Chuyển đổi số với mô hình '1+10' ở miền cao Bắc Hà

Với mô hình “1+10" - một đoàn viên, mười công dân số, Đoàn xã Bắc Hà ưu tiên người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời hỗ trợ các hộ kinh doanh, làm du lịch ứng dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, phát triển kinh tế, qua đó đảm bảo chuyển đổi số thực chất, không ai bị bỏ lại phía sau...

Chị Cư Thị Ngọc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bắc Hà (Lào Cai).

Chị Cư Thị Ngọc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bắc Hà (Lào Cai).

Chia sẻ với VnEconomy về mô hình đầy sáng tạo "1+10" và hành trình chuyển đổi số ở miền cao Bắc Hà (Lào Cai), chị Cư Thị Ngọc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bắc Hà, nhấn mạnh mục tiêu của mô hình "1+10" là mỗi người dân đều có đoàn viên trực tiếp hỗ trợ khi cần, từng bước hình thành kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ trong cuộc sống, và mỗi đoàn viên sẽ trở thành một "hạt nhân" số, có trách nhiệm lan tỏa kiến thức và kỹ năng đến cộng đồng xung quanh.

Thưa chị, điều gì là động lực chính thúc đẩy Đoàn xã Bắc Hà ra mắt mô hình “1+10” thay vì áp dụng các phương thức tuyên truyền, hỗ trợ công nghệ truyền thống?

Xuất phát từ thực tế tại địa phương, chúng tôi nhận thấy nhiều người dân, nhất là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ số. Nếu chỉ tuyên truyền hoặc hướng dẫn một vài lần thì chưa đủ để người dân sử dụng thành thạo.

Chúng tôi xác định muốn hướng dẫn người dân thì trước hết đoàn viên phải nắm vững các kỹ năng số. Vì vậy, Đoàn xã chú trọng tập huấn, hướng dẫn thực hành về VNeID, dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng LÀO CAI – S, thanh toán không dùng tiền mặt, AI và an toàn thông tin mạng.

Chị Cư Thị Ngọc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bắc Hà (Lào Cai).

Vì vậy, Đoàn xã đã xây dựng mô hình “1+10” nhằm đổi mới phương thức hỗ trợ, chuyển từ tuyên truyền theo đợt sang đồng hành thường xuyên. Mục tiêu của chúng tôi là mỗi người dân đều có đoàn viên trực tiếp hỗ trợ khi cần, từng bước hình thành kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ trong cuộc sống.

Tại sao mô hình lại chọn cách tiếp cận “1 kèm 10” và ưu tiên các nhóm đối tượng như người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và hộ kinh doanh nhỏ lẻ?

Điểm mới của mô hình là mỗi đoàn viên đăng ký phụ trách giúp đỡ 10 người dân cụ thể thông qua phiếu đăng ký, chứ không phải hướng dẫn 10 người cài đặt một phần mềm rồi kết thúc. Đoàn viên có trách nhiệm đồng hành xuyên suốt, hỗ trợ tất cả các nội dung chuyển đổi số phù hợp với nhu cầu của người dân, khó ở đâu hướng dẫn ở đó.

Chúng tôi ưu tiên người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số vì đây là những nhóm còn hạn chế về kỹ năng số; đồng thời hỗ trợ các hộ kinh doanh, làm du lịch ứng dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, phát triển kinh tế. Qua đó, bảo đảm chuyển đổi số thực chất, không ai bị bỏ lại phía sau.

Mô hình "1+10" - Một đoàn viên - Mười công dân số trên địa bàn xã Bắc Hà.

Mô hình "1+10" - Một đoàn viên - Mười công dân số trên địa bàn xã Bắc Hà.

Đoàn xã đã làm thế nào để biến phương châm “cầm tay chỉ việc” thành hành động thực tế hiệu quả tại các thôn như Nậm Sắt, Na Quang?

Ngoài buổi hướng dẫn trực tiếp người dân ở 2 thôn Nậm Sắt và Na Quang tổ chức tại Nhà văn hóa các dân tộc xã, Đoàn Thanh niên xã triển khai theo phương châm “đến từng nhà, hướng dẫn từng người, thành thạo từng thao tác”. Đoàn viên trực tiếp hướng dẫn trên điện thoại của người dân, từ những kỹ năng cơ bản đến sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt.

Tại các thôn Nậm Sắt, Na Quang, hoạt động hỗ trợ được gắn với nhu cầu thực tế của từng hộ gia đình. Đặc biệt, mỗi đoàn viên có 10 người dân đăng ký phụ trách nên việc hỗ trợ không dừng lại sau một buổi hướng dẫn mà được duy trì thường xuyên. Chúng tôi xác định không làm thay mà hướng dẫn để người dân tự thực hiện được.

Đoàn xã Bắc Hà làm video hướng dẫn người dân cách cài đặt và sử dụng VNeID.

Đoàn xã đã đào tạo, tập huấn kỹ năng cho lực lượng đoàn viên như thế nào để các bạn có đủ năng lực làm “hạt nhân số”?

Chúng tôi xác định muốn hướng dẫn người dân thì trước hết đoàn viên phải nắm vững các kỹ năng số. Vì vậy, Đoàn xã chú trọng tập huấn, hướng dẫn thực hành về VNeID, dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng LÀO CAI – S, thanh toán không dùng tiền mặt, AI và an toàn thông tin mạng. Đồng thời, phát huy vai trò những đoàn viên có kỹ năng tốt để hỗ trợ các bạn khác. Bên cạnh kiến thức công nghệ, chúng tôi đặc biệt chú trọng kỹ năng giao tiếp, hướng dẫn người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, giúp mỗi đoàn viên thực sự trở thành một “hạt nhân số” tại cơ sở.

Mô hình “1+10” đóng góp như thế nào vào việc nâng cao thu nhập và chất lượng dịch vụ cho các hộ làm du lịch cộng đồng, kinh doanh sản phẩm OCOP, nông sản đặc sản, thưa chị?

Bắc Hà có nhiều tiềm năng về du lịch và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Thông qua mô hình, chúng tôi hướng đến hỗ trợ người dân sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, giới thiệu dịch vụ du lịch, tạo mã QR thanh toán, ứng dụng AI để xây dựng nội dung giới thiệu, quảng cáo sản phẩm.

Đặc biệt, đoàn viên sẽ đồng hành thường xuyên, hỗ trợ các hộ kinh doanh khi phát sinh khó khăn trong quá trình sử dụng công nghệ. Qua đó, giúp người dân từng bước mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo thêm cơ hội tăng thu nhập từ chính những sản phẩm, lợi thế của địa phương.

Chị Cư Thị Ngọc Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bắc Hà (Lào Cai).

"Bắc Hà có nhiều tiềm năng về du lịch và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

Thông qua mô hình, chúng tôi hướng đến hỗ trợ người dân sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, giới thiệu dịch vụ du lịch, tạo mã QR thanh toán, ứng dụng AI để xây dựng nội dung giới thiệu, quảng cáo sản phẩm.

Đặc biệt, đoàn viên sẽ đồng hành thường xuyên, hỗ trợ các hộ kinh doanh khi phát sinh khó khăn trong quá trình sử dụng công nghệ".

Bên cạnh đó, Đoàn xã Bắc Hà triển khai thêm mô hình “Gian hàng Thanh niên số” tổ chức các buổi livestream quảng bá, giới thiệu sản phẩm địa phương thu hút đoàn viên thanh niên và nhân dân hỗ trợ.

Chị có thể chia sẻ những kết quả bước đầu hướng tới mục tiêu xây dựng “Thôn số nâng cao” tại Na Quang và “Thôn thông minh” tại Nậm Sắt?

Thông qua mô hình “1+10”, Đoàn xã tập trung phát huy vai trò xung kích của đoàn viên thanh niên trong hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số, đặc biệt tại hai thôn Na Quang và Nậm Sắt. Các nội dung trọng tâm gồm hướng dẫn sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và kỹ năng số thiết yếu.

Chúng tôi chú trọng việc phân công đoàn viên phụ trách người dân cụ thể, duy trì hỗ trợ lâu dài thay vì chỉ tính số lượt cài đặt ứng dụng. Đây là cách làm góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số của người dân, từng bước hỗ trợ địa phương thực hiện các tiêu chí xây dựng “Thôn số nâng cao” và “Thôn thông minh”.

Đoàn xã đã truyền tải các nội dung phòng tránh lừa đảo trực tuyến đến bà con dân tộc thiểu số như thế nào để dễ hiểu, dễ nhớ?

Chúng tôi lựa chọn cách tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, gắn với những tình huống thực tế như giả danh Công an yêu cầu chuyển tiền, thông báo trúng thưởng, gửi đường link lạ hoặc yêu cầu cung cấp mã OTP. Đoàn viên trực tiếp hướng dẫn bà con nhận biết và xử lý các tình huống này, kết hợp hình ảnh, video minh họa và giải thích bằng tiếng dân tộc khi cần thiết.

Đặc biệt, với mô hình “1+10”, người dân có thể liên hệ ngay với đoàn viên phụ trách khi gặp thông tin nghi ngờ. Chúng tôi mong muốn người dân không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn biết tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Với mô hình "1+10", mỗi đoàn viên sẽ trở thành một "hạt nhân" số, có trách nhiệm lan tỏa kiến thức và kỹ năng đến cộng đồng xung quanh.

Sau đợt tổng kết cuối năm, Đoàn xã Bắc Hà có kế hoạch duy trì, cải tiến và mở rộng mô hình như thế nào?

Đoàn xã xác định mô hình “1+10” không phải hoạt động ngắn hạn mà là giải pháp đồng hành lâu dài cùng người dân trong chuyển đổi số. Thời gian tới, Đoàn xã sẽ tiếp tục duy trì việc mỗi đoàn viên phụ trách 10 người dân đã đăng ký, thường xuyên nắm bắt nhu cầu và hỗ trợ khi phát sinh khó khăn.

Đồng thời, đổi mới nội dung hướng dẫn, chú trọng ứng dụng công nghệ trong phát triển kinh tế, du lịch, tiêu thụ nông sản và sử dụng AI an toàn, hiệu quả.

Trên cơ sở đánh giá kết quả thực tế, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng mô hình, hướng tới mục tiêu mỗi đoàn viên là một hạt nhân số, mỗi người dân từng bước trở thành một công dân số thực thụ, có thể triển khai nhân rộng thành 1 + 20.

Thủy Diệu

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/chuyen-doi-so-voi-mo-hinh-110-o-mien-cao-bac-ha.htm