Chuyển đổi xanh tại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ: 5 trụ cột của 'hệ sinh thái xanh' trong tòa nhà Quốc hội

Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ xác định rõ phát triển bền vững không chỉ là mục tiêu môi trường mà còn là trách nhiệm toàn cầu và nghĩa vụ chung của mọi thể chế. Tầm nhìn này được triển khai thông qua một cách tiếp cận quản lý tích hợp và toàn diện, trong đó các yếu tố như năng lượng, nước, chất thải, chuyển đổi số và yếu tố con người được xem là các trụ cột chính. Đáng chú ý, toàn bộ lộ trình chuyển đổi được thực hiện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Quốc hội, ông Numan Kurtulmuş, cho thấy vai trò lãnh đạo cấp cao trong việc thúc đẩy cải cách xanh.

Năng lượng sạch và hiệu quả

Trụ sở Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ tọa lạc trên một khuôn viên có diện tích ngoài trời 444.760 m² và diện tích xây dựng 260.000 m². Một trong những trọng tâm trong chuyển đổi xanh của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ là tối ưu hóa sử dụng năng lượng. Hệ thống Tự động hóa Tòa nhà được triển khai từ năm 1998, cho phép kiểm soát và điều khiển từ xa hệ thống chiếu sáng, điều hòa và hạ tầng kỹ thuật nhằm tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực. Ngoài ra, hệ thống tự động hóa chiếu sáng cho phép tắt đèn tại các phòng của nghị sĩ không sử dụng sau nửa đêm, qua đó tiết kiệm điện năng. Bên cạnh đó, việc thay thế 150 thiết bị chiếu sáng ngoài trời công suất 400W bằng đèn LED 200W đã giúp tiết kiệm khoảng 50% năng lượng mỗi năm. Với những nỗ lực này, mỗi năm Quốc hội tiết kiệm được khoảng 720.000kWh điện và 80.000m³ khí tự nhiên.

Báo cáo Chuyển đổi xanh của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, do Phó Tổng thư ký Quốc hội Kübra TEYMUR trình bày tại Hội nghị ASGP tháng 4/2026

Cơ quan này cũng đang triển khai nhiều biện pháp quan trọng nhằm tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng nhu cầu năng lượng của khuôn viên và các tòa nhà phục vụ. Hệ thống điện mặt trời hiện tại tạo ra khoảng 16.000kWh điện/năm, trong khi dự án nhà máy điện mặt trời kiểu bãi đỗ xe dự kiến bổ sung thêm 750.000kWh điện/năm; điều này giúp giảm lượng phát thải carbon của nghị viện khoảng 278 tấn mỗi năm.

Đối với phương tiện phục vụ, Quốc hội đưa vào sử dụng xe điện mang thương hiệu TOGG - niềm tự hào trong nước - cùng các phương tiện vận tải điện khác cho việc vận chuyển nhân sự, vật tư và xử lý sự cố kỹ thuật. Điều này đã giúp giảm đáng kể chi phí nhiên liệu, với mức tiết kiệm lên tới 60%.

Quản lý nước bền vững

Song song với năng lượng, nước được xem là tài nguyên chiến lược trong quá trình chuyển đổi xanh. Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai một hệ thống quản lý nước toàn diện, bao gồm thu gom nước mưa, tái sử dụng nước xám và áp dụng hệ thống tưới tiêu thông minh. Nhờ các giải pháp này, mỗi năm nghị viện tiết kiệm được khoảng 15.000 tấn nước.

Một điểm đáng chú ý là việc tận dụng nguồn nước biển tại các cơ sở ven biển ở Istanbul để phục vụ hệ thống làm mát. Đây là một giải pháp sáng tạo, giúp giảm áp lực lên nguồn nước ngọt và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Ngoài ra, việc lắp đặt hệ thống xử lý nước tại hơn 100 điểm không chỉ giảm thiểu rác thải nhựa mà còn giúp tiết kiệm tới 60% chi phí liên quan đến nước đóng chai.

Không rác thải và kinh tế tuần hoàn

Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ cũng tích cực triển khai dự án “Không rác thải” (Zero Waste), một sáng kiến quốc gia do bà Emine Erdoğan, Phu nhân Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan, khởi xướng năm 2017. Từ đó, các nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và thói quen sản xuất - tiêu dùng bền vững được thúc đẩy.

Dự án này đã đào tạo 15.000 cán bộ công chức trên toàn quốc và thiết lập khung pháp lý về “không rác thải”, được áp dụng tại nhiều cơ quan công quyền, đặc biệt là Phủ Tổng thống và Quốc hội.

Cụ thể, trong khuôn viên Quốc hội, chất thải được phân loại, tái chế và tái sử dụng một cách có hệ thống. Các chất thải hữu cơ được xử lý thành phân compost phục vụ nông nghiệp, thậm chí được dùng để sản xuất thức ăn cho động vật.

