Chứng khoán tháng 6 đứng trước giai đoạn thử thách

VN-Index khép lại tháng 5 bằng tuần giảm điểm thứ hai liên tiếp. Điều đáng chú ý là áp lực điều chỉnh không xuất phát từ một vài cổ phiếu riêng lẻ mà lan rộng trên toàn thị trường chứng khoán (TTCK).

Ẩn số trong tháng 6

Thanh khoản bình quân trên HoSE chỉ đạt khoảng 20.440 tỷ đồng mỗi phiên, giảm gần 25% so với tuần trước và là mức thấp nhất kể từ đầu năm nếu loại trừ các tuần nghỉ lễ.

Bước sang tháng 6, thị trường chứng khoán Việt Nam được dự báo sẽ có nhiều ẩn số.

Diễn biến thị trường cũng cho thấy dòng tiền đang suy yếu rõ rệt. Khối lượng giao dịch giảm hơn 20% so với tuần trước, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi nhiều nhóm cổ phiếu vẫn trong trạng thái điều chỉnh hoặc tích lũy kéo dài.

Bước sang tháng 6, TTCK được dự báo sẽ có nhiều ẩn số, bởi đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với thị trường tài chính toàn cầu khi hàng loạt ngân hàng trung ương lớn như Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) hay Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) bước vào các kỳ họp chính sách. Trong khi đó, xu hướng thắt chặt tiền tệ đã xuất hiện tại nhiều nền kinh tế châu Á, tạo thêm áp lực đối với chi phí vốn và tâm lý đầu tư trong khu vực.

Ở trong nước, thị trường đang chờ đợi các số liệu kinh tế vĩ mô tháng 5 để đánh giá sức khỏe của nền kinh tế cũng như triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp trong những tháng tới. Đây được xem là một trong những yếu tố có thể giúp cải thiện niềm tin của dòng tiền sau giai đoạn trũng thông tin kéo dài.

Một yếu tố đáng chú ý khác là hiệu ứng World Cup. Dữ liệu từ các mùa giải gần đây cho thấy thanh khoản trên TTCK thường có xu hướng giảm trong thời gian diễn ra giải đấu khi sự chú ý của nhà đầu tư cá nhân bị phân tán.

Thống kê từ MBS tại các kỳ World Cup gần đây (2022, 2018) thường mang lại hai tác động trái chiều: làm suy giảm thanh khoản cục bộ do sự phân tán chú ý của nhà đầu tư cá nhân, nhưng đồng thời tạo ra cú hích doanh thu đột biến cho một số nhóm ngành bán lẻ và tiêu dùng thiết yếu.

Cụ thể, dữ liệu tổng hợp từ các chu kỳ 2014, 2018 và 2022 cho thấy một mẫu hình lặp lại: thanh khoản có xu hướng sụt giảm (-12% trong sự kiện). Trong khi thị trường chung có thể ảm đạm, dòng tiền thông minh thường tìm đến các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ hành vi tiêu dùng mùa bóng đá: doanh số tivi & điện máy tăng 18% (trước sự kiện), tăng trưởng ngành F&B tăng 8-10% (trong sự kiện).

Theo thống kê từ các mùa có sự kiện WorldCup gần đây, thanh khoản giảm dần và tạo đáy ở tuần thứ 2 sau khi khai mạc.

Về mặt kỹ thuật, MBS cho rằng xu hướng trung và dài hạn của VN-Index chưa bị phá vỡ khi chỉ số vẫn duy trì trên các đường trung bình quan trọng. Dẫu vậy, việc chỉ số điều chỉnh từ vùng đỉnh đi kèm với sự co hẹp mạnh của thanh khoản cho thấy TTCK nhiều khả năng cần thêm thời gian để tìm kiếm vùng cân bằng mới.

“VN-Index có thể tiếp tục kiểm định vùng hỗ trợ 1.800 điểm trên nền thanh khoản thấp trước khi xuất hiện những tín hiệu tích cực hơn từ bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm và mùa công bố kết quả kinh doanh bán niên”, theo MBS.

