Chứng nhân của thời gian

Mỗi hiện vật là một “chứng nhân” lịch sử, kể lại những năm tháng chiến đấu gian khổ, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ hôm nay về lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc.

Khi hiện vật kể chuyện lịch sử

Đến Bảo tàng Đồng Nai, bên cạnh hệ thống phòng trưng bày chuyên đề bên trong, khu vực hiện vật ngoài trời gây ấn tượng với người xem bởi hệ thống khí tài quân sự từng xuất hiện trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Súng, xe, pháo, máy bay: Các khí tài quân sự được trưng bày tại không gian ngoài trời Bảo tàng Đồng Nai, phường Tân Triều, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu lịch sử vùng đất Đồng Nai của người dân và du khách.

Nổi bật trong đó là máy bay MIG-21 huyền thoại do Liên Xô sản xuất, được chi viện cho Không quân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đứng trước chiếc máy bay từng tung cánh trên bầu trời, giờ đây nằm lặng yên dưới những tán cây xanh, người xem có thể hình dung phần nào về những cuộc đối đầu khốc liệt trên không trong những năm chiến tranh.

Cách đó không xa là khẩu pháo 105 M1-A1, từng tham chiến tại chiến trường miền Nam. Khẩu pháo có kích thước lớn, trên thân còn lưu lại những dấu vết của thời gian. Cùng với đó, bảo tàng còn trưng bày, giới thiệu nhiều khẩu đại bác, đạn pháo và xe tăng. Mỗi vết xước trên từng hiện vật như gợi nhớ tiếng bom đạn và khí thế tiến công của quân và dân ta.

Bà Lê Thị Thúy Hạnh, người dân ở phường Tân Triều chia sẻ: “Vào mỗi buổi chiều, tôi thường đi bộ tại quảng trường thành phố và không gian ngoài trời của Bảo tàng Đồng Nai. Tôi ấn tượng sâu sắc với những chiếc xe tăng, máy bay, súng thần công được trưng bày ở đây. Nhiều người dân, nhất là các bạn trẻ, đến tham quan, tìm hiểu và chụp ảnh lưu niệm bên các hiện vật. Nhìn những hiện vật trực quan, thế hệ trẻ mới hiểu hết được giá trị của hòa bình và sự đánh đổi xương máu của ông cha”.

Một trong những hiện vật gây ấn tượng đặc biệt khác là chiếc máy phát điện Allis-Chalmers 167KW do Mỹ sản xuất. Trước năm 1975, cỗ máy này được trang bị cho Đài phát thanh Mẹ Việt Nam (Đài Tâm lý chiến của chính quyền Sài Gòn) đặt tại Cát Lở (Bà Rịa - Vũng Tàu). Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, hiện vật được tiếp quản, chuyển giao và tiếp tục phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền tại Đài Phát thanh - Truyền hình Đồng Nai (nay là Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai) đến năm 2004.

Cầu nối quá khứ và công nghệ số tương lai

Hiện nay, Bảo tàng Đồng Nai đang lưu giữ, trưng bày hàng ngàn hiện vật quý giá từ thời chiến. Bên cạnh bộ sưu tập ngoài trời với nhóm vũ khí, phương tiện quy mô lớn, bảo tàng còn lưu giữ nhiều đồ dùng sinh hoạt của quân và dân ta trong chiến tranh. Từ chiếc đèn dầu tự tạo, cối giã gạo, hũ gạo nuôi quân, tấm áo thêu, lá thư chiến trường đến chiếc máy quay từng đồng hành trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử… Tất cả phản ánh tinh thần yêu nước, quyết tâm giành độc lập dân tộc của nhân dân trên địa bàn thành phố.

Để bảo tồn và phát huy giá trị của các hiện vật, thời gian qua, Bảo tàng Đồng Nai tăng cường giới thiệu, lan tỏa giá trị hiện vật thời chiến; đồng thời tiến hành tu sửa, vệ sinh các hiện vật ngoài trời như: xe tăng, máy bay chiến đấu, pháo. Những hiện vật này không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về các loại khí tài quân sự được sử dụng và thu giữ trong chiến tranh mà còn trở thành điểm tham quan, “check-in”, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu lịch sử vùng đất Đồng Nai của người dân và du khách.

Không dừng lại ở không gian vật lý, Bảo tàng Đồng Nai đã chủ động bắt kịp xu hướng hiện đại hóa trong công tác bảo tồn di sản. Việc ứng dụng công nghệ được xem là bước đi quan trọng nhằm mở rộng không gian kết nối lịch sử với công chúng. Hiện trên website của bảo tàng đã xây dựng chuyên mục tham quan trực tuyến, từ không gian bên ngoài đến các phòng trưng bày chuyên đề cố định bên trong. Bên cạnh đó, đơn vị còn giới thiệu nhiều di tích, triển lãm thực tế ảo, tạo điều kiện cho nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, tiếp cận lịch sử nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Nguyễn Ngọc Yến cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về di sản, tổ chức trưng bày ảo, triển lãm trực tuyến, tạo không gian tiếp cận lịch sử sinh động, hấp dẫn. Ngoài ra, đơn vị phối hợp với ngành giáo dục tổ chức các cuộc thi, chương trình “Giờ học tại bảo tàng”, “Hành trình về nguồn”; đồng thời xây dựng bộ tài liệu giáo dục di sản tích hợp vào chương trình ngoại khóa, giúp nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.