Chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Kiểm toán để đảm bảo minh bạch, hiệu quả
Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi có nguồn vốn đầu tư lớn, phạm vi thực hiện rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Việc triển khai kiểm toán ngay sau khi kết thúc giai đoạn 2021-2025 là rất cần thiết nhằm bảo đảm nguồn lực công được sử dụng minh bạch, hiệu quả, giúp các địa phương có cái nhìn toàn diện hơn trước khi triển khai Chương trình giai đoạn tiếp theo.
KTNN đã triển khai kiểm toán chuyên đề CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025. Ảnh: N.LY
Hiệu quả thiết thực từ những chính sách hỗ trợ
Theo Ban Chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia, hiện nay, nước ta có 53 DTTS với dân số trên 14,4 triệu người, cư trú trên địa bàn chiếm khoảng 3/4 diện tích tự nhiên của cả nước. Sau sắp xếp địa giới hành chính và tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, cả nước có khoảng 1.516 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn 32 tỉnh, thành phố.
Để bảo đảm phát triển bền vững cho đồng bào DTTS và miền núi, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 120/2020/QH14 phê duyệt chủ trương đầu tư CTMTQG về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030. Ngay sau đó, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt triển khai Chương trình giai đoạn I (2021-2025), với tổng mức vốn hơn 137.000 tỷ đồng.
Với 10 dự án bao trùm, sau 5 năm triển khai, Chương trình đã hỗ trợ đất ở cho 10.549 hộ; hỗ trợ nhà ở cho 42.567 hộ; hỗ trợ trực tiếp đất sản xuất cho 13.387 hộ; hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 54.899 hộ; hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 479.358 hộ; đầu tư xây dựng 809 công trình nước sinh hoạt tập trung. Chương trình cũng đã triển khai 403 dự án hỗ trợ phương thức sản xuất theo chuỗi giá trị, với tổng giá trị lên tới 306 tỷ đồng; triển khai hỗ trợ 383 dự án, mô hình chăn nuôi, trồng trọt với 36.654 hộ tham gia.
Bên cạnh đó, nguồn lực từ Chương trình còn hỗ trợ đầu tư 6.018 công trình giao thông nông thôn; cải tạo, sửa chữa 183 trạm y tế xã; hỗ trợ 1.901 mô hình đào tạo nghề với 115.575 người lao động tham gia; 5.385 người lao động được hỗ trợ tham gia khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ và các thủ tục đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; 37.718 người lao động được hỗ trợ giới thiệu, tư vấn về đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng...
Tại các địa phương, Chương trình đã đạt nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao đời sống người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Sơn La, đến hết năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của chủ hộ là người DTTS đạt 39,2 triệu đồng/người; mỗi năm giảm 4,47% hộ nghèo, hộ cận nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn; 73,5% xã có trường, lớp học được xây dựng kiên cố; 99,5% hộ gia đình được sử dụng điện lưới an toàn; 97,5% dân số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 80% hộ đang cư trú tại các khu vực xa xôi, hẻo lánh, có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở được quy hoạch, sắp xếp, di dời, bố trí; 98% đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế; 35% lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người DTTS và đặc thù miền núi…
Ông Nguyễn Viết Hưng - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La - đánh giá, thông qua việc triển khai Chương trình, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn có nhiều chuyển biến rõ nét. Hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất tại các thôn, bản được đầu tư, hoàn thiện. Đặc biệt, thu nhập của đồng bào DTTS tăng cao hơn so với thời gian trước.
Trực tiếp được thụ hưởng từ chính sách hỗ trợ sản xuất của CTMTQG, ông Hà Văn Sơn - Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc - cho biết, sau khi được Nhà nước hỗ trợ canh tác công nghệ cao, mua máy móc để sơ chế sau thu hoạch và triển khai một số mô hình thử nghiệm, Hợp tác xã đã trồng xoài tập trung và chế biến xuất khẩu trên diện tích 25ha. Trung bình mỗi năm, Hợp tác xã liên kết sản xuất và tiêu thụ khoảng 300 tấn xoài tại thị trường trong nước và hơn 600 tấn xuất khẩu. Đời sống các hộ dân được cải thiện rõ rệt; hoạt động sản xuất, kinh doanh của 7 thành viên Hợp tác xã và 40 hộ liên kết diễn ra thuận lợi.
Đánh giá toàn diện tính hiệu quả từ góc nhìn kiểm toán
Bên cạnh những kết quả nổi bật đã đạt được, một số mục tiêu của Chương trình vẫn chưa đạt kế hoạch như: Cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn; số xã, thôn đặc biệt khó khăn và công tác định canh, định cư; giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào…
Theo ông Nguyễn Viết Hưng, với địa bàn rộng, nhiều xã đặc biệt khó khăn, địa hình có độ dốc lớn, Sơn La gặp không ít khó khăn trong quá trình triển khai các chương trình, dự án. Thêm vào đó, nhận thức của đồng bào, nhất là khu vực núi cao, vẫn còn hạn chế. Quỹ đất bố trí dân cư, đất sản xuất còn ít; định mức hỗ trợ một số nội dung còn thấp; giá nguyên vật liệu tăng cao; một số thủ tục đầu tư, giải ngân còn chậm so với yêu cầu.
CTMTQG về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 vừa khép lại cũng là thời điểm mà Kiểm toán nhà nước (KTNN) triển khai kiểm toán chuyên đề CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025.
