rõ thời gian; công tác truyền thông phải chủ động, minh bạch, kịp thời.

Năm 2026, việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT có nhiều thuận lợi hơn: bộ máy chính quyền địa phương đã ổn định; chỉ còn một đối tượng dự thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; và đây là năm thứ hai triển khai theo phương thức mới. Với kinh nghiệm tích lũy và sự phối hợp chặt chẽ, Thứ trưởng Thường trực tin tưởng sẽ tiếp tục tổ chức Kỳ thi thành công; nhưng đồng thời cũng lưu ý tinh thần chung là không chủ quan, phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm. Đặc biệt, Kỳ thi năm nay tổ chức sớm hơn khoảng hai tuần so với năm trước.

Chương trình hội nghị sẽ tập trung vào các điểm mới, cốt lõi của Quy chế thi; cảnh báo về nguy cơ gian lận công nghệ cao; chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương…

Với nhiều nội dung tập huấn, Thứ trưởng Thường trực đề nghị các đại biểu trên cơ sở chủ động nghiên cứu tài liệu đã được gửi trước sẽ tập trung vào các nội dung cốt lõi; tăng cường trao đổi, thảo luận, nêu vướng mắc để được giải đáp… Sau hội nghị, các thầy cô sẽ tiếp tục triển khai tập huấn tại địa phương và tham mưu cho lãnh đạo tỉnh, thành phố. Hướng tới tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng, đúng quy chế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh và lực lượng tham gia.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Lưu ý một số điểm mới

Chia sẻ một số điểm mới trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp THPT, ông Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết:

Thứ nhất, sửa đổi các quy định liên quan đến thanh tra, kiểm tra trong Kỳ thi nhằm bảo đảm phù hợp với việc chuyển bộ phận thanh tra giáo dục các cấp về Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh.

Thứ hai, điều chỉnh một số quy định, quy trình tổ chức thi để bảo đảm phù hợp và thuận tiện hơn cho các đơn vị trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị quản lý chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Theo đó, hồ sơ đăng ký dự thi chỉ lưu tại trường phổ thông; tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại duy nhất là “Giấy báo dự thi” do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi cấp; đồng thời tích hợp Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và Giấy chứng nhận kết quả thi thành “Giấy chứng nhận kết quả thi”, do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi cấp.

Thứ ba, giảm thời gian thu nhận đơn phúc khảo để thông báo kết quả phúc khảo sớm hơn, đồng thời thuận tiện cho công tác tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Thứ tư, điều chỉnh quy trình chấm phúc khảo nhằm tăng cường hiệu quả, chất lượng; theo đó quy định tất cả các bài thi có thay đổi điểm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại.

Thứ năm, điều chỉnh các diện ưu tiên theo hướng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đồng nhất với các đối tượng ưu tiên trong công tác tuyển sinh, tạo thuận lợi cho việc rà soát của các đơn vị ngay từ khâu đăng ký dự thi.

Thứ sáu, tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tổ chức thi; trong đó tối ưu hóa việc truyền dữ liệu giữa các Hội đồng thi và Bộ GD&ĐT thông qua hệ thống quản lý thi, giảm bớt các công việc thủ công (như gửi đĩa CD qua đường bưu điện), góp phần tăng tốc độ xử lý.

Mẫu phiếu đăng ký dự thi được điều chỉnh để bảo đảm phù hợp với quy định hiện tại. Mã tỉnh, mã xã thực hiện theo Quyết định số 19/2025/QĐ-TTg. Về ưu tiên trong xét tốt nghiệp, ưu tiên theo trường THPT nơi thí sinh học (từ 2/3 thời gian cấp THPT) thay cho nơi thường trú. Một số chứng chỉ ngoại ngữ mới được bổ sung như VEPT, J.TEST, TOPIK. Hệ thống quản lý thi: đã điều chỉnh, cập nhật tối ưu việc sắp xếp phòng thi…

Về công tác chấm thi, ông Huỳnh Văn Chương cho biết, số lượng Ban In sao đề thi, Ban làm phách, Ban Chấm thi, Ban Phúc khảo do Sở GD&ĐT quyết định. Nếu hình thành nhiều hơn một Ban thì phải xây dựng phương án để bảo đảm chất lượng, hiệu quả và đồng đều giữa các Ban.

Công tác chấm thi giữ ổn định như năm 2025. Hệ thống phần mềm chấm thi trắc nghiệm đã được điều chỉnh, cập nhật để thuận lợi hơn. CD0 được chuyển qua đường chuyển phát nhanh; các dữ liệu khác đều được gửi qua hệ thống quản lý thi.

Về phúc khảo, thời gian thu nhận đơn phúc khảo là 5 ngày; tất cả các bài thi có điểm lệch đều phải đối thoại.

Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) phát biểu tại Hội nghị, Ảnh: Nguyễn Mạnh.

Kiểm tra thi linh hoạt, không bỏ sót, không khoảng trống và không bị động

Về công tác kiểm tra Kỳ thi, ông Huỳnh Văn Chương nhấn mạnh yêu cầu đúng quy định của pháp luật, Quy chế thi tốt nghiệp THPT; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời, không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng kiểm tra.

Trách nhiệm, quyền hạn trong hoạt động kiểm tra Kỳ thi được phân định rõ. Theo đó, Bộ GD&ĐT chịu trách nhiệm toàn diện về Kỳ thi. UBND tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về Kỳ thi trên địa bàn. Tăng cường phân cấp, phân quyền cho các Sở GD&ĐT, cơ sở đào tạo trong công tác tổ chức, tham gia kiểm tra các khâu của Kỳ thi.

Cùng với đó, một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra là chỉ đạo, tổ chức hoạt động kiểm tra linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế, không bỏ sót, không có khoảng trống và không bị động. Tổ chức các đoàn kiểm tra khoa học, phù hợp, không chồng chéo. Phát huy trách nhiệm cộng đồng, tăng cường phối hợp và chia sẻ trách nhiệm trong công tác tổ chức Kỳ thi giữa Sở GD&ĐT và cơ sở đào tạo.

Về phương án, cơ bản giữ ổn định như mô hình và tổ chức hoạt động kiểm tra các khâu của Kỳ thi (chuẩn bị thi, coi thi, phúc khảo và xét công nhận tốt nghiệp) như năm 2025; có điều chỉnh số lượng và thành phần tham gia đoàn kiểm tra công tác chuẩn bị thi của Bộ. Thực hiện kiểm tra công tác chấm thi (không thực hiện thanh tra như năm 2025).

Đại diện A03, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mạnh.

Công việc cần tiếp tục chú trọng triển khai

Chia sẻ về một số thách thức, khó khăn trong triển khai Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Huỳnh Văn Chương nhắc đến quy mô tổ chức của mỗi tỉnh/thành phố tăng mạnh so với các năm trước đây. Do đó cần chủ động xây dựng phương án, cách thức tổ chức và quản lý để bảo đảm vận hành tốt đặc biệt là các khâu in sao đề thi, vận chuyển đề thi,...

Cùng với đó, tình hình sử dụng công nghệ cao diễn biến phức tạp, năm 2025 đã ghi nhận nhiều trường hợp sử dụng AI để gian lận trong thi cử. Thời tiết bất thường có thể xảy ra thời điểm diễn ra Kỳ thi như giông lốc, lũ quét, nắng nóng, mưa to ở từng vùng miền khác nhau trên cả nước.

Về công việc trong thời gian tới, ông Huỳnh Văn Chương cho biết sẽ hoàn thành việc tập huấn cho đội ngũ tham gia tổ chức Kỳ thi tại địa phương theo đúng tiến độ (12-17/4). Đồng thời, rà soát và hoàn thiện các điều kiện cần thiết để tổ chức thi, đặc biệt là cơ sở vật chất tại khu vực in sao đề thi, làm phách; chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng kế hoạch, chuẩn bị tổ chức Kỳ thi trên địa bàn; chủ động và tăng cường công tác truyền thông về Kỳ thi để các thí sinh, phụ huynh và xã hội nắm rõ các mốc thời gian, quy định của Kỳ thi.

Bộ GD&ĐT sẽ tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị, Công điện về tăng cường chỉ đạo tổ chức Kỳ thi; tổ chức ra đề thi, bảo đảm an toàn, nghiêm túc, chất lượng, hiệu quả; phối hợp với các đơn vị liên quan để hỗ trợ các Sở GD&ĐT trong công tác tổ chức thi bảo đảm Kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy định; chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan truyền thông về Kỳ thi.

Các hoạt động chuẩn bị cho thi trên máy tính được triển khai, như: thử nghiệm thi trên máy tính với quy mô rộng; hoàn thiện và trình Chính phủ Đề án thi trên máy tính; xây dựng hệ thống văn bản pháp quy liên quan đến tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính. Các Sở GD&ĐT cần chủ động tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng các chương trình để triển khai đầu tư cơ sở vật chất cho các trường để phục vụ công tác thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đồng thời phục vụ công tác dạy học, kiểm tra đánh giá thường xuyên.