Chuyến đi đặc biệt của những người thầy ở Thanh Hóa trước năm học mới

Vượt suối, băng rừng tìm học sinh

Hành trang của họ là danh sách những học sinh có nguy cơ bỏ học, vài món quà hỗ trợ và sự kiên trì. Điểm đến là những bản làng nằm sâu giữa núi rừng, nơi đường vào nhiều đoạn chỉ có thể đi bộ.

Theo chân thầy Nguyễn Văn Cương và thầy Đỗ Viết Hoàng, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý, vào bản Tà Cóm, chúng tôi mới cảm nhận hết sự gian nan của hành trình vận động học sinh trở lại trường.

Thầy Nguyễn Văn Cương và thầy Đỗ Viết Hoàng vào bản vận động học sinh tới trường. Ảnh: Lê Dương

Tà Cóm là bản chủ yếu đồng bào Mông sinh sống, cách trung tâm xã khoảng 50km. Nếu trời nắng, đường vào bản đã không dễ dàng; những ngày mưa, việc di chuyển càng khó khăn khi các thầy phải vượt sông Mã, băng rừng, vượt núi để đến từng nhà học sinh.

Chuyến đi lần này, hai thầy trăn trở phải tìm gặp bằng được 8 nữ sinh từng nghỉ học trong năm học 2025-2026. Đây đều là những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải nghỉ học để phụ giúp cha mẹ.

“Có những trường hợp phải đến nhiều lần, gặp cả phụ huynh và học sinh để tìm hiểu nguyên nhân rồi mới thuyết phục các em trở lại trường”, thầy Cương chia sẻ.

Sau nhiều lần vận động, 7 trong số 8 nữ sinh đã đồng ý trở lại lớp trong năm học mới. Với các thầy cô, đó là kết quả đáng quý sau những ngày vượt đường xa, kiên trì đến từng gia đình.

Không chỉ giáo viên nam, các cô giáo vùng cao cũng thường xuyên thực hiện công việc này. Cô Phạm Hà Huyền My vào bản Pá Quăn vận động học sinh trở lại trường.

Theo cô My, học sinh ở đây nghỉ học phần lớn không phải vì ham chơi hay vướng vào tệ nạn, mà do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn.

Thầy giáo gặp gỡ phụ huynh và học sinh để vận động em quay lại trường. Ảnh: Lê Dương

Nhiều gia đình chỉ dựa vào vài sào ruộng nương, nguồn thu từ măng rừng để trang trải cuộc sống. Khi kinh tế gia đình thiếu thốn, một số em phải nghỉ học để phụ giúp cha mẹ.

“Với giáo viên vùng cao, việc vào bản vận động học sinh không còn xa lạ. Điều quan trọng là làm thế nào để các em hiểu được việc học sẽ mở ra cơ hội cho tương lai và đồng ý trở lại trường”, cô My nói.

Níu học sinh với con chữ

Hành trình vận động học sinh trở lại lớp của giáo viên vùng biên không phải lúc nào cũng thành công ngay sau một lần gặp gỡ. Có trường hợp các thầy cô phải nhiều lần đến tận nhà, trò chuyện với phụ huynh, tìm hiểu tâm tư của học sinh để tìm cách thuyết phục phù hợp.

Hành trình vượt núi của các thầy cô giáo vùng cao. Ảnh: Lê Dương

Ông Nguyễn Duy Thủy, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý, cho biết trường hiện có 569 học sinh, được tổ chức thành 13 lớp.

Trước mỗi năm học mới, nhà trường đều chủ động rà soát hoàn cảnh từng học sinh, đặc biệt quan tâm những em có hoàn cảnh khó khăn hoặc nguy cơ bỏ học sau kỳ nghỉ hè.

Trong năm qua, trường có hơn 10 học sinh nghỉ học. Để đưa các em trở lại lớp, giáo viên không chỉ đến tận nhà vận động mà còn tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh gia đình và tâm tư của từng em.

“Có những trường hợp giáo viên phải nhiều lần đến tận nhà, gặp phụ huynh, trò chuyện với học sinh để các em hiểu được ý nghĩa của việc học và tiếp tục đến lớp”, ông Thủy cho biết.

Với những học sinh khó khăn, nhà trường tìm cách huy động nguồn lực để hỗ trợ sách vở, đồ dùng học tập và những nhu yếu phẩm cần thiết, qua đó giúp gia đình giảm bớt gánh nặng.

Nhiều học sinh sau khi được vận động đã đồng ý quay lại trường học. Ảnh: Lê Dương

Theo ông Thủy, ở vùng cao, để giữ một học sinh ở lại trường đôi khi cần nhiều hơn một lời động viên. Đó có thể là sự đồng hành lâu dài của giáo viên, sự hỗ trợ của nhà trường và sự sẻ chia từ cộng đồng.

“Những chuyến vượt núi, băng rừng của các thầy cô vì thế vẫn tiếp diễn trước mỗi năm học mới. Sau mỗi hành trình, điều họ mong muốn không phải là một thành tích, mà đơn giản là nhìn thấy học sinh trở lại lớp, tiếp tục học tập. Mỗi học sinh trở lại lớp là thêm một cơ hội để các em thay đổi tương lai”, ông Thủy nói.