Chuyển đổi số - Mở lối đưa pháp luật đến với Nhân dân Bài cuối: Vươn khơi cùng công nghệ số
Từ chiếc móc khóa nằm gọn trong lòng bàn tay của người lính Công binh, một mã QR khác lại theo những con tàu rời bến, mang thông tin pháp luật ra biển cùng ngư dân. Tại địa bàn do Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phụ trách, chuyển đổi số đang được đưa vào công tác tuyên truyền bằng những cách làm gần gũi, từ tích hợp mã QR trên tờ rơi đến đưa mã tra cứu tới các cảng cá, bến tàu và phương tiện khai thác.
Giữa không gian biển, đảo rộng lớn, nơi những con tàu có thể xa bờ nhiều ngày, chuyển đổi số đang mở thêm những phương thức để thông tin được đưa đi xa hơn, tiếp cận thuận tiện hơn và có thể đồng hành lâu hơn với người đi biển. Từ những "Tờ rơi QR" theo tàu cá vươn khơi đến "Tủ sách pháp luật số" mở ra kho dữ liệu ngay trên điện thoại thông minh, những ứng dụng công nghệ đang từng bước làm thay đổi cách cán bộ, chiến sĩ Vùng Cảnh sát biển 4 học tập, tra cứu, tuyên truyền, phổ biến pháp luật.
Điểm chạm số giữa trùng khơi
Một trong những cách làm nổi bật là mô hình "Tờ rơi QR". Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã thiết kế, cấp phát hàng nghìn tờ rơi gắn mã QR để các tàu cá tra cứu những quy định pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Những tờ rơi được dán ngay trong phòng thuyền trưởng trên tàu cá, tạo điều kiện để người trực tiếp điều hành phương tiện dễ dàng tìm kiếm, tra cứu thông tin trong quá trình hoạt động trên biển.
Cán bộ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát tờ rơi, hướng dẫn bà con ngư dân quét mã QR tra cứu các quy định pháp luật. Ảnh: Đức Thái
Cán bộ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát tờ rơi tuyên truyền cho bà con ngư dân về chống khai thác IUU. Ảnh: Đức Thái
Cán bộ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát tờ rơi, hướng dẫn bà con ngư dân quét mã QR tra cứu các quy định pháp luật. Ảnh: Đức Thái
Bên cạnh các hình thức quen thuộc như tuyên truyền tập trung, phát tờ rơi, sổ tay pháp luật, cán bộ, chiến sĩ Vùng Cảnh sát biển 4, trong đó có Hải đoàn 42, trực tiếp xuống tàu cá, trao đổi với bà con ngư dân những quy định cần lưu ý trước mỗi chuyến biển và hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh để quét mã QR. Từ một tờ rơi vốn hữu hạn về dung lượng, phía sau mã QR mở ra một kho thông tin lớn hơn.
Theo Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, điểm mới của cách làm này nằm ở việc kết hợp giữa phương thức tuyên truyền truyền thống và khả năng cập nhật của môi trường số. Chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét mã, ngư dân đã dễ dàng tra cứu nhanh chóng các thông tin pháp luật trọng tâm như: Luật Thủy sản, Luật Biển Việt Nam, Quy định xử phạt vi phạm IUU… Từ đó, giúp ngư dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, trực quan và có thể tra cứu mọi lúc, mọi nơi, góp phần quan trọng vào việc số hóa và nâng cao tính chủ động tuân thủ của ngư dân khi tham gia hoạt động trên biển.
Nhiều tài liệu liên quan IUU, các văn bản hiện hành khi có thay đổi gì sẽ cập nhật ngay trên hệ thống; bà con ngư dân không sợ văn bản bị cũ, hết hạn. Chính khả năng cập nhật ấy tạo nên điểm khác biệt của "Tờ rơi QR". Nếu thông tin được in cố định trên giấy có thể trở nên lạc hậu khi chính sách, pháp luật thay đổi thì mã QR đóng vai trò như một "cánh cửa" dẫn tới kho dữ liệu phía sau. Nội dung có thể được bổ sung, cập nhật mà không nhất thiết phải thay đổi mã đã được cấp cho ngư dân.
