Chuẩn bị vận hành sàn giao dịch carbon trong nước

Ngày 22/6/2026, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký kết các biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước. Đây là bước đi cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức vận hành hạ tầng thị trường, tạo nền tảng để thị trường carbon trong nước được vận hành ổn định, thông suốt, an toàn, minh bạch, hiệu quả theo đúng lộ trình...

Chuẩn bị sẵn sàng để vận hành sàn giao dịch carbon trong nước. Ảnh minh họa

Cụ thể, tại sự kiện đã có 6 biên bản phối hợp được ký kết gồm: Biên bản phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường (đại diện là Cục Biến đổi khí hậu) với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Bên cạnh đó là Biên bản phối hợp giữa: VNX và VSDC; VSDC và HNX; VSDC và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Việc ký kết các Biên bản phối hợp là một dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 của Chính phủ về vận hành sàn giao dịch carbon trong nước.

ĐỘNG LỰC ĐỂ DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI CÔNG NGHỆ, NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG CHUYỂN ĐỔI XANH

Biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với sự phát triển bền vững của các quốc gia. Trong bối cảnh đó, nhiều nước trên thế giới đã và đang sử dụng thị trường carbon như một công cụ kinh tế hiệu quả để hỗ trợ thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính với chi phí tối ưu nhất cho nền kinh tế”.

Thực tế trong những năm gần đây, thị trường carbon đã và đang phát triển mạnh trên phạm vi toàn cầu. Cùng với xu thế phát triển của thương mại xanh, đầu tư xanh và sự ra đời các cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới, việc tham gia sâu hơn vào các cơ chế định giá carbon đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với các nền kinh tế nhằm duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng các cam kết khí hậu quốc tế.

Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký kết các Biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước

Việt Nam đang phát triển thị trường carbon như một công cụ quan trọng nhằm hỗ trợ thực hiện các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Thông qua hoạt động mua bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, thị trường carbon giúp các tổ chức, doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tuân thủ, khuyến khích đầu tư vào công nghệ sạch và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Đó cũng là cơ hội để Việt Nam huy động các nguồn lực xã hội cho các hoạt động giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp.

Song song với việc xây dựng hạ tầng thị trường, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính phân bổ thí điểm cho các cơ sở thuộc một số lĩnh vực phát thải trọng điểm. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hình thành nguồn hàng hóa ban đầu cho thị trường carbon trong nước, đồng thời giúp các cơ sở, doanh nghiệp từng bước làm quen với cơ chế quản lý, giao dịch và tuân thủ hạn ngạch phát thải khí nhà kính theo lộ trình.

Đối với Việt Nam, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu nhấn mạnh việc phát triển thị trường carbon là một trong những nhiệm vụ quan trọng được xác định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, góp phần thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam và hướng tới thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

“Đây không chỉ là yêu cầu về quản lý phát thải, mà còn là cơ chế tạo động lực để doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, nâng cao năng lực cạnh tranh trong tiến trình chuyển đổi xanh”, ông Quang nói.

Trong thời gian qua, Chính phủ đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường carbon trong nước. Đặc biệt, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho tổ chức, vận hành hệ thống giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon theo cơ chế thị trường.

PHỐI HỢP SẴN SÀNG CHO VẬN HÀNH SÀN GIAO DỊCH CARBON ỔN ĐỊNH, AN TOÀN, THÔNG SUỐT

Ông Quang cho biết theo mô hình được Chính phủ phê duyệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam thực hiện chức năng lưu ký và thanh toán; Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức và vận hành hệ thống giao dịch; Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam thực hiện chức năng giám sát hoạt động giao dịch theo thẩm quyền; ngân hàng thanh toán thực hiện thanh toán tiền giao dịch theo quy định.

Trên cơ sở mô hình, các Biên bản ký kết là khuôn khổ phối hợp chính thức để các bên thống nhất nguyên tắc, đầu mối, phương thức trao đổi thông tin, dữ liệu; phối hợp xử lý sự cố; thực hiện báo cáo, giám sát, công bố thông tin; và triển khai các nghiệp vụ liên quan đến đăng ký, ký gửi, giao dịch, thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Lãnh đạo Cục Biến đổi khí hậu cho biết “việc ký kết các biên bản phối hợp là kết quả của quá trình trao đổi, rà soát và phối hợp kỹ thuật, nghiệp vụ rất tích cực giữa các bên trong thời gian vừa qua. Các nội dung phối hợp không chỉ phục vụ giai đoạn chuẩn bị vận hành trước mắt, mà còn là cơ sở quan trọng để duy trì sự ổn định, an toàn, thông suốt của sàn giao dịch carbon trong nước trong quá trình vận hành thực tế”.

Thông qua các Biên bản phối hợp sẽ thiết lập khuôn khổ hợp tác chính thức, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, qua đó bảo đảm các hoạt động đăng ký, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon được thực hiện thông suốt, minh bạch và hiệu quả.

Với kinh nghiệm tổ chức, vận hành hạ tầng thị trường chứng khoán, lưu ký, thanh toán và giám sát giao dịch trong nhiều năm qua, cùng với vai trò quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Tài chính, ông Quang tin tưởng rằng sàn giao dịch carbon trong nước sẽ được vận hành theo hướng an toàn, minh bạch, hiệu quả và từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế.

Việc hình thành thị trường carbon trong nước là một quá trình mới, phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị vận hành hạ tầng thị trường, các tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ giao dịch và cộng đồng doanh nghiệp. Vì vậy, Cục Biến đổi khí hậu mong muốn các bên tiếp tục phối hợp thường xuyên, kịp thời, nhất là trong việc bảo đảm an toàn thông tin, xử lý các tình huống phát sinh và hướng dẫn các chủ thể tham gia thị trường.

Ký Biên bản phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường (đại diện là Cục Biến đổi khí hậu) với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX)

Cục Biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu mối của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VSDC, VNX, HNX, ngân hàng thanh toán, các thành viên thị trường và các cơ quan liên quan để từng bước vận hành hiệu quả sàn giao dịch carbon trong nước theo lộ trình đã được Chính phủ phê duyệt.

Chia sẻ điều này, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đánh giá cao vai trò đầu mối của Cục Biến đổi khí hậu trong việc chủ động nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính để chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc vận hành sàn giao dịch carbon trong nước.

Quá trình phối hợp vừa qua thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sự chủ động, quyết tâm của các đơn vị liên quan trong trao đổi, thống nhất hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế vận hành, các giải pháp kỹ thuật hướng tới vận hành sàn giao dịch đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của thị trường Việt Nam.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tin tưởng việc ký kết các biên bản phối hợp sẽ tạo cơ chế phối hợp rõ ràng, hiệu quả giữa các bên, là nền tảng để huy động và phát huy tối đa năng lực, kinh nghiệm và nguồn lực của từng đơn vị, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai các nhiệm vụ vận hành sàn giao dịch carbon trong nước trong thời gian tới.

Trên cơ sở đó, ông Thu đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực; khẩn trương rà soát, hoàn thiện các phần việc được phân công để đưa sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành một cách an toàn, minh bạch, hiệu quả, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam.