Chuyển biến trong cấp 'sổ đỏ' lần đầu cho người dân

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thạch Quảng hỗ trợ người dân kê khai hồ sơ, giấy tờ.

Sau khi thành lập trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính các xã: Thạch Lâm, Thạch Tượng và Thạch Quảng trước đây, xã Thạch Quảng mới có diện tích tự nhiên 123,54km2, dân số hơn 15.000 người, trong đó trên 90% là đồng bào dân tộc Mường. Với địa bàn rộng, dân cư phân tán, lịch sử quản lý đất đai qua nhiều giai đoạn, công tác cấp “sổ đỏ” lần đầu được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Qua rà soát, tỷ lệ thửa đất ở đã được cấp “sổ đỏ” trên địa bàn xã mới đạt trên 90%, vẫn còn gần 10% chưa được cấp lần đầu. Từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng hồ sơ, thủ tục về đất đai tăng lên đáng kể, trong đó có nhiều hồ sơ đề nghị cấp “sổ đỏ” lần đầu. Chính quyền xã đã đẩy mạnh tuyên truyền, rà soát, hướng dẫn người dân kê khai, hoàn thiện giấy tờ; đồng thời yêu cầu cán bộ chuyên môn nâng cao trách nhiệm trong khâu thẩm định, bảo đảm quy trình thực hiện công khai, chặt chẽ. Từ ngày 1/7/2025 đến tháng 1/2026, địa phương đã giải quyết cấp mới hơn 100 “sổ đỏ”, trong đó nhiều trường hợp là cấp lần đầu.

Theo ông Tống Văn Vang, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Quảng, công tác cấp “sổ đỏ” lần đầu là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi phải căn cứ vào nhiều hồ sơ, đối chiếu bản đồ qua các thời kỳ, việc xác định nguồn gốc đất và thời điểm sử dụng gặp không ít khó khăn. Không ít trường hợp thiếu giấy tờ, việc xác minh kéo dài, trong khi khối lượng công việc của cán bộ chuyên môn phụ trách lĩnh vực lớn, áp lực cao. Mặc dù vậy, địa phương xác định đây là nhiệm vụ quan trọng nên tập trung khắc phục khó khăn, nỗ lực giải quyết dứt điểm các trường hợp đủ điều kiện. “Có “sổ đỏ”, người dân yên tâm hơn về quyền sở hữu đất đai được Nhà nước công nhận. Đó cũng là cách để chính quyền gần dân, sát dân, giải quyết những vấn đề Nhân dân quan tâm”, ông Vang nhấn mạnh.

Tại xã Hợp Tiến, ngay sau khi bộ máy được kiện toàn, cuối tháng 7/2025, UBND xã triển khai đợt cao điểm rà soát cấp “sổ đỏ” lần đầu và xác định lại diện tích đất ở trên địa bàn. Kết quả cho thấy còn khoảng 700 thửa đất chưa được cấp lần đầu. Từ ngày 15/7 đến 30/8/2025, các tổ công tác trực tiếp xuống 35 thôn, làm việc tại nhà văn hóa để thu nhận hồ sơ, hướng dẫn kê khai. Sau bước tiếp nhận, xã tiến hành phân loại hồ sơ, trường hợp đủ điều kiện được hỗ trợ hoàn thiện thủ tục; những hồ sơ vướng mắc được tổng hợp, xin ý kiến cấp trên. Cách làm chủ động này đã tạo thuận lợi cho cả đôi bên, tạo sự công khai, minh bạch và đồng thuận trong quá trình thực hiện. Địa phương phấn đấu hoàn thành kê khai đăng ký cấp “sổ đỏ” lần đầu, xây dựng cơ sở dữ liệu khu vực đất lâm nghiệp trên địa bàn, chỉnh lý hồ sơ địa chính sau sáp nhập xã; đẩy nhanh tiến độ cấp “sổ đỏ” lần đầu cho các trường hợp đất ở của người dân đủ điều kiện, phấn đấu hết năm 2026 tỷ lệ cấp “sổ đỏ” lần đầu đối với đất ở trên địa bàn xã đạt 96% trở lên.

Tại phường Sầm Sơn, sau khi sắp xếp lại địa giới hành chính, địa phương có diện tích 30,29km2, dân số trên 99.800 người. Dân số đông, khối lượng hồ sơ đất đai lớn, trong khi vẫn còn gần 1.000 thửa đất chưa được cấp “sổ đỏ” lần đầu. Nguyên nhân chủ yếu là người sử dụng đất chưa đăng ký, kê khai; hồ sơ pháp lý thiếu hoặc sai lệch tọa độ đo đạc; giao dịch chuyển nhượng trước đây không còn lưu giữ giấy tờ. Bên cạnh đó là các trường hợp đất lấn chiếm, giao không đúng thẩm quyền, chưa cập nhật biến động hoặc đang tranh chấp... cũng gây khó khăn trong công tác quản lý đất đai.

Ông Đặng Anh Đức, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Sầm Sơn, cho biết: Cấp “sổ đỏ” lần đầu liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, do đó phường đã đẩy mạnh tuyên truyền, công khai quy trình thực hiện và hướng dẫn cụ thể từng bước để người dân nắm rõ. Để tháo gỡ những vướng mắc trong công tác cấp “sổ đỏ” lần đầu, tháng 12/2025, UBND phường cũng đã ban hành thông báo gửi đến 61 tổ dân phố, yêu cầu các tổ dân phố rà soát, lập danh sách các hộ chưa được cấp “sổ đỏ” lần đầu để tổng hợp theo từng khu vực, từ đó phòng có cơ sở tham mưu cho UBND phường xây dựng kế hoạch giải quyết. Cán bộ chuyên môn được phân công trực tiếp hỗ trợ, giải đáp vướng mắc, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đối với các trường hợp đủ điều kiện, hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần. Từ ngày 1/7/2025 đến tháng 1/2026, UBND phường đã cấp 315 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có 79 trường hợp cấp lần đầu đối với đất ở cho 2 tổ chức, 77 hộ gia đình, cá nhân; 236 trường hợp là đất tái định cư.

Từ miền núi đến đô thị biển, điểm chung dễ nhận thấy là sự chuyển động tích cực trong công tác cấp “sổ đỏ” lần đầu. Khi chính quyền chủ động rà soát, công khai quy trình, tăng cường đối thoại và hỗ trợ người dân từ cơ sở, những hồ sơ tồn đọng nhiều năm đang dần được tháo gỡ, giải quyết. Đây không chỉ là bước hoàn thiện về pháp lý, mà còn là nền tảng để củng cố niềm tin của người dân, hướng tới quản lý đất đai minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Bài và ảnh: Việt Hương