Chung tay bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học

Các chuyên gia Hàn Quốc tìm hiểu công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Vườn Quốc gia Bến En.

Tại khu cứu hộ động vật hoang dã thuộc Vườn Quốc gia Bến En, các cán bộ, nhân viên thường xuyên túc trực theo dõi, chăm sóc từng cá thể động vật được cứu hộ. Mỗi cá thể đều được kiểm tra sức khỏe, theo dõi khả năng thích nghi, ghi chép quá trình phục hồi trước khi tái thả về môi trường tự nhiên. Trong 6 tháng đầu năm 2026, khu cứu hộ đã tiếp nhận 14 cá thể động vật hoang dã như cu li nhỏ, khỉ, trăn đất, trăn gấm, chim công, rùa núi... Nhiều cá thể sau thời gian chăm sóc đã được thả về rừng, góp phần phục hồi quần thể động vật tự nhiên và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã.

Bên cạnh công tác cứu hộ, Vườn Quốc gia Bến En đẩy mạnh nghiên cứu khoa học phục vụ bảo tồn đa dạng sinh học. Hiện ban quản lý đang điều tra, giám sát quần thể cu li; triển khai các đề tài bảo tồn cây mai vàng, cây họ dẻ, điều tra khu hệ nấm có giá trị kinh tế và chuẩn bị khảo sát quần thể rái cá cùng nhiều loài cây gỗ lớn bản địa. Các nghiên cứu này góp phần bảo tồn nguồn gen quý, tạo cơ sở khoa học cho quản lý và phát triển rừng bền vững.

Điểm nhấn trong công tác bảo tồn là chương trình hợp tác với Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Gaia để phục hồi và làm giàu rừng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hai đơn vị đã trồng bổ sung 22ha rừng và xây dựng kế hoạch chăm sóc gần 47,3ha, góp phần nâng cao độ che phủ, cải thiện sinh cảnh cho nhiều loài động, thực vật quý hiếm và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Ông Lê Công Cường, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Bến En, cho biết: "Hiện đơn vị đang tích cực triển khai các chương trình, đề tài và dự án bảo tồn theo kế hoạch. Đồng thời, gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm thông qua các chương trình lâm nghiệp bền vững, dịch vụ môi trường rừng và thực hiện hiệu quả Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ (ERPA). Bên cạnh đó, vườn cũng sẽ đẩy mạnh quảng bá du lịch sinh thái, phát triển các sản phẩm đặc trưng như chè vằng, nấm lim, góp phần đưa Bến En trở thành điểm đến hấp dẫn gắn với bảo tồn thiên nhiên”.

Hiện nay, toàn tỉnh có 11 khu bảo tồn thiên nhiên với tổng diện tích hơn 90.184ha, gồm 3 vườn quốc gia, 2 khu bảo tồn loài, 2 khu dự trữ thiên nhiên và 4 khu bảo vệ cảnh quan. Theo thống kê, các khu bảo tồn hiện có 336 loài động, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm; trong đó 38 loài thuộc danh mục ưu tiên bảo vệ và 10 loài đặc hữu. Từ đầu năm 2026 đến nay, số lượng các loài nguy cấp, quý, hiếm và loài đặc hữu cơ bản được duy trì ổn định, không ghi nhận biến động so với năm trước. Cùng với bảo tồn loài, công tác quản lý và phục hồi nguồn gen được chú trọng. Toàn tỉnh hiện lưu giữ 565 nguồn gen quý, có giá trị, trong đó đã phục hồi thành công 38 nguồn gen. Để bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên, lực lượng kiểm lâm, công an, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan đã tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản. Từ đầu năm 2026 đến nay, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 16 vụ vi phạm, gồm các hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ lâm sản trái pháp luật; quảng cáo, mua bán động vật hoang dã trên mạng xã hội và vi phạm quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Tang vật thu giữ gồm 367 cá thể động vật rừng, hơn 11kg sản phẩm động vật rừng cùng nhiều phương tiện, công cụ khai thác trái phép như bẫy thú, kích điện, lưới, loa dẫn dụ và các thiết bị hỗ trợ săn bắt.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương và người dân đang tạo nền tảng vững chắc cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, hài hòa giữa bảo vệ thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.