Định giá rẻ là lợi thế

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, xu hướng của thị trường chung vẫn đang nghiêng về nhịp điều chỉnh nên nhà đầu tư cần thận trọng, chưa vội quay lại vị thế mua ròng mới.

“VN-Index có thể tiếp tục giao dịch trong vùng hỗ trợ 1.880 - 1.900 điểm. Tuy nhiên, nhà đầu tư tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi thêm những tín hiệu tích cực hơn, đặc biệt là sự cải thiện rõ nét của thanh khoản.

Tránh mua đuổi ở các nhịp hồi, nên duy trì tỷ trọng ở mức trung bình, chỉ nên ưu tiên các nhóm cổ phiếu có câu chuyện riêng như thoái vốn Nhà nước, nâng hạng thị trường, các nghị quyết phát triển kinh tế.”, ông Minh khuyến nghị.

Tuy nhiên, về dài hạn, TTCK đang xuất hiện những tín hiệu sớm cho một chu kỳ tăng trưởng mới nhờ kỳ vọng từ tăng trưởng tín dụng, đầu tư công, cải cách thể chế và triển vọng từ nâng hạng thị trường.

Đặc biệt, trải qua nhịp điều chỉnh trong tháng 5, cho dù chỉ số VN-Index chỉ giảm điểm nhẹ, song vì đa phần cổ phiếu giảm giá mạnh đã dẫn đến định giá của toàn sàn HoSE cũng giảm theo.

Hiện tại, mức định giá P/B (chỉ số giá cổ phiếu trên giá trị sổ sách) chung của thị trường đang dao động quanh 1,6 lần, tương đương mức chiết khấu khoảng 21,5% so với mức trung bình 5 năm.

Theo Chứng khoán BSC, nhịp chiết khấu vừa qua mang tính chất “rũ bỏ” kỹ thuật, đưa nhiều nhóm cổ phiếu triển vọng về vùng giá hấp dẫn để kích hoạt dòng tiền đầu tư giá trị.

Trong khi đó, mức P/E trượt (giá thị trường của cổ phiếu trên lợi nhuận của cổ phiếu) hiện tại của VN-Index dao động từ 13,5-13,8 lần, thấp hơn khá nhiều so với mức trung bình 10 năm của thị trường (khoảng 15,4 lần). Về P/E tương lai, được tính toán dựa trên mức tăng trưởng lợi nhuận kỳ vọng cả năm 2026 của toàn sàn HoSE (ước đạt 13-15%), chỉ số này giảm xuống còn từ 11-12,2 lần.

Nhìn chung, định giá thị trường đang ở vùng khá hấp dẫn. Tuy nhiên, tùy thuộc từng trường hợp cổ phiếu, mức định giá có thể còn hấp dẫn hơn.

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Nhất Việt (VFS) cho rằng nếu loại bỏ tác động đột biến từ nhóm cổ phiếu Vingroup, định giá P/E của thị trường hiện chỉ quanh 11 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm gần đây. Với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tăng trưởng 16-17% trong năm nay, đây vẫn là vùng định giá đủ hấp dẫn để kỳ vọng một nhịp tăng mới.

Tuy nhiên, thị trường hiện không còn bước vào giai đoạn “tiền rẻ” đại trà như các chu kỳ trước. Dư địa nới lỏng tiền tệ đang thu hẹp khi tăng trưởng tín dụng ở mức cao, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên trong bối cảnh dư nợ tín dụng đã vượt huy động. Điều này đồng nghĩa dòng tiền sẽ có xu hướng chọn lọc hơn, tập trung vào những doanh nghiệp có năng lực tăng trưởng thực chất thay vì lan tỏa đồng đều trên diện rộng.

Chuyên gia VFS cho rằng, các động lực cốt lõi của thị trường trong giai đoạn tới vẫn sẽ xoay quanh mục tiêu tăng trưởng GDP cao, mở rộng tín dụng, thúc đẩy đầu tư công, cải cách thể chế và câu chuyện nâng hạng thị trường. Đây cũng là các yếu tố xuyên suốt tạo nên kỳ vọng cho chu kỳ tăng trưởng mới của thị TTCK Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.