Chương trình OCOP, động lực phát triển kinh tế nông thôn bền vững

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được triển khai tại Ðồng Nai từ năm 2019, đến nay đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Chương trình đã phát triển được hàng trăm sản phẩm OCOP nhờ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế đặc thù của từng địa phương, trở thành một trong những động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn.

Xã viên Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn) thu hoạch rau nhíp trồng dưới tán điều. Ảnh: Bình Nguyên

Xã viên Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn) thu hoạch rau nhíp trồng dưới tán điều. Ảnh: Bình Nguyên

Đến nay, chương trình đã có sự chuyển hướng mạnh từ số lượng sang chất lượng theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững.

Thay đổi về tư duy sản xuất

Tính đến nay, toàn thành phố có 451 sản phẩm OCOP được công nhận của 272 chủ thể bao gồm: 86 doanh nghiệp, 116 cơ sở, hộ kinh doanh và 53 hợp tác xã (HTX), 17 tổ hợp tác. Trong đó có 11 sản phẩm 5 sao, 89 sản phẩm 4 sao, còn lại là sản phẩm 3 sao. Sản phẩm OCOP đã có mặt tại tất cả các địa bàn xã, phường trong thành phố; đồng thời phân phối ổn định tại hệ thống siêu thị như Co.opmart, Big C và trên 90 sản phẩm đã tham gia các sàn thương mại điện tử.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng đánh giá: Chương trình OCOP được triển khai mạnh mẽ và có chiều sâu, trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn. Ấn tượng nhất là các mô hình sản xuất thông minh, số hóa quy trình, truy xuất nguồn gốc, tham gia tốt trên các sàn thương mại điện tử không ngừng được nhân rộng.

Chương trình OCOP đang chuyển hướng theo mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với xu hướng tiêu dùng ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Nhiều sản phẩm OCOP của các chủ thể doanh nghiệp, HTX không chỉ khẳng định vị thế trên thị trường nội địa mà xuất khẩu tốt đi nhiều nước trên thế giới, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Điều này khẳng định chương trình đã có nhiều thay đổi lớn, đi vào chiều sâu, chú trọng về chất lượng chứ không chỉ tăng nhanh về số lượng. Rõ nhất là tư duy sản xuất của các chủ thể OCOP ngày càng chú trọng đến chất lượng, mẫu mã, an toàn thực phẩm và quảng bá thương hiệu. Nhiều mô hình từ dựa vào kinh nghiệm truyền thống chuyển đổi sang hướng chuyên nghiệp khi đầu tư công nghệ cao vào sản xuất, đưa sản phẩm lên các trang thương mại điện tử. Việc tiếp cận khách hàng qua các nền tảng số không chỉ được các doanh nghiệp quan tâm đầu tư mà nhiều HTX, nông dân đã triển khai hiệu quả.

Thời gian qua, trong các chương trình lễ hội, trưng bày, quảng bá, xúc tiến thương mại do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đều có hoạt động livestream bán hàng, góp phần lan tỏa, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP trên các sàn thương mại điện tử, với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Ông Bùi Văn Tý, Tổ trưởng Tổ Hợp tác trồng bưởi hữu cơ Tân Triều (xã Tân Triều) cho biết: “Thời gian qua, nông dân được tập huấn, hỗ trợ kiến thức về quảng bá nông sản trên môi trường trực tuyến, tập huấn về kinh doanh online, tổ chức livestream bán đặc sản ngay tại vườn nhà… Bản thân nông dân chúng tôi rất quan tâm vì có thêm kênh phân phối mới giúp nông sản có lợi thế cạnh tranh với đầu ra bền vững hơn”.

Khai thác giá trị văn hóa bản địa

Chương trình OCOP đã giúp tổ chức lại sản xuất ở khu vực nông thôn theo chuỗi liên kết qua mô hình HTX, tổ hợp tác. Những chuỗi liên kết bền vững thu hút đông sự tham gia của nông dân từ khâu sản xuất đến tiêu thụ được hình thành từ mô hình sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Nhiều sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, đặc biệt là các sản phẩm đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số như: mật ong rừng, rượu cần, các sản phẩm dệt thổ cẩm của người Xtiêng, Mnông; cùng với các sản phẩm đặc trưng vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai trước đây như: bưởi Tân Triều, ca cao Trảng Bom, chôm chôm Long Khánh, gốm Biên Hòa…

Xã viên Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn) đóng gói rau nhíp. Ảnh: Bình Nguyên

Xã viên Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn) đóng gói rau nhíp. Ảnh: Bình Nguyên

Chương trình lan tỏa đến các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng biên giới, tạo sinh kế cho người dân nơi đây. HTX Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn) đã xây dựng chuỗi liên kết trồng rau nhíp hữu cơ dưới tán điều, tổ chức sơ chế, phân phối đặc sản rau rừng này đi khắp nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Sản phẩm rau nhíp của HTX đã được chứng nhận OCOP 3 sao, góp phần xây dựng thương hiệu cho loại đặc sản vốn chỉ người tiêu dùng tại địa phương biết đến này.

Bà Thị Khưi, Giám đốc HTX Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch chia sẻ: Các thành viên trong HTX đều là bà con dân tộc thiểu số vốn có tập quán canh tác đơn giản, chỉ dựa vào thu nhập từ cây điều nên thu nhập không cao. Rau nhíp vốn là món ăn đặc trưng gắn bó lâu đời với người dân tộc bản địa. Mô hình trồng xen canh rau nhíp trong vườn điều theo hướng hữu cơ giúp làm ra nguồn rau sạch, xã viên hầu như không mất nhiều công chăm bón nhưng sản phẩm lại bán được với giá cao. Chương trình OCOP giúp xây dựng thương hiệu, mở rộng kênh tiêu cho đặc sản địa phương, góp phần tạo sinh kế cho các cộng đồng dân tộc Xtiêng, Mnông.

Bình Nguyên

Nguồn Đồng Nai: https://baodongnai.com.vn/kinh-te/nong-nghiep/202607/chuong-trinh-ocop-dong-luc-phat-trien-kinh-tenong-thon-ben-vung-9100531/