Chứng khoán SHS: Đạm Cà Mau, Đạm Phú Mỹ và Vinachem sẽ đón chu kỳ tăng mới của ngành phân bón

Năm 2025 tạo nền tăng trưởng, nhưng 2026 mới là phép thử lớn của ngành phân bón

Năm 2025 khép lại với bức tranh tương đối tích cực đối với ngành phân bón Việt Nam. Nhu cầu nội địa phục hồi nhờ sản xuất nông nghiệp tăng tốc, xuất khẩu nông lâm thủy sản duy trì đà tăng, trong khi mặt bằng giá phân bón cải thiện giúp doanh nghiệp mở rộng biên lợi nhuận.

Trong cập nhật triển vọng ngành phân bón mới đây, Chứng khoán SHS cho biết, tổng sản lượng sản xuất phân bón trong nước vượt 7 triệu tấn, tăng 7,7% so với cùng kỳ, trong đó NPK và DAP là hai nhóm tăng mạnh nhất. Giá trị xuất khẩu phân bón cũng tăng lên gần 845 triệu USD, tăng 19% so với năm trước, cho thấy năng lực tiêu thụ của ngành không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường nội địa.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, thị trường không còn vận động theo logic phục hồi đơn thuần mà chuyển sang một chu kỳ biến động mạnh hơn, gắn chặt với địa chính trị và năng lượng. Tâm điểm là khu vực Trung Đông, nơi rủi ro gián đoạn tại eo biển Hormuz và các tuyến hàng hải trọng yếu đang làm gia tăng chi phí vận tải, bảo hiểm và kéo giá dầu bật tăng. Giá năng lượng đi lên ngay lập tức tác động đến giá phân bón, đặc biệt là ure – mặt hàng có tương quan rất cao với dầu thô. Trong ngắn hạn, giá ure thế giới đã bật mạnh và có khả năng quay lại vùng đỉnh cũ nếu xung đột kéo dài.

Áp lực cung ứng toàn cầu cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trung Quốc tiếp tục kiểm soát xuất khẩu, chỉ nới dần từ giữa năm nhưng vẫn áp dụng hạn ngạch và cơ chế giá sàn, khiến vai trò nguồn cung giá rẻ suy giảm rõ rệt. Nga chịu thêm áp lực từ các thay đổi về logistics và thuế nhập khẩu của EU. Iran đối mặt nguy cơ gián đoạn giao hàng do xung đột leo thang. Ai Cập siết khí đầu vào cho nhà máy phân bón, còn châu Âu mới chỉ khôi phục sản xuất lên khoảng 75% so với mức bình thường. Trong khi đó, nhu cầu tại các thị trường lớn như Brazil và Ấn Độ vẫn duy trì ở mức cao, làm cán cân cung – cầu toàn cầu trở nên thắt chặt hơn.

Nguồn: Tổng cục Hải quan.

Với Việt Nam, năm 2026 mở ra cả cơ hội lẫn thách thức. Ngành được hỗ trợ bởi nhu cầu phân bón cho các vụ mùa lớn trong khu vực, hoạt động tái canh sau thiên tai, cùng việc thuế VAT 5% với phân bón có hiệu lực từ giữa năm 2025 giúp doanh nghiệp nội địa được khấu trừ đầu vào và tăng sức cạnh tranh trước hàng nhập khẩu.

Dù vậy, biến động giá khí, chi phí logistics và sự phụ thuộc vào nguồn cung quốc tế vẫn là những rủi ro đáng kể. Nói cách khác, 2025 là năm tạo nền, còn 2026 mới là giai đoạn kiểm chứng sức bền thực sự của doanh nghiệp phân bón.

