Chuyển đổi số ở Lào Cai: Từ 'Thôn số' đến mạng lưới 'Người bản số'
Bắt đầu từ việc giải quyết các nhu cầu thiết thực của người dân, công tác chuyển đổi số tại Lào Cai đang tạo chuyển biến rõ nét.
Công tác chuyển đổi số tại Lào Cai đang tạo chuyển biến rõ nét: đưa hạ tầng số hòa vào nếp sinh hoạt đời thường và xây dựng mạng lưới “Người bản số” để củng cố nền tảng tư tưởng ngay tại cơ sở.
Tại xã Bảo Ái, chuyển đổi số được cụ thể hóa bằng những thay đổi trong đời sống hằng ngày. Triển khai mô hình “Thôn số” Đoàn Kết từ tháng 9/2026, địa phương chủ động huy động nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia cùng nguồn vốn xã hội hóa để lắp đặt máy tính, máy in và phủ sóng Wi-Fi miễn phí tới toàn bộ nhà văn hóa thôn.
Khi hạ tầng kỹ thuật đã thông suốt, 18 tổ công nghệ số cộng đồng kiên trì hướng dẫn bà con theo phương thức trực tiếp. Lực lượng này đến từng hộ gia đình hỗ trợ thao tác trên điện thoại thông minh: kích hoạt tài khoản định danh VNeID mức độ 2, hướng dẫn quét mã QR thanh toán không dùng tiền mặt và cập nhật thông tin qua các nhóm trực tuyến.
Theo ông Tạ Quang Công, Chủ tịch UBND xã Bảo Ái, tỉnh Lào Cai: “Trong chuyển đổi số, chúng tôi xác định thôn là trung tâm và người dân là chủ thể. Khi chuyển đổi số được triển khai ở thôn - nơi gần dân nhất, việc tuyên truyền, hướng dẫn sẽ thuận lợi hơn, từ đó từng bước thay đổi nhận thức và thói quen sử dụng công nghệ của người dân”.
Chính quyền xã xác định khi công nghệ phục vụ trực tiếp việc chi trả sinh hoạt, mua bán hay nắm bắt chính sách, bà con sẽ chủ động tiếp cận thay vì phụ thuộc vào cán bộ. Phương thức chỉ đạo, điều hành ở cơ sở nhờ đó vận hành nhanh chóng hơn; việc ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử” trong sinh hoạt chi bộ cũng tạo nên mạch liên kết thông suốt từ Đảng ủy xã tới từng hộ dân.
Từ kết quả bước đầu tại Bảo Ái, tỉnh Lào Cai triển khai đồng loạt mô hình “Người bản số” năm 2026 từ ngày 19/10 đến 29/10/2026. Chương trình do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ và các địa phương tổ chức, mở 20 lớp tập huấn tại 32 xã, phường nhằm bồi dưỡng nghiệp vụ cho 1.200 cán bộ nòng cốt.
Các học viên cơ sở được quán triệt nhiệm vụ và phương pháp “cầm tay chỉ việc” tại khóa tập huấn “Người bản số”.
Mạng lưới đào tạo được kích hoạt đồng bộ tại 4 cụm địa bàn gồm Bát Xát, Yên Bình, Cao Sơn và phường Lào Cai. Khóa tập huấn chú trọng rèn luyện kỹ năng thực tế: sử dụng dịch vụ công trực tuyến, giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn có kiểm chứng và vận hành chuyên trang, ứng dụng “Người bản số Lào Cai”. Đặc biệt, học viên được trang bị năng lực nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng để kịp thời cảnh báo người dân.
Trong bối cảnh môi trường số diễn biến phức tạp, lực lượng 1.200 “Người bản số” sau khi hoàn thành tập huấn sẽ trở thành những hạt nhân xung kích tại địa bàn. Bằng kiến thức chuyên môn và phương pháp truyền thông cộng đồng, đội ngũ này vừa đồng hành cùng đồng bào phát triển kinh tế số, vừa chủ động lan tỏa thông tin tích cực, phản bác các quan điểm sai trái, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ các thôn bản vùng cao, biên giới.
Giảng viên hướng dẫn học viên cài đặt, thực hành các ứng dụng số thiết yếu, dịch vụ công trực tuyến và công cụ trí tuệ nhân tạo
Đi từ nhu cầu thực tiễn của người dân ở Bảo Ái đến chiến lược phủ rộng mạng lưới “Người bản số” tại Bát Xát, Cao Sơn, Yên Bình và phường Lào Cai, địa phương đang từng bước biến công nghệ thành kỹ năng tự thân của người dân, xây dựng thế trận số vững chắc từ cội nguồn cơ sở.
