Chứng khoán tháng 3: Kiên định với cổ phiếu triển vọng!

VN-Index đã trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể trong nửa đầu tháng 3-2026. Ảnh: LÊ VŨ

Ẩn số từ lạm phát

Theo báo cáo từ SSI Research, bức tranh kinh tế vĩ mô của Việt Nam trong tháng 2-2026 cho thấy những tín hiệu đan xen song tổng thể vẫn nghiêng về xu hướng tích cực. Đáng chú ý, đà tăng trưởng giữa các khu vực của nền kinh tế diễn ra không đồng đều khi khu vực sản xuất tiếp tục đóng vai trò động lực chính. Cụ thể, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng mạnh 10,4% so với cùng kỳ, riêng ngành chế biến - chế tạo tăng 11,5%, phản ánh nhu cầu từ thị trường bên ngoài vẫn ổn định và các ngành xuất khẩu chủ lực tiếp tục duy trì động lực tăng trưởng.

Ngược lại, cầu tiêu dùng trong nước vẫn ở trạng thái thận trọng khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ trong hai tháng đầu năm chỉ tăng 4,5%, thấp đáng kể so với mức 6,8% của năm 2025. Điều này cho thấy áp lực chi phí sinh hoạt và thu nhập thực tế chưa cải thiện đủ mạnh để thúc đẩy chi tiêu của hộ gia đình.

Điểm tích cực là các chỉ báo đầu tư đang phát đi tín hiệu khả quan. Giải ngân đầu tư công tăng 11,5%, phản ánh nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm. Đồng thời, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện tăng 8,8%, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam vẫn được duy trì. Bên cạnh đó, nhập khẩu tăng 26,4%, phần nào phản ánh hoạt động tái tích trữ nguyên vật liệu của khu vực sản xuất, qua đó củng cố nhận định rằng nền tảng sản xuất vẫn tương đối khả quan.

Trong khi đó, lạm phát đang được kiểm soát hiệu quả khi CPI bình quân hai tháng đầu năm tăng 2,94%. Mặc dù vậy, áp lực lạm phát trong các tháng tới nhiều khả năng sẽ gia tăng do tác động từ cú sốc giá xăng dầu sau hai đợt điều chỉnh mạnh gần đây. Theo giả định giá dầu duy trì ở mức cao trong khoảng hai tháng, ảnh hưởng đến CPI cả năm trong kịch bản cơ sở vẫn nằm trong tầm kiểm soát, với mức tăng thêm khoảng 0,62 điểm phần trăm. Tuy nhiên, trong kịch bản kém tích cực, khi giá dầu duy trì quanh 105 đô la Mỹ/thùng đến tháng 6-2026, lạm phát có thể vượt 5%, qua đó tạo thêm áp lực đáng kể đối với công tác điều hành vĩ mô.

Tổng hòa các yếu tố trên, triển vọng tăng trưởng ngắn hạn của Việt Nam vẫn khá tích cực. Tuy nhiên, dư địa mở rộng tăng trưởng trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải ngân đầu tư công trong tháng 3. Về trung hạn, để tái cân bằng cấu trúc tăng trưởng, nền kinh tế có thể cần thêm các chính sách hỗ trợ cầu nội địa. Những biện pháp này có thể không chỉ dừng ở chính sách tiền tệ, mà còn mở rộng sang các công cụ tài khóa có mục tiêu, chẳng hạn các ưu đãi thuế dành cho hộ gia đình và hộ kinh doanh. Điều này sẽ góp phần củng cố sức mua trong nước, qua đó hỗ trợ nền kinh tế đạt được quỹ đạo tăng trưởng bền vững hơn.

Yếu tố cơ bản sẽ nâng đỡ thị trường?

