Linh hoạt điều hành, sử dụng Quỹ bình ổn để 'hạ nhiệt' giá xăng, dầu

Quỹ bình ổn “chia lửa” cho giá xăng dầu

Theo số liệu từ Bộ Công thương, hiện nay, Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn khoảng hơn 5.600 tỷ đồng. Với mức trích chi khoảng 4.000 đồng/lít xăng và 5.000 đồng/lít dầu như hiện nay, quỹ này chỉ có thể sử dụng liên tiếp trong khoảng 15 ngày.

Cụ thể, mức chi sử dụng quỹ hiện được áp dụng 4.000 đồng/lít đối với xăng các loại, dầu hỏa và dầu mazut, trong khi dầu diesel được chi ở mức 5.000 đồng/lít. Biện pháp này đã được áp dụng liên tiếp trong các kỳ điều hành giá xăng, dầu gần đây nhằm giảm bớt áp lực tăng giá.

Theo cơ quan quản lý, nếu không sử dụng Quỹ Bình ổn giá trong kỳ điều hành ngày 13/3, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu phổ biến có thể tăng rất mạnh, từ 9,1% đến gần 30% so ngày trước đó. Khi đó, xăng E5 RON92 có thể lên tới gần 29.000 đồng/lít, xăng RON95-III hơn 32.000 đồng/lít, trong khi dầu hỏa thậm chí có thể vượt 40.000 đồng/lít. Việc kết hợp điều hành giá với sử dụng Quỹ Bình ổn vì thế đã giúp giảm đáng kể mức tăng của giá xăng dầu trong nước, qua đó góp phần ổn định thị trường và tâm lý người tiêu dùng.

Điều hành linh hoạt theo diễn biến thị trường

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, trước đây việc điều hành giá xăng dầu được thực hiện theo chu kỳ cố định, thường vào ngày thứ năm hằng tuần, dựa trên giá cơ sở của thị trường thế giới trong kỳ trước.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương).

Tuy nhiên, trong bối cảnh giá dầu toàn cầu biến động nhanh và bất thường do căng thẳng địa chính trị, cơ chế điều hành này đã được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Theo đó, Bộ Công thương đã báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế điều hành giá linh hoạt, trong đó có thể xem xét điều chỉnh giá theo ngày nếu giá xăng, dầu thế giới biến động mạnh, đặc biệt khi mức tăng vượt 7%.

“Trong vài ngày qua, nhờ cơ chế điều hành linh hoạt kết hợp với việc sử dụng Quỹ Bình ổn, giá xăng, dầu trong nước đã bám sát diễn biến của thị trường thế giới nhưng vẫn giảm được mức tăng đột biến”, ông Linh cho biết.

Cơ chế này cũng giúp tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu khi giá thế giới biến động, đồng thời hạn chế tâm lý tích trữ của người dân khi thị trường có tin đồn tăng giá mạnh. Dù đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thị trường, nguồn lực của Quỹ Bình ổn giá xăng dầu không phải là vô hạn.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, trong trường hợp giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh và quỹ được sử dụng hết, Bộ Công thương và Bộ Tài chính sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét phương án ứng trước nguồn kinh phí dự phòng nhằm tiếp tục ổn định thị trường. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu thêm các công cụ tài khóa để hỗ trợ điều hành giá.

“Chúng tôi đang phối hợp Bộ Tài chính để đề xuất Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, qua đó bổ sung thêm công cụ để bình ổn giá trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vẫn còn nhiều biến động”, ông Linh cho biết.

Bảo đảm nguồn cung trong dài hạn

Song song với các biện pháp điều hành giá, Bộ Công thương cho biết đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng, dầu cho thị trường trong nước. Nhờ việc đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường điều phối nhập khẩu, nguồn xăng, dầu hiện cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước đến hết tháng 4/2026.

Hệ thống hơn 900 cửa hàng xăng, dầu trên toàn quốc của PVOIL duy trì hoạt động liên tục, góp phần ổn định thị trường.

Tuy vậy, theo các chuyên gia, biến động gần đây của thị trường năng lượng toàn cầu cũng cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành giá xăng, dầu cũng như nâng cao năng lực dự trữ chiến lược. Hiện nay, lượng dự trữ xăng, dầu của Việt Nam mới chỉ tương đương khoảng 30-50 ngày tiêu dùng, thấp hơn so nhiều quốc gia trong khu vực.

Trước thực tế này, Bộ Công thương cho biết đang rà soát và báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi một số nội dung trong cơ chế điều hành giá xăng, dầu, nhằm phù hợp hơn bối cảnh thị trường mới và tăng khả năng ứng phó với các cú sốc năng lượng trong tương lai.

Đức Bảo - Phúc Linh - Khánh Linh - Nguyễn Thủy