Chuyển đổi số, phát triển du lịch thông minh

Điểm đến trong tầm tay du khách

Tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, mã QR, bản đồ điện tử và các trạm tra cứu đang thay đổi cách du khách tiếp cận di sản. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bảng giới thiệu hoặc người thuyết minh, du khách có thể chủ động tìm hiểu lịch sử, xác định vị trí, lựa chọn tuyến tham quan ngay trên điện thoại thông minh.

Trên phạm vi toàn tỉnh, Cổng thông tin du lịch thông minh và ứng dụng dành cho thiết bị di động được xây dựng nhằm tập hợp thông tin về điểm đến, cơ sở lưu trú, ăn uống, tour tuyến và các dịch vụ liên quan. Hoạt động quảng bá cũng được mở rộng qua bản đồ số, thư viện ảnh, video, sách 3D, thuyết minh tự động và trải nghiệm 360 độ. Hơn 100 di tích, lễ hội, làng nghề đã được số hóa bằng công nghệ 3D, VR, AR.

Theo ông Nguyễn Đức Hòa - Giám đốc Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch tỉnh, hoạt động xúc tiến của Phú Thọ đang chuyển mạnh sang môi trường đa nền tảng, kết hợp bản đồ số, thư viện ảnh, video, sách 3D, phim thực tế ảo và trải nghiệm 360 độ. Cách làm này mở rộng khả năng tiếp cận thông tin trước chuyến đi, đồng thời đưa hình ảnh điểm đến tới từng nhóm du khách theo hình thức trực quan hơn.

Tại phường Thống Nhất, chuyển đổi số được cụ thể hóa bằng những sản phẩm phục vụ trực tiếp khách tham quan. Đoàn phường ra mắt công trình thanh niên “Tài liệu song ngữ Anh - Việt giới thiệu Bảo tàng Di sản Văn hóa Mường”. Thông qua mã QR, du khách có thể tìm hiểu thông tin về bảo tàng bằng hai ngôn ngữ. Công trình có quy mô nhỏ nhưng đáp ứng một nhu cầu thiết thực tại điểm tham quan, giúp câu chuyện về di sản Mường đến gần hơn với khách quốc tế.

Đoàn phường Thống Nhất tổ chức tập huấn nâng cao năng lực số cho cán bộ Đoàn cơ sở.

Nếu tại các điểm di tích, công nghệ hỗ trợ tìm hiểu di sản thì ở những địa bàn có tiềm năng du lịch cộng đồng, mạng xã hội đang trở thành kênh quảng bá trực tiếp.

Tháng 7/2026, xã Long Cốc phát động chiến dịch “Mỗi cán bộ, mỗi người dân là một đại sứ du lịch”, xây dựng kênh “Amazing Long Cốc” giới thiệu đồi chè, cảnh quan, hệ sinh thái và bản sắc văn hóa địa phương. Các video ngắn, hình ảnh gần gũi được sử dụng để đưa vẻ đẹp của Long Cốc đến với công chúng trên môi trường số.

Còn tại xã Vân Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Duy Tư trực tiếp xây dựng các kênh truyền thông, sản xuất video ngắn giới thiệu cảnh sắc, đời sống và văn hóa vùng cao. Video đầu tiên giới thiệu Vân Sơn thu hút hơn 1 triệu lượt xem sau một ngày. Hàng nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm ngay trong tuần đầu tiên.

Sau một tháng, xã có thêm 5 hộ dân đăng ký phát triển homestay. Từ hiệu ứng truyền thông, nhu cầu ăn uống, lưu trú, mua sản phẩm địa phương cũng tăng lên, mở thêm cơ hội phát triển dịch vụ cho người dân.

Thực tế này cho thấy, nội dung số không chỉ giúp quảng bá điểm đến mà còn có thể tạo động lực để cộng đồng tham gia làm du lịch, phát triển sinh kế từ những lợi thế sẵn có.