Trong tháng 2-2026, chỉ số VN-Index tăng 51,3 điểm (tương đương 2,8%) chỉ với 14 phiên giao dịch, đánh dấu tháng tăng thứ tư liên tiếp. Dù có thời điểm chỉ số tiến sát vùng tâm lý 1.900 điểm, áp lực chốt lời xuất hiện đã khiến VN-Index chưa thể vượt qua ngưỡng này. Thanh khoản bình quân tháng 2 đạt 31.800 tỉ đồng/phiên, giảm 17,7% so với tháng 1, một phần do tâm lý thận trọng trước và sau kỳ nghỉ Tết. VIC tăng mạnh 22,4% trong tháng, đóng góp tới 51,6 điểm cho VN-Index.

Tuy nhiên, diễn biến tích cực của thị trường được hỗ trợ chủ yếu bởi sự bứt phá của nhiều nhóm ngành midcap. Nổi bật là nhóm dầu khí với BSR (+39,2%), PVD (+24%), OIL (+14%); nhóm phân bón/hóa chất với BFC (+54,3%), DCM (+17,4%), DPM (+15,2%); nhóm cảng và vận tải biển gồm GMD (+23,2%), VSC (+25,7%), HAH (+11%). Ở chiều ngược lại, nhóm công nghệ - viễn thông chịu áp lực điều chỉnh với FPT (-11%), FOX (-18,8%), ELC (-16,4%), VGI (-12,2%).

Về động thái của khối ngoại, khối này bán ròng 7.800 tỉ đồng trong tháng 2, ghi nhận tháng bán ròng thứ hai liên tiếp trong năm 2026, sau khi năm 2025 chứng kiến mức bán ròng kỷ lục 135.000 tỉ đồng. Theo đó, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài đạt bình quân 14,4% trong tháng 2, mức cao nhất kể từ tháng 4-2020.

Sau bốn tháng duy trì xu hướng tích cực, VN-Index đã trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể trong nửa đầu tháng 3-2026. Tuy vậy, dữ liệu lịch sử cho thấy các nhịp điều chỉnh mạnh thường đi kèm xác suất phục hồi tương đối cao, đặc biệt trong bối cảnh tháng 3 thường mang yếu tố mùa vụ thuận lợi.

Theo SSI Research, yếu tố cơ bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ thị trường. Cụ thể, triển vọng lợi nhuận quí 1-2026 duy trì tích cực, điển hình tại các nhóm tiêu dùng, vật liệu xây dựng, phân bón, chứng khoán và dầu khí. Bên cạnh đó, kế hoạch lợi nhuận năm 2026 cũng khá lạc quan khi nhiều ngân hàng, doanh nghiệp bán lẻ và bất động sản đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận ở mức 20-30%.

Ngoài ra, mốc đánh giá nâng hạng thị trường vào ngày 7-4-2026 sẽ là chất xúc tác quan trọng khi Việt Nam được đánh giá có vị thế thuận lợi để vượt qua kỳ rà soát giữa kỳ và tiến tới chính thức gia nhập rổ FTSE Emerging vào tháng 9-2026. Kịch bản này có thể thu hút dòng vốn ngoại đáng kể vào các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, HPG, FPT, VHM và VCB.

Cùng với đó, định giá thị trường đã điều chỉnh về mức P/E dự phóng 2026 là 12,2 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 14 lần. Dù vậy, việc chênh lệch giữa lợi suất thu nhập (earnings yield) và lãi suất thu hẹp có thể khiến dư địa tăng của thị trường phần nào bị kiềm chế. Trong giai đoạn hiện tại, thị trường nhiều khả năng tiếp tục ưu ái những nhà đầu tư kiên nhẫn nắm giữ các cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc qua các nhịp biến động.

Theo đó, chiến lược đầu tư phù hợp là nên tập trung vào: các doanh nghiệp hưởng lợi từ xu hướng giá hàng hóa; các công ty dự kiến ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong quí 1; nhóm cổ phiếu gắn với câu chuyện nâng hạng thị trường; và các cổ phiếu mang tính phòng thủ.

Đăng Linh