Chứng khoán năm 2027: Định giá hấp dẫn nhưng cơ hội không chia đều

Năm 2026 không hề “thuận buồm, xuôi gió”

Tính đến ngày 30/9/2026, chỉ số VN-Index đóng cửa tại 1.768,62 điểm, giảm nhẹ 0,89% so với cuối năm 2025. Theo thống kê của các chuyên gia SSI Research, thị trường biến động mạnh, bắt đầu với mức giảm 6,2% trong quý I, chủ yếu do nhịp điều chỉnh mạnh sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát. Chỉ số phục hồi 11% trong quý II và đạt đỉnh vào giữa tháng 5, mặc dù với thanh khoản suy giảm.

Trong quý III, chỉ số giảm 4,91%, khi thị trường suy yếu trong tháng 7, phục hồi trong tháng 8 và nửa đầu tháng 9 nhờ kỳ vọng nâng hạng, trước khi chịu áp lực chốt lời trở lại sau khi đợt giải ngân đầu tiên (10%) của dòng vốn thụ động được hấp thụ.

Đáng nói, thị trường phân hóa mạnh với đà tăng chủ yếu thuộc về nhóm Vingroup (+22,7%), Năng lượng (+32,6%) và Tiện ích (+2,5%), trong khi phần lớn các ngành còn lại giảm mạnh. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index đã giảm 6,5% trong 9 tháng.

Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về phía tiêu cực, với 300 mã giảm so với chỉ 111 mã tăng. Xét trên khía cạnh vốn hóa, chỉ số VN30 đại diện cho nhóm vốn hóa lớn giảm 6,1% trong khi chỉ số VNMidcap đại diện cho nhóm vốn hóa vừa giảm mạnh hơn ở mức 16,7%.

Thị trường phân hóa mạnh khiến nhiều nhà đầu tư thua lỗ

Thanh khoản thị trường suy yếu, với giá trị giao dịch bình quân phiên trên cả 3 sàn đạt 25,6 nghìn tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, giảm 12,6% so với mức bình quân 29,3 nghìn tỷ đồng của năm 2025. Đặc biệt, đến tháng 9, giá trị giao dịch bình quân giảm xuống 17,7 nghìn tỷ đồng/phiên.

Khối ngoại tiếp tục bán ròng quy mô lớn, lên tới 98,3 nghìn tỷ đồng trên HOSE trong 9 tháng đầu năm 2026, tương đương 72,7% giá trị bán ròng 135,2 nghìn tỷ đồng của năm 2025 và cao hơn 6,2% so với mức 92,5 nghìn tỷ đồng của năm 2024.

Mặc dù thị trường được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường Mới nổi, hoạt động cơ cấu danh mục và tái định vị của các quỹ ngoại vẫn tạo áp lực cung lớn.

Triển vọng thị trường năm 2027: Tiếp tục phân hóa

Trong kịch bản cơ sở, các nhà phân tích SSI Research đặt mục tiêu VN-Index năm 2027 ở mức 1.940 điểm, được hỗ trợ bởi dự báo tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết ở mức 10,1% so với cùng kỳ.

Trong ngắn hạn, SSI Research cho rằng thị trường vẫn có thể đối mặt với rủi ro điều chỉnh, trước khi phục hồi vào giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Tuy nhiên, thị trường có thể tiếp tục biến động trong nửa đầu năm 2027 trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, với nhịp phục hồi bền vững hơn có thể xuất hiện trong nửa cuối năm 2027, nếu áp lực lãi suất hạ nhiệt và dòng vốn ngoại quay trở lại rõ nét hơn.

“Chúng tôi cho rằng dư địa lãi suất tăng thêm không lớn, khi mức tăng đáng kể từ tháng 10/2025 đã góp phần làm chậm tăng trưởng tín dụng và thúc đẩy huy động tiền gửi, qua đó thu hẹp chênh lệch giữa tín dụng và huy động.

Dòng vốn liên quan đến FTSE có thể trở thành chất xúc tác quan trọng cho thanh khoản. Theo ước tính của chúng tôi, khoảng 2,7 tỷ USD dòng vốn thụ động theo dõi chỉ số FTSE có thể được giải ngân trong năm năm 2027, tương đương khoảng 0,7% tổng vốn hóa thị trường hiện tại và hơn 70% tổng giá trị bán ròng của khối ngoại trong 9 tháng đầu năm 2026” – báo cáo nhận định.

Về định giá thị trường, VN-Index đã giảm khoảng 9% từ đỉnh năm 2026, trong khi chỉ số loại trừ các cổ phiếu liên quan đến Vingroup đã giảm khoảng 16% kể từ đầu tháng 9/2025.

Các nhà phân tích cho rằng thị trường hiện đã rơi vào vùng định giá rất hấp dẫn. P/E dự phóng năm 2027 của VN-Index ở mức 10,7 lần, đặc biệt, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu VIC, P/E dự phóng chỉ ở mức 8,3 lần – tương đương với các giai đoạn "thiên nga đen" khủng hoảng lớn trước đây (bán tháo Covid-19 năm 2020, khủng hoảng trái phiếu 2022, hay cú sốc thuế quan 2025).

Ở cấp độ cổ phiếu, nhiều doanh nghiệp đã quay về mặt bằng giá năm 2023 dù lợi nhuận hiện cao hơn đáng kể so với năm 2023, cho thấy sự chênh lệch ngày càng lớn giữa định giá thị trường và nền tảng cơ bản.

Tựu chung lại, các chuyên gia đánh giá năm 2027, thị trường sẽ có nhiều chất xúc tác và động lực, bao gồm: Tăng trưởng kinh tế vững chắc từ đầu tư hạ tầng; Sức hút từ dòng vốn thụ động FTSE; Kỳ vọng nâng hạng MSCI và Áp lực lạm phát và lãi suất giảm hạ nhiệt.

Dù vậy, vẫn còn nhiều rủi ro trọng yếu cần theo dõi như: Lãi suất cao nhiều khả năng duy trì ở mức cao trong thời gian dài; Các rủi ro bên ngoài như địa chính trị, lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng và rủi ro thuế quan Mỹ…

Về chiến lược đầu tư, SSI Research cho rằng, tăng trưởng GDP hay lợi nhuận toàn thị trường không bảo đảm mọi cổ phiếu đều tăng giá. Do đó, xu hướng phân hóa theo mô hình chữ K tiếp tục ưu ái các doanh nghiệp đầu ngành, có quy mô lớn, tiềm lực tài chính vững mạnh và khả năng quản trị rủi ro tốt, tiền mặt dồi dào, khả năng chuyển hóa dự án thành dòng tiền thực tế.