Một trong những yếu tố làm nên sức hấp dẫn của các video quảng bá địa phương là sự am hiểu của người trực tiếp sản xuất nội dung. Cán bộ cơ sở, người dân và chủ thể dịch vụ nắm rõ mùa cảnh đẹp, nét văn hóa đặc trưng, món ăn truyền thống và những trải nghiệm riêng có thể giới thiệu đến du khách. Khi được thể hiện bằng hình thức phù hợp, những câu chuyện từ đời sống trở thành nguồn tư liệu quảng bá gần gũi, có sức lan tỏa.

Kết nối dữ liệu, nâng chất dịch vụ

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bùi Xuân Trường, thời gian lưu trú bình quân của khách tại Phú Thọ mới đạt khoảng 1,2 ngày, mức chi tiêu còn thấp; sản phẩm đặc trưng và một số dịch vụ chưa đồng bộ. Ông cũng chỉ ra hạn chế trong chuyển đổi số du lịch khi “dữ liệu chưa được liên thông, cập nhật theo thời gian thực”.

Thực tế, du khách vẫn phải tìm kiếm dữ liệu về điểm đến, lưu trú, ăn uống, phương tiện di chuyển và sản phẩm địa phương trên nhiều nền tảng. Một số thông tin chưa được cập nhật thường xuyên. Cơ sở kinh doanh nhỏ chủ yếu nhận khách qua điện thoại hoặc tài khoản mạng xã hội cá nhân; việc đặt phòng, thanh toán và tiếp nhận phản hồi chưa liền mạch, gây khó khăn cho du khách trong quá trình lựa chọn và sử dụng dịch vụ.

Cuối tháng 6/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UBND tỉnh Phú Thọ ký chương trình phối hợp thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và các nền tảng phục vụ du lịch thông minh, kinh tế số du lịch giai đoạn 2026-2030. Chương trình đặt ra yêu cầu kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu và phát triển nhân lực số, tạo điều kiện để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bùi Xuân Trường cho biết: “Tỉnh Phú Thọ đang từng bước chuẩn hóa, tích hợp dữ liệu; xây dựng kho dữ liệu, kho tri thức số; tiếp tục số hóa tài nguyên văn hóa, di sản, lễ hội, làng nghề, danh lam thắng cảnh và điểm đến. Trí tuệ nhân tạo được nghiên cứu để phân tích thị trường, dự báo nhu cầu và hỗ trợ cơ quan quản lý ra quyết định”.

Tuy nhiên, thực tế triển khai còn những trở ngại. Tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, nguồn kinh phí dành cho hạ tầng, thiết bị và giải pháp công nghệ còn hạn chế. Nhân lực quản lý, vận hành hệ thống sau đầu tư chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Theo Phó Giám đốc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng Phạm Hoàng Oanh, Khu đề nghị tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị công nghệ và các khu, điểm du lịch; tích hợp thông tin về điểm đến, lưu trú, ăn uống, đi lại và dịch vụ trên một nền tảng chung.

Bản đồ du lịch số giúp du khách thuận lợi tìm hiểu các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Đề xuất trên đặt đúng vấn đề mà du lịch Phú Thọ cần giải quyết. Nhân lực số cần được hình thành ngay từ cơ sở. Với chủ homestay, kỹ năng cập nhật tình trạng phòng, trả lời khách và xử lý đánh giá trên các nền tảng trực tuyến ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Người làm du lịch cộng đồng cần biết xây dựng nội dung, giới thiệu sản phẩm, giao tiếp với du khách và bảo vệ thông tin cá nhân.

Không gian du lịch mới mở ra cho Phú Thọ hệ thống điểm đến đa dạng, từ di sản cội nguồn đến nghỉ dưỡng núi, hồ và văn hóa cộng đồng. Chuyển đổi số cần kết nối các tài nguyên thành hành trình liền mạch, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, lựa chọn dịch vụ và kéo dài thời gian lưu trú. Hiệu quả du lịch thông minh không chỉ đo bằng số ứng dụng, mã QR hay lượt xem, mà còn ở chất lượng trải nghiệm và giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, người dân, địa phương.