Chuyển đổi số ngân hàng: Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho chuyển đổi số ngân hàng

Năm 2025 được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Ngân hàng. Những đổi thay về thể chế, hạ tầng và công nghệ góp phần tạo nên các dịch vụ tài chính số thiết thực, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao trải nghiệm của người dùng.

Ngành Ngân hàng đẩy mạnh chuyển đổi số vì lợi ích người dân. Ảnh: Internet.

Từ các điểm thanh toán bằng mã QR tại cửa hàng cho tới việc chi trả lương hưu và trợ cấp an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng gắn với xác thực điện tử, hệ sinh thái tài chính số đang dần hình thành, góp phần thay đổi thói quen giao dịch của hàng chục triệu người dân.

Để tạo nền tảng cho quá trình này, trong năm qua Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều quy định liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt, định danh và xác thực điện tử, cũng như các tiêu chuẩn về an toàn và bảo mật trong giao dịch trực tuyến. Tiêu biểu là Thông tư 41/2025/TT-NHNN sửa đổi quy định về trung gian thanh toán và Thông tư 30/2025/TT-NHNN sửa đổi quy định cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.

Đáng chú ý, các quy định mới yêu cầu tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải bảo đảm hệ thống trên kênh số vận hành ổn định, hạn chế gián đoạn và có quy trình xử lý sự cố rõ ràng. Cách tiếp cận này giúp nâng cao chất lượng vận hành của dịch vụ và củng cố niềm tin của người sử dụng trong bối cảnh giao dịch điện tử tăng nhanh.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính

Theo đánh giá của các chuyên gia, chuỗi chính sách được ban hành trong thời gian qua đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý cho thanh toán số và giao dịch điện tử trong lĩnh vực ngân hàng. Từ quy định mở và sử dụng tài khoản, xác thực khách hàng đến tiêu chuẩn bảo mật và hạ tầng chữ ký điện tử chuyên dùng, hệ thống quy định ngày càng đồng bộ và phù hợp với sự phát triển của công nghệ.

Một điểm nhấn quan trọng trong năm 2025 là việc ban hành Nghị định số 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng. Nghị định cho phép thử nghiệm các mô hình kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ mới ứng dụng công nghệ tài chính (Fintech), như chấm điểm tín dụng hoặc chia sẻ dữ liệu qua Open API.

PGS.TS Phan Anh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng (Học viện Ngân hàng) cho rằng, việc hoàn thiện khung pháp lý trong các lĩnh vực then chốt như thanh toán điện tử, định danh số, giao dịch điện tử và bảo vệ dữ liệu cá nhân đã giúp hệ thống ngân hàng gắn kết chặt chẽ hơn với nền tảng dữ liệu dân cư, dịch vụ công trực tuyến và hệ thống thanh toán quốc gia.

Nhờ đó, các dịch vụ ngân hàng số được triển khai rộng rãi hơn, giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện, giảm thủ tục và trung gian, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả điều hành và minh bạch hóa các hoạt động tài chính.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

Từ góc độ quản lý, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước khẳng định các chính sách, sáng kiến công nghệ hay giải pháp đổi mới trong ngành Ngân hàng đều phải hướng đến lợi ích của người sử dụng.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh: “Mọi chính sách, công nghệ hay sáng kiến của ngành Ngân hàng đều phải hướng tới việc phục vụ người dân và doanh nghiệp.”

Theo ông, các nỗ lực chuyển đổi số và đổi mới công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp, từ sự thuận tiện trong giao dịch, chi phí hợp lý đến tính an toàn và ổn định của hệ thống dịch vụ tài chính.

Trong bối cảnh số hóa diễn ra mạnh mẽ, việc bảo đảm hoạt động liên tục của hệ thống ngân hàng, song hành với nâng cao tiêu chuẩn an toàn và bảo mật, được xác định là yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin của khách hàng.

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Những kết quả đạt được trong năm 2025 đang tạo nền tảng để ngành Ngân hàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo các chuyên gia, đây là bước chuẩn bị quan trọng để hệ thống ngân hàng tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030, đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm.

Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ như hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến và mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt gắn với bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Các giải pháp này được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tài chính số phát triển bền vững, tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế số và xã hội số của Việt Nam.

Nguyên Bách