Ông Nguyễn Viết Hưng cho rằng, việc triển khai kiểm toán Chương trình ngay khi kết thúc giai đoạn thứ nhất là rất cần thiết và kịp thời - giúp địa phương có cái nhìn toàn diện, sâu hơn và đầy đủ hơn để rút kinh nghiệm, triển khai tốt các nội dung trong giai đoạn 2026-2030. Ngay sau khi nhận được thông báo kế hoạch kiểm toán, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động đôn đốc các sở, ban, ngành, xã, phường thụ hưởng Chương trình rà soát, tổng hợp số liệu, xây dựng báo cáo đánh giá theo yêu cầu để cung cấp kịp thời cho Đoàn kiểm toán.
Ông Mai Văn Quang - Phó Kiểm toán trưởng KTNN khu vực I - cho biết, đầu tháng 3/2026, KTNN khu vực I đã triển khai kiểm toán ngân sách địa phương năm 2025 của tỉnh Sơn La và 2 chuyên đề lồng ghép, trong đó có CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 của tỉnh Sơn La. Kết quả kiểm toán sẽ được KTNN tổng hợp cùng với các tỉnh, thành trên cả nước, báo cáo Quốc hội.
Theo kế hoạch, Đoàn kiểm toán thực hiện đánh giá, kết luận, kiến nghị từ khâu tổ chức đến việc ban hành văn bản pháp luật; đánh giá việc thực hiện công tác quản lý tài chính, tài sản công có bảo đảm tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và công bằng, minh bạch của Chương trình. Trên cơ sở đó, Đoàn kiểm toán xem xét, đánh giá việc người dân - đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc - có được hưởng lợi từ những chính sách mà Nhà nước ban hành hay không? Nếu có sai sót trong quá trình quản lý tài chính, tài sản công, KTNN sẽ kiến nghị, đề xuất biện pháp để chấn chỉnh kịp thời, giúp địa phương thực hiện tốt hơn trong giai đoạn sau./.
Tin nóng
Sở Xây dựng TPHCM đề xuất cho thuê 19 bến bãi xe buýt để lắp trụ sạc điện, phục vụ mục tiêu chuyển đổi toàn bộ xe buýt sang năng lượng xanh.
Từ ngày 15/5/2026, Nghị định 100 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt sẽ chính thức hết hiệu lực. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý rằng, điều này không đồng nghĩa với việc các hành vi vi phạm giao thông sẽ không còn bị xử lý, mà chỉ là sự thay đổi căn cứ pháp lý theo hệ thống quy định mới.
UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định về việc bãi bỏ quyết định thành lập cụm công nghiệp Vĩnh Tân gần 50 ha.
TP.HCM đang đẩy mạnh triển khai cơ chế thí điểm phát triển nhà ở thương mại theo Nghị quyết 171 của Quốc hội, với quy mô hàng trăm khu đất được phê duyệt, góp phần gia tăng nguồn cung và khai thác hiệu quả quỹ đất đô thị.
Hàng trăm công trường rộn ràng nơi biên cương không chỉ dựng lên những mái trường mới mà còn thắp sáng niềm tin, mở lối tương lai cho hàng vạn học sinh vùng biên giới. Một 'chiến dịch' chưa từng có đang đưa tri thức đến tận nơi 'phên giậu' của Tổ quốc bằng quyết tâm cao nhất và hành động thần tốc của cả hệ thống chính trị.
Ngày 26-3, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở NN-MT TPHCM chủ trì cuộc họp với Tổ công tác 1645 giải quyết các nội dung liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) cho các dự án phát triển nhà ở thương mại.
Tin mới
Trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng liên tục leo thang, không chỉ các dự lớn mà nhiều gia đình cũng đang rơi vào tình trạng 'vỡ' kế hoạch tài chính khi xây nhà.
Nhờ tiếp tục thực hiện hiệu quả cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh từ đầu năm đến nay tỉnh Bắc Ninh tổng vốn đăng ký đầu tư vào khu công nghiệp đạt hơn 1,3 tỷ USD, đạt hơn 80% kế hoạch năm.
Thị trường bất động sản đang bước vào một giai đoạn mới khi nhà đầu tư giờ đây không thể chỉ chờ tăng giá mà buộc phải khai thác giá trị thực của tài sản nếu muốn sinh lời bền vững.
Chương trình thời sự đặc biệt của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, 18h30 hôm nay (26-3), có chủ đề chính:
Chiều 26/3, tại phường Thủy Xuân (thành phố Huế) diễn ra Lễ động thổ xây dựng khu nhà ở xã hội Bàu Vá (Eco Hill) do Công ty cổ phần F1 Homes làm chủ đầu tư. Tham dự có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Hữu Thùy Giang cùng đại diện các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương.
Chiều 26-3, Tổ Công tác 1645 do Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng chủ trì, đã làm việc với các chủ đầu tư để tháo gỡ, xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) cho người mua tại các dự án phát triển nhà ở thương mại trên địa bàn TPHCM.
Chiều 26-3, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Diệu cùng các sở, ngành liên quan có chuyến khảo sát đầu tư tuyến đường bộ ven biển qua địa phận cù lao Tân Phú Đông (xã Tân Phú Đông) và các vấn đề có liên quan.
Sáng 26-3, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc.