Chuyển đổi xe điện: Thách thức không nhỏ đối với tài xế công nghệ
Giám đốc đối ngoại Grab Việt Nam Đặng Thùy Trang đã đưa ra những kiến nghị liên quan đến việc chuyển đổi xe điện tại Tọa đàm 'Lọc phát thải, lọc không khí' diễn ra vừa qua, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách dài hạn và toàn diện để hỗ trợ tài xế công nghệ chuyển đổi sang xe điện.
Theo đại diện Grab Việt Nam, mặc dù đã có những chương trình hỗ trợ ban đầu, việc chuyển đổi này vẫn là một thách thức lớn, đặc biệt đối với những người lao động có thu nhập thấp và dễ bị tổn thương. Khảo sát của Grab Việt Nam cho thấy, tỷ lệ lớn tài xế, lên đến hơn 60%, vẫn chưa sẵn sàng chuyển đổi sang xe điện. Có nhiều lý do đằng sau sự ngần ngại này.
Phần lớn tài xế chưa từng trải nghiệm xe điện và ưu tiên sự thân thuộc với phương tiện mưu sinh hàng ngày của mình. Hơn nữa, chi phí đầu tư ban đầu cho một chiếc xe điện còn rất cao. Ngay cả khi có các chương trình trả góp, số tiền 1-2 triệu đồng mỗi tháng vẫn là một gánh nặng đáng kể đối với nhiều gia đình phụ thuộc vào thu nhập hàng ngày từ chiếc xe máy.

Chi phí vận hành, hạ tầng sạc điện và tâm lý được xem là rào cản lớn với tài xế công nghệ khi chuyển đổi sang xe điện. Ảnh: AI minh họa
Một rào cản lớn khác là việc tiếp cận nguồn hỗ trợ tài chính. Nhiều tài xế công nghệ không có công việc ổn định hay tài sản thế chấp, khiến họ khó vay vốn ưu đãi từ ngân hàng. Mặc dù TP. Hồ Chí Minh đã có kế hoạch hỗ trợ 3-5 triệu đồng cho các tài xế thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra về cách thức hỗ trợ cho những tài xế từ các tỉnh lân cận, không có hộ khẩu tại thành phố.
Bên cạnh gánh nặng tài chính, vấn đề hạ tầng cũng là một nỗi lo lớn. Các tài xế thường xuyên lo ngại về thời gian sạc pin dài (trong khi đổ xăng chỉ mất 3-5 phút), quãng đường di chuyển ngắn sau mỗi lần sạc và số lượng trạm sạc công cộng còn hạn chế. Hơn 60% tài xế trong khảo sát của Grab sống tại nhà trọ và không thể sạc xe qua đêm. Vấn đề điện lưới không ổn định và chi phí bảo dưỡng, sửa chữa cao cũng là những yếu tố khiến họ ngần ngại.
Trước những khó khăn trên, đại diện Grab Việt Nam đề xuất một số giải pháp trong đó, cần khẩn trương hoàn thiện hạ tầng xe điện, đặc biệt là hệ thống trạm sạc công cộng. Các trạm sạc được nhà nước hỗ trợ phải đảm bảo tính công cộng, cho phép nhiều hãng xe khác nhau sử dụng chung.
Cùng với đó, cần có một lộ trình chuyển đổi linh hoạt, phù hợp với tuổi thọ và hiệu suất của phương tiện. Bà Đặng Thùy Trang cho rằng, nên khuyến khích chuyển đổi những phương tiện cũ, nhưng vẫn cho phép các xe còn mới và hoạt động tốt tiếp tục sử dụng. Đồng thời, có thể khuyến khích sử dụng xe hybrid như một bước đệm.
Bà Trang cũng kiến nghị các chính sách hỗ trợ tài chính như trợ giá, trả góp lãi suất thấp, miễn giảm thuế phí cần được thực hiện dài hơi hơn, thay vì chỉ trong 2-3 năm. Bà Trang dẫn chứng từ kinh nghiệm của Trung Quốc, một thị trường xe điện lớn nhất thế giới, đã mất 30 năm để xây dựng chiến lược và vẫn đang duy trì các chương trình trợ giá, giảm thuế mạnh mẽ để khuyến khích người dân chuyển đổi.