Hạ tầng quản lý chất thải được tổ chức bài bản với các khu lưu trữ tạm thời, hệ thống phân loại và tái chế. Điều này giúp biến quản lý rác thải từ một hoạt động xử lý đơn lẻ thành một hệ thống tuần hoàn bền vững.

Với hệ thống quản lý chất thải, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ phân loại toàn bộ chất thải nguy hại và không nguy hại, lưu trữ tạm thời và chuyển giao cho các đơn vị có giấy phép xử lý. Đồng thời, các loại rác như giấy, nhựa, thủy tinh và kim loại được thu gom và tái chế riêng biệt. Tính đến năm 2023, cơ quan đã tái chế 105 tấn giấy và bìa carton, 2 tấn nhựa, 3 tấn thủy tinh và 1 tấn kim loại. Ngoài ra, 4.250 lít dầu thực vật thải, 1.500 lít dầu động cơ và 600 kg chất thải hữu cơ cũng đã được tái chế.

Chỉ riêng việc tái chế giấy và bìa đã giúp cứu được 1.768 cây xanh. Tổng thể, các hoạt động này đã giúp tiết kiệm 530.000kWh điện và khoảng 4 tỷ tấn nước.

Đây là phong trào môi trường lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, quy tụ nhiều tầng lớp xã hội và đã đạt được tầm ảnh hưởng quốc tế. Năm 2021, dự án đã được Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc trao Giải thưởng Hành động vì các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Đồng thời, với sự đồng bảo trợ của 105 quốc gia, ngày 30/3 đã được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 77 công nhận là “Ngày Quốc tế Không rác thải”.

Nghị viện không giấy và chuyển đổi số

Bên cạnh đó, theo chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, từ tháng 11/2023, cơ quan lập pháp Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai mô hình “Nghị viện không giấy” (Paperless Parliament).

Số lượng bản in báo cáo ủy ban trước các phiên họp toàn thể đã giảm từ 805 bản xuống còn 195 bản. Với việc đẩy mạnh số hóa hoạt động nghị viện, báo cáo được cung cấp qua website và ứng dụng di động một cách thuận tiện hơn.

Hệ thống đèn led chiếu sáng được thay thế cho đèn sợi đốt.

Nhờ đó, lượng giấy sử dụng cho hoạt động lập pháp trong một nhiệm kỳ giảm từ 23,2 triệu trang xuống còn 5,6 triệu trang, tương đương tiết kiệm khoảng 17,6 triệu tờ giấy và giảm 76% chi phí giấy. Từ năm 2023 đến nay, cơ quan này đã tiết kiệm được khoảng 15 triệu tờ giấy, tương đương 60% lượng giấy sử dụng trước đó.

Số hóa không chỉ giúp giảm tiêu thụ tài nguyên mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo nền tảng cho một hệ thống nghị viện hiện đại, minh bạch và linh hoạt hơn.

Xây dựng nhận thức và văn hóa về tính bền vững

Không dừng lại ở hạ tầng và công nghệ, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đặc biệt chú trọng đến yếu tố con người. Tất cả cán bộ, nhân viên đều được đào tạo về nhận thức “không rác thải” và thực hành phân loại rác tại nguồn.

Việc thiết lập các điểm thu gom rác phân loại và tổ chức các chương trình đào tạo đã giúp biến phát triển bền vững thành một phần trong đời sống hàng ngày của toàn bộ hệ thống nghị viện, từ các nghị sĩ đến các viên chức trong tòa nhà Quốc hội.

Tầm nhìn tương lai: trung tâm bền vững và chứng nhận xanh

Trong giai đoạn tới, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đặt ra nhiều mục tiêu tham vọng nhằm củng cố vị thế tiên phong. Một trong những dự án nổi bật là xây dựng Trung tâm Bền vững và Nhận thức, một công trình thân thiện môi trường có khả năng tự sản xuất năng lượng. Trung tâm này không chỉ phục vụ mục đích giáo dục mà còn hướng tới tạo tác động xã hội rộng lớn, truyền cảm hứng cho cộng đồng về lối sống bền vững.

Bên cạnh đó, Quốc hội cũng đang nghiên cứu triển khai hệ thống chứng nhận xanh, nhằm chuẩn hóa và nâng cao hơn nữa các tiêu chuẩn môi trường trong hoạt động nghị viện.

Hành trình chuyển đổi xanh của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy một sự thay đổi mang tính hệ thống: từ việc ban hành chính sách đến thực hành trong chính hoạt động của cơ quan lập pháp. Những nỗ lực này đều hướng tới một mục tiêu, như cựu Tổng thư ký Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Talip Uzun đã phát biểu tại Hội nghị ASGP năm 2024: “Để lại một thế giới đáng sống cho các thế hệ tương lai”.