DCM, DPM và DDV hưởng lợi từ chu kỳ giá mới, nhưng mức độ bứt phá sẽ phân hóa

Trong nhóm doanh nghiệp niêm yết, SHS dự báo Đạm Cà Mau (mã: DCM) sẽ chịu tác động tích cực rõ nét nhất từ đà tăng của giá ure. Doanh nghiệp được kỳ vọng ghi nhận kết quả kinh doanh rất tích cực trong quý I/2026 nhờ giá bán tăng mạnh và sản lượng tiêu thụ cải thiện, đặc biệt từ kênh xuất khẩu.

Đáng chú ý là xuất khẩu hiện đóng vai trò động lực chính, giúp DCM tận dụng được mặt bằng giá quốc tế cao hơn nhiều so với thị trường nội địa. Dù vậy, áp lực chi phí khí đầu vào tăng theo giá dầu sẽ phần nào bào mòn biên lợi nhuận. Triển vọng của DCM vì thế vẫn tích cực, nhưng phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì đà xuất khẩu và kiểm soát tốt biến động chi phí nguyên liệu.

Nhờ giá phân bón đầu ra duy trì ở mức cao cùng sản lượng tiêu thụ tăng mạnh, SHS dự báo DCM sẽ ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý I/2026.

Theo ước tính, doanh thu trong kỳ có thể đạt khoảng 5.478 tỷ đồng, tăng 53,4% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ mảng urê và hoạt động tự doanh phân bón, với doanh thu lần lượt ước đạt 4.091 tỷ đồng (tăng 68% YoY) và 858 tỷ đồng (tăng 107% YoY).

Lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt khoảng 766 tỷ đồng, tăng 86% so với cùng kỳ, phản ánh biên lợi nhuận cải thiện và hiệu quả kinh doanh được nâng cao.

Với Đạm Phú Mỹ (mã: DPM), câu chuyện tăng trưởng mang tính cân bằng hơn. Doanh nghiệp đã có một năm 2025 khá thành công nhờ hưởng lợi kép từ giá khí đầu vào giảm và giá phân bón đầu ra tăng, qua đó kéo lợi nhuận bật mạnh từ nền thấp. Bước sang 2026, DPM không chỉ trông chờ vào chu kỳ giá phân bón mà còn mở rộng sang mảng hóa chất - hóa dầu và đẩy mạnh danh mục sản phẩm giá trị gia tăng cao như DAP Phú Mỹ, NPK Phú Mỹ hay dòng hữu cơ.

Lợi thế của DPM nằm ở nền tảng tài chính, khả năng triển khai sản phẩm mới và hàng tồn kho chuẩn bị sẵn từ cuối 2025, giúp doanh nghiệp có vị thế tốt hơn khi giá đầu vào lẫn đầu ra cùng biến động. Tuy nhiên, do kế hoạch năm vẫn đặt khá thận trọng, dư địa tăng trưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá ure và hiệu quả mở rộng sang các mảng ngoài phân bón truyền thống.

Trong khi đó, DAP - VINACHEM (mã: DDV) đại diện cho nhóm doanh nghiệp hưởng lợi từ mặt bằng giá DAP/MAP neo cao. Sau năm 2025 bùng nổ về doanh thu và lợi nhuận, DDV bước vào 2026 với lợi thế là sức khỏe tài chính lành mạnh, nợ vay thấp và loạt dự án đầu tư chiều sâu có thể mở rộng công suất trong các năm tới. Nếu DCM và DPM gắn chặt hơn với câu chuyện ure, thì DDV lại gắn với triển vọng duy trì giá DAP/MAP ở vùng cao khi tồn kho khu vực giảm và cung toàn cầu chưa thực sự ổn định. Dù vậy, triển vọng của DDV có thể mang tính “đều” hơn là đột biến, bởi thị trường DAP được dự báo sẽ cân bằng dần về cuối năm.

SHS dự phóng DDV sẽ duy trì đà tăng trưởng ổn định trong năm 2026. Cụ thể, doanh thu ước đạt khoảng 5.917 tỷ đồng, tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước.

Lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 679 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 7% YoY, cho thấy triển vọng kinh doanh tích cực dù tốc độ tăng trưởng ở mức vừa phải.

Trang Mai