Chuyển đổi bền vững từ nhà máy đến chuỗi cung ứng

Hướng tới chuyển đổi bền vững

Trong giai đoạn tăng trưởng mới của nền kinh tế, yêu cầu đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp không chỉ là mở rộng doanh thu, mà chuyển dịch sang năng suất, sức chống chịu và khả năng tạo dựng giá trị dài hạn.

Nhìn vào sự chuyển dịch này, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định tin tưởng: "Mỗi doanh nghiệp đang góp phần định hình tương lai kinh tế đất nước bằng chính những quyết định ngày hôm nay. Khi thể chế mở đường, doanh nghiệp chủ động và các nguồn lực được kết nối, chúng ta sẽ có một thế hệ doanh nghiệp đủ năng lực vươn xa, đủ bản lĩnh chinh phục thị trường và đủ trách nhiệm cùng đất nước phát triển bền vững".

Trên thực tế, đối với các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, phát triển bền vững bắt đầu từ những cải tiến rất cụ thể trên từng dây chuyền vận hành, nơi việc tiết kiệm tài nguyên gắn liền trực tiếp với bài toán tối ưu hóa chi phí kinh doanh.

Là doanh nghiệp sở hữu mạng lưới 26 nhà máy trải dài khắp cả nước, Sabeco đã chứng minh tính hiệu quả của mô hình này thông qua các chỉ số đo lường cụ thể.

Ông Larry Lee, Phó tổng giám đốc phụ trách tài sản chiến lược và phát triển bền vững tại Sabeco cho biết: "Một trong những điều chúng tôi đã rút ra trong quá trình chuyển đổi là năng suất và phát triển bền vững luôn gắn với những cải tiến trong vận hành. Khi doanh nghiệp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, giảm hao hụt nguyên vật liệu, quản lý nước tốt hơn, hay tối ưu quy trình sản xuất, những thay đổi đó không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn trực tiếp nâng cao hiệu quả kinh doanh".

Ông Larry Lee, Phó tổng giám đốc phụ trách tài sản chiến lược và phát triển bền vững tại Sabeco. Ảnh: BTC

Báo cáo phát triển bền vững của Sabeco ghi nhận, 46,4% năng lượng tiêu thụ tại các nhà máy đã đến từ nguồn tái tạo, trong khi 81,4% chất thải được tái sử dụng hoặc tái chế. Đáng chú ý, sản lượng bia của doanh nghiệp tăng 3%, nhưng tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn hệ thống lại giảm 6,8%.

Tư duy sử dụng tài nguyên hiệu quả còn được doanh nghiệp mở rộng sang lĩnh vực bao bì khi 100% bao bì trong danh mục sản phẩm gồm Bia Saigon, Bia 333 và Bia Lạc Việt đều có thể tái chế hoặc tái sử dụng.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ giám sát và phân tích dữ liệu quy trình nấu bia theo thời gian thực giúp kiểm soát chặt chẽ chất lượng đồng đều trên toàn bộ 26 nhà máy, từ đó gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Nỗ lực của các doanh nghiệp đầu ngành như Sabeco được thúc đẩy bởi các chính sách mà Chính phủ ban hành trong lĩnh vực tài chính xanh và kinh tế tuần hoàn.

Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh đã thiết lập khung chuẩn mực cho 45 loại hình dự án thuộc 7 nhóm ngành, đóng vai trò như bộ tiêu chí để các tổ chức tín dụng thẩm định và giải ngân nguồn vốn ưu đãi, trái phiếu xanh.

Tới tháng 9 năm nay, Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ tiếp tục được ban hành nhằm hướng dẫn, xác định các dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Quyết định này giúp chuyển hóa các cam kết bền vững thành các chỉ số định lượng có thể đo lường, đồng thời mở ra cơ chế hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước.

Sức mạnh chuỗi giá trị

Tất nhiên, câu chuyện chuyển đổi bền vững sẽ không thể chỉ của riêng các doanh nghiệp, mà còn ảnh hưởng tới cả chuỗi cung ứng. Mỗi quyết định mua sắm nguyên liệu, bao bì, hay logistics đều sẽ tạo ra những tác động đến toàn bộ hệ sinh thái.

Thực tế, bài toán quản trị chuỗi cung ứng bền vững cũng đặt ra những thách thức. Việc đưa ra các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội không khó, nhưng nếu chỉ áp đặt tiêu chuẩn mà không đồng hành hỗ trợ, thì phát triển bền vững sẽ trở thành gánh nặng tuân thủ đè nặng lên các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs).

Đứng trước bài toán này, Sabeco chọn cách tiếp cận đồng hành khi tích hợp các tiêu chí môi trường và xã hội vào quy trình quản lý nhà cung cấp.

Doanh nghiệp chủ động chia sẻ kinh nghiệm quản trị, tổ chức đào tạo, hỗ trợ ứng dụng công nghệ và xây dựng lộ trình nâng chuẩn theo từng giai đoạn để các nhà cung cấp nội địa có đủ thời gian và nguồn lực đầu tư chuyển đổi.

Ông Larry Lee nhấn mạnh: "Giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa chính sách, doanh nghiệp, công nghệ, logistics, tài chính, nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng trong nước. Không một doanh nghiệp nào có thể tự mình tạo ra sự chuyển đổi này. Với quy mô và mạng lưới hiện tại, Sabeco có thể góp phần kết nối các mắt xích, đưa tiêu chuẩn vào thực tiễn và lan tỏa năng lực cải tiến trong toàn chuỗi giá trị".

Ông Binu Jacob, Tổng giám đốc Nestlé Việt Nam. Ảnh: BTC

Không chỉ với ngành bia và nước giải khát, tư duy kiến tạo hệ sinh thái cũng được áp dụng với ngành nông nghiệp. Nhìn từ mô hình chuỗi giá trị cà phê, ông Binu Jacob, Tổng giám đốc Nestlé Việt Nam cho biết, chương trình nông nghiệp tái sinh tại Tây Nguyên đã đồng hành cùng nông dân tái canh hơn 100.000 ha cà phê già cỗi, tiết kiệm 40-60% nước tưới và giảm 20% lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Việc số hóa dữ liệu vùng trồng giúp chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế như quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

"Phát triển bền vững chỉ thực chất và bền lâu khi gắn liền với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy đến các doanh nghiệp cung ứng. Một doanh nghiệp không thể đi một mình trên hành trình phát triển bền vững", ông Binu Jacob khẳng định.

Theo lãnh đạo Nestlé Việt Nam, các yêu cầu của thị trường xuất khẩu không phải là rào cản kỹ thuật, mà là động lực thúc đẩy doanh nghiệp nâng cấp năng lực vận hành. Khi cả chuỗi giá trị có thể đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế, Việt Nam sẽ giữ lại được nhiều giá trị gia tăng hơn, đồng thời nâng cao vị thế trên thị trường toàn cầu.