Chứng khoán Trung Quốc: Từ kỳ vọng AI đến nỗi lo bong bóng

Nhà đầu tư theo dõi bảng chỉ số chứng khoán tại Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Đợt bán tháo khiến chỉ số STAR50, gồm các doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực AI và bán dẫn tại Trung Quốc Đại lục, giảm 40% trong chưa đầy 4 tháng qua, làm bốc hơi khoảng 480 tỷ USD vốn hóa thị trường. Diễn biến này không chỉ phát đi tín hiệu đáng lo ngại đối với các thị trường chứng khoán toàn cầu vốn đang bất ổn, mà còn gây trở ngại cho nỗ lực của Trung Quốc nhằm khuyến khích người dân chuyển tiền tiết kiệm sang đầu tư cổ phiếu, qua đó huy động vốn cho sự phát triển của ngành AI.

Đợt lao dốc cũng chấm dứt đà tăng kéo dài 2 năm của thị trường chứng khoán Trung Quốc, vốn được thúc đẩy bởi những cam kết kích thích kinh tế của Chính phủ. Đồng thời, diễn biến này cản trở nỗ lực của Trung Quốc nhằm phá vỡ chu kỳ tăng nóng rồi sụt giảm mạnh đã tồn tại từ lâu, hướng tới xây dựng một thị trường giá lên bền vững, với tốc độ tăng ổn định. Chỉ số cổ phiếu blue-chip chủ chốt của Trung Quốc đã giảm khoảng 20% so với mức đỉnh thiết lập hồi tháng 6.

Ông Dong Baozhen, nhà quản lý quỹ tại Bắc Kinh, nhận định thị trường chứng khoán Trung Quốc sau đó đã chuyển sang giai đoạn tăng nóng mang nặng tính đầu cơ và hiện đang chứng kiến bong bóng vỡ. Đợt đảo chiều này phản ánh thực tế rằng chứng khoán Trung Quốc trước đó đã tăng mạnh hơn nhiều so với các thị trường phương Tây và những thị trường khác tại châu Á. Trong khi đó, cổ phiếu AI tại Mỹ mới chỉ trải qua một đợt điều chỉnh tương đối nhẹ, khiến chỉ số Nasdaq giảm 6% so với mức cao kỷ lục thiết lập ba tuần trước.

Không có yếu tố cụ thể nào được xác định là nguyên nhân trực tiếp gây ra làn sóng bán tháo tại Trung Quốc. Tuy nhiên, theo các nhà giao dịch, mức định giá quá cao, nghĩa vụ thuế và nguy cơ Mỹ cùng các quốc gia khác cấm sử dụng thiết bị Trung Quốc tại các trung tâm dữ liệu đều góp phần gây sức ép lên thị trường.

Theo Goldman Sachs, cổ phiếu AI từng chiếm tới 42% tổng vốn hóa thị trường và 57% giá trị giao dịch trên thị trường cổ phiếu loại A niêm yết tại Trung Quốc Đại lục và cổ phiếu loại H niêm yết tại Hong Kong (Trung Quốc). Vì vậy, trong một thị trường có sự tham gia đông đảo của các nhà đầu tư cá nhân, rất ít người tránh được thiệt hại từ đợt sụt giảm này.

Ông Hong Hao, Giám đốc điều hành kiêm Giám đốc đầu tư của Lotus Asset Management tại Hong Kong, nhận định diễn biến hiện nay sẽ khiến nhiều doanh nghiệp đang có kế hoạch niêm yết phải tạm dừng hoặc trì hoãn kế hoạch.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư lại nhìn thấy cơ hội trong đợt bán tháo. Theo quan điểm này, diễn biến thị trường không quá bất ngờ và cũng không gây tổn hại đến những cải cách dài hạn, vốn đã bước đầu mang lại kết quả trong việc cải thiện lợi nhuận đầu tư, đặc biệt là thu nhập từ cổ tức trong những năm gần đây. Theo nghiên cứu của HSBC, dù đã bán ròng cổ phiếu Trung Quốc trong 3 tháng qua, song các quỹ đầu tư châu Á nhìn chung vẫn duy trì tỷ trọng phân bổ vào thị trường này cao hơn mức chuẩn tham chiếu.

Goldman Sachs tiếp tục đưa cổ phiếu Zhongji Innolight và CXMT, cùng hàng chục cổ phiếu AI khác của Trung Quốc, vào danh sách khuyến nghị đầu tư mới được cập nhật đầu tháng này. Trong khi đó, ông William Bratton, chiến lược gia tại BNP Paribas Securities, cho rằng thị trường vẫn mang lại cơ hội mua vào cho những nhà đầu tư có sự lựa chọn thận trọng.