Tờ rơi tuyên truyền pháp luật được phát cho ngư dân tại Thổ Châu, An Giang. Ảnh: Thanh Điểu
Với những người thường xuyên lênh đênh nhiều ngày trên biển, mã QR giống như một "Sổ tay điện tử IUU" có thể mang theo trên mỗi chuyến mưu sinh. Một ngư dân cho biết, việc lực lượng Cảnh sát biển trực tiếp hướng dẫn quét mã QR ngay trên tàu giúp bà con tiếp cận thông tin pháp luật thuận tiện hơn trước. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, ngư dân có thể quét mã để tra cứu nhiều nội dung liên quan đến khai thác hải sản và các quy định cần tuân thủ trong quá trình hoạt động trên biển.
Theo ngư dân này, hiện nay những người trẻ phần lớn đã quen sử dụng điện thoại thông minh nên việc tiếp cận thông tin qua mã QR khá thuận tiện; trong khi tờ rơi bằng giấy vẫn phù hợp với những ngư dân lớn tuổi chưa thành thạo công nghệ. Đặc biệt, với đặc thù môi trường biển, tài liệu điện tử còn có ưu điểm không lo bị ướt, rách. Khi có thời gian rảnh, bà con có thể mở điện thoại để tra cứu lại những nội dung cần thiết.
Tuy nhiên, ứng dụng mã QR không đồng nghĩa với thay thế hoàn toàn những phương thức tuyên truyền truyền thống. Cách làm được lựa chọn là kết hợp cả hai. Tờ rơi vẫn được duy trì để người dân có thể đọc trực tiếp hay sử dụng cho những lần vươn khơi không có sóng điện thoại. Với mã QR, lực lượng Cảnh sát biển tập trung hướng dẫn những người trẻ, những người sử dụng điện thoại thành thạo, để từ đó họ có thể hỗ trợ thêm các ngư dân khác trên cùng phương tiện khi cần.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cho ngư dân, chủ phương tiện, thuyền trưởng tàu cá. Ảnh: Thanh Điểu
Điểm mới của mô hình không đơn thuần nằm ở việc đưa một mã QR lên tờ rơi, mà là thay đổi cách thức cung cấp và tiếp nhận thông tin: Từ lượng kiến thức cố định trên một trang giấy sang một kho dữ liệu có thể được cập nhật; từ nghe, nhận tài liệu tại một buổi tuyên truyền sang khả năng chủ động tìm kiếm khi có nhu cầu.
Một buổi tuyên truyền có thể kết thúc khi tàu rời bến, nhưng những thông tin pháp luật phía sau mã QR vẫn có thể tiếp tục theo ngư dân trên hành trình vươn khơi, bám biển. Bởi mỗi ngư dân hiểu luật, chấp hành luật chính là một "cánh tay nối dài" của Nhà nước trên biển, là mắt xích quan trọng trong hành trình gỡ bỏ "thẻ vàng" EC.
"Tủ sách pháp luật" bước lên môi trường số
Nếu "Tờ rơi QR" hướng những thông tin cần thiết tới ngư dân thì "Tủ sách pháp luật số" của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 lại mở ra một không gian tra cứu rộng hơn, phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
Thay vì phải tìm kiếm từng cuốn sách hay tập văn bản, người sử dụng chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét mã QR được bố trí sẵn để truy cập vào kho dữ liệu số. Từ một điểm truy cập, nhiều lớp thông tin được mở ra: từ luật, bộ luật, nghị định, văn bản quy phạm pháp luật đến thông tin về hoạt động của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, tuyên truyền về lực lượng Cảnh sát biển, thực thi pháp luật, hỏi đáp và tư vấn pháp luật.
Tủ sách pháp luật số tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4
Điều đáng chú ý hơn là cách thức tiếp cận tài liệu đã thay đổi; thay vì phụ thuộc vào vị trí đặt tủ sách, người sử dụng có thể sử dụng thiết bị thông minh để tìm kiếm, nghiên cứu những nội dung cần thiết, tạo thuận lợi cho việc tự học, tự nghiên cứu và cập nhật kiến thức.
Đặc thù nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát biển càng cho thấy ý nghĩa của sự thay đổi này. Cán bộ, chiến sĩ không phải lúc nào cũng làm việc tại đơn vị; nhiều người thực hiện nhiệm vụ trực tại cảng hoặc tuần tra, công tác dài ngày trên biển. Một tủ sách truyền thống khó có thể theo người lính trong những hành trình ấy, trong khi kho dữ liệu số tạo thêm khả năng tiếp cận thông tin qua thiết bị thông minh khi điều kiện cho phép.
"Tủ sách pháp luật số" mở rộng không gian học tập, nghiên cứu, tra cứu cho cán bộ, chiến sĩ cảnh sát biển. Ảnh: Thanh Điểu
Theo cách đó, "tủ sách" không còn bị giới hạn bởi những giá sách và bốn bức tường. Không gian đọc, học tập và nghiên cứu được mở rộng từ đơn vị xuống cảng và theo người lính trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Việc số hóa tài liệu cũng góp phần tạo điều kiện để cán bộ, đoàn viên, chiến sĩ hình thành thói quen chủ động tìm kiếm thông tin.
Khi cần nghiên cứu một văn bản, điều lệnh, điều lệ hay quy định liên quan đến nhiệm vụ, người sử dụng có thể tìm đến kho dữ liệu số thay vì chỉ phụ thuộc vào tài liệu giấy. Từ một công cụ tra cứu, "Tủ sách pháp luật số" còn góp phần thúc đẩy tinh thần tự học, tự đọc, tự nghiên cứu và xây dựng thói quen học tập thường xuyên trong đơn vị.
Điểm đáng chú ý là không gian số ấy không chỉ hướng vào bên trong lực lượng. Các chuyên mục thông tin tuyên truyền về lực lượng Cảnh sát biển, thực thi pháp luật, hỏi đáp, tư vấn pháp luật còn tạo thêm kênh để người dân tiếp cận thông tin, tìm hiểu những vấn đề pháp lý có liên quan. Đặc biệt, nội dung hỏi đáp, tư vấn pháp luật cho thấy, tủ sách trên môi trường số có khả năng mở rộng chức năng so với tủ sách truyền thống. Người sử dụng không chỉ tìm một văn bản để đọc mà còn có thể tiếp cận những nội dung được tổ chức theo vấn đề, nhu cầu cụ thể.
Hiện nay, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã xây dựng Tủ sách pháp luật số, trong đó, cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật mới, chính thống, bảo đảm tính thuận tiện trong tra cứu, tìm hiểu. Trên internet có rất nhiều thông tin, nhưng có thể gặp những văn bản cũ, đã hết hiệu lực. Với Tủ sách pháp luật số, người dân, có thể yên tâm hơn về tính chính xác và cập nhật của thông tin.
Nội dung cũng rất đa dạng, từ các quy định liên quan đến hoạt động trên biển, khai thác thủy sản, phòng, chống khai thác IUU đến Luật Hôn nhân và gia đình và nhiều nội dung thiết thực khác. Tủ sách cũng cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm giúp người dân nhận biết và phòng tránh.
Phó Trưởng phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Trung tá Bùi Xuân Nhớ
Nếu "Tờ rơi QR" hướng trực tiếp tới ngư dân, đưa những quy định thiết thực, nhất là thông tin liên quan đến chống khai thác IUU, tới các phương tiện hoạt động trên biển; thì "Tủ sách pháp luật số" mở rộng không gian học tập, nghiên cứu, tra cứu cho cán bộ, chiến sĩ, đồng thời tạo thêm một kênh để người dân tiếp cận thông tin pháp luật. Tờ rơi không còn bị giới hạn bởi lượng chữ có thể in trên giấy; tủ sách cũng không còn bị giới hạn bởi số lượng tài liệu có thể xếp trên giá. Phía sau những mã QR là một không gian thông tin có thể tiếp tục được bổ sung, cập nhật và khai thác theo nhu cầu của người sử dụng.
Với những "Tờ rơi QR", "Tủ sách pháp luật số", có thể khẳng định, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức giáo dục chính trị, tuyên truyền, phổ biến pháp luật của Vùng Cảnh sát biển 4. Thông tin được chuyển tải nhanh hơn, việc tiếp cận, tra cứu thuận tiện hơn, qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, chiến sĩ và các tầng lớp nhân dân. Đặc biệt, trên địa bàn biển, đảo Tây Nam rộng lớn, công nghệ số đang giúp mở rộng không gian, nối dài hiệu quả tuyên truyền từ đất liền ra biển, góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên vùng biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc.
Có thể nói, từ những bản làng vùng cao biên giới Lai Châu, những đơn vị của Binh chủng Công binh đến vùng biển, đảo Tây Nam, chuyển đổi số đang được những người lính cụ thể hóa bằng những cách làm khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu: Đưa công nghệ thực sự đi vào công việc và cuộc sống.
Mỗi mô hình là một điểm sáng, mỗi sáng kiến là một cách tháo gỡ những bài toán cụ thể từ thực tiễn. Khi những điểm sáng ấy ngày càng được nhân rộng, chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng công nghệ, mà đang trở thành sự chuyển đổi trong nhận thức, phương thức làm việc và cách người lính thực hiện nhiệm vụ, phục vụ Nhân dân.
Tin nóng
Mẫu smartphone cao cấp mới của Honor sở hữu hệ thống chống rung gimbal titanium siêu nhỏ, camera 200MP kết hợp công nghệ điện ảnh Arri cùng vi xử lý Snapdragon 8 Elite Gen 5.
Kích thước nhỏ, bay thấp và cơ động khiến UAV khó bị phát hiện, nhưng khi xâm nhập vùng trời sân bay có thể buộc máy bay bay chờ, chuyển hướng, thậm chí tạm dừng cất hạ cánh, làm gián đoạn cả hoạt động khai thác.
Thuật toán gắn nhãn nhầm AI đang đẩy nhiều nhà sáng tạo vào nguy cơ mất uy tín và hỏng hợp đồng thương hiệu, biến chiếc nhãn kiểm duyệt thành "dấu ấn nhục nhã".
Sáp nhập trường học làm tăng quy mô và độ phức tạp trong vận hành. Nếu không thay đổi phương thức quản trị, người đứng đầu nhà trường rất dễ rơi vào tình trạng quá tải.
Apple được cho là đang chuẩn bị cho một sự kiện lớn vào tháng 9/2026, với tâm điểm là các mẫu iPhone cao cấp như iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max và chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên.
Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết các chuyên gia đã xác định một mô-đun máy tính Nvidia Jetson Orin trong các bộ phận của tên lửa hành trình S-71 Monochrome mới của Liên bang Nga.
Tin mới
Apple được đồn đoán sẽ ra mắt kính thông minh ngay trong năm sau, song quyền riêng tư vẫn là trở ngại lớn.
Dù nằm trong danh mục rút khỏi dải sản phẩm chính thức, bộ ba iPhone 13, iPhone 14 và iPhone 16e vẫn ghi điểm nhờ hiệu năng mạnh mẽ cùng mức giá hấp dẫn.
Dù nằm trong danh mục ngừng sản xuất chính thức, iPhone 13, iPhone 14 và iPhone 16e vẫn sở hữu cấu hình vi xử lý mạnh mẽ cùng giá bán từ 10.89 triệu đồng.
Hàn Quốc đứng thứ 5 thế giới về sẵn sàng ứng dụng AI, dẫn đầu về bằng sáng chế AI bình quân đầu người, nhưng xếp hạng năng lực cạnh tranh kỹ thuật số của IMD tụt 9 bậc.
Nghiên cứu của Đại học Duisburg-Essen theo dõi 900 người cho thấy càng online, người dùng càng khó dứt ra khỏi vòng lặp nghiện Internet.
Làm sạch không gian mạng không thể chỉ dựa vào việc gỡ bỏ tin xấu. Một môi trường thông tin lành mạnh đòi hỏi pháp luật đủ mạnh, nền tảng công nghệ có trách nhiệm và đặc biệt là một nền báo chí cách mạng đủ nhanh, đủ sâu, đủ hấp dẫn để trở thành địa chỉ mà nhân dân tìm đến khi cần kiểm chứng sự thật. Cuộc đấu tranh trên không gian số vì thế không chỉ là “chặn cái xấu”, mà còn là giành lại quyền chủ động trong việc hình thành dòng chảy thông tin của xã hội.
Xiaomi vừa chính thức giới thiệu bộ đôi smartphone Redmi K100 Pro và Redmi K100 Pro Max với hiệu năng mạnh, màn hình tốc độ cao và thời lượng pin dài, camera 200MP, sạc nhanh 100W và khả năng chống bụi, chống nước chuẩn IP69.
Galaxy S27 Ultra được kỳ vọng tiếp tục là smartphone cao cấp nhất của Samsung nhưng một tin đồn mới cho thấy máy có thể không được trang bị cảm biến camera 200 MP ISOCELL HPC mới nhất.