Chuyên gia dự báo NHTW Anh sẽ tăng lãi suất trong ngày hôm nay (5/11)

Khó duy trì lãi suất dưới áp lực lạm phát

Tại cuộc họp gần nhất vào tháng 9, Uỷ ban Chính sách tiền tệ (MPC) - cơ quan thiết lập lãi suất của BoE - đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75%. Tuy nhiên, quyết định này vấp phải 3 ý kiến phản đối vì các thành viên này muốn tăng lãi suất lên 4.00%.

Lý giải cho việc giữ nguyên lãi suất, BoE cho biết trong thông cáo chính sách phát đi hôm 17/9 rằng, “cho đến nay, chưa có nhiều bằng chứng cho thấy các tác động vòng hai đáng kể đối với việc thiết lập giá cả và tiền lương”.

Tuy nhiên cơ quan này cũng lưu ý, “nguy cơ xảy ra các tác động này – điều mà chính sách tiền tệ cần phải ứng phó – sẽ càng lớn nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao hoặc biến động mạnh trong thời gian dài”.

“Cho đến nay, chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao chỉ có tác động hạn chế đến việc thiết lập giá cả và tiền lương ở Anh. Nhưng sự biến động này càng kéo dài, tác động của nó đến lạm phát càng lớn, và khả năng chúng ta cần phải tăng lãi suất ngân hàng càng cao”, Thống đốc BoE Andrew Bailey cho biết tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách tháng 9.

Hiện cuộc xung đột tại Trung Đông kéo dài, đẩy giá dầu duy trì quanh mức 100 USD/thùng và giá khí đốt tự nhiên cao gấp ba lần so với trước khi xung đột nổ ra, khiến cho nguy cơ các đợt tăng giá này lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế Anh ngày càng lớn.

Theo đó lạm phát tại Anh tiếp tục tăng tốc lên 3,5% trong tháng 9 từ mức 3,1% của tháng 8, vượt xa mục tiêu 2% của BoE cũng như mức dự báo 3% mà cơ quan này đưa ra vào cuối tháng 7 (trong đợt dự báo toàn diện gần nhất, thời điểm xung đột Mỹ - Iran tạm lắng xuống).

Mặc dù cho đến nay, vẫn chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy lạm phát đang tạo ra các tác động "vòng hai" đáng kể đối với các thỏa thuận tiền lương. Các doanh nghiệp dự báo mức tăng lương hàng năm vào khoảng 3,5% cho năm tới, tương đương với mức của năm 2026.

Tuy nhiên ngay tại nội bộ của BoE cũng đang bị chia rẽ về việc liệu có nên chờ đợi các dấu hiệu sơ khởi về tác động "vòng hai" trước khi tăng lãi suất hay không, hay liệu cách tiếp cận đó có khiến việc tăng lãi suất bị trì hoãn quá lâu, gây khó khăn cho nỗ lực kiềm chế lạm phát – vốn đã vượt mục tiêu trong gần như suốt 5 năm qua.

Theo đó, một số thành viên MPC, chẳng hạn như bà Catherine Mann, lo ngại rằng một phần sự gia tăng trong kỳ vọng lãi suất trên thị trường hiện nay phản ánh nỗi lo rằng BoE có thể mất kiểm soát đối với lạm phát.

Sẽ tăng lãi suất vào ngày 5/11

Với việc lạm phát tại Anh đang có xu hướng nóng lên, hiện thị trường tài chính kỳ vọng gần như chắc chắn BoE sẽ tăng lãi suất vào ngày 5/11. Chưa dừng lại ở đó, các nhà đầu tư cong đặt cược cơ quan này có thêm ít nhất ba đợt tăng lãi suất, mỗi đợt 0,25 điểm phần trăm, trong năm tới. Nếu điều này xảy ra, lãi suất tại Anh sẽ vượt mức dự báo cho Mỹ.

“Cho đến nay, BoE có thể lập luận rằng họ đang ở trạng thái ‘giữ nguyên lãi suất một cách chủ động’. Ban đầu, họ dự kiến ​​sẽ cắt giảm lãi suất hơn 50 điểm cơ bản trong năm nay; vì vậy, việc không thực hiện cắt giảm đồng nghĩa với một hình thức thắt chặt chính sách trên thực tế”, các chuyên gia kinh tế và chiến lược gia tại ING nhận định. “Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng khiến BoE khó có thể tiếp tục đứng yên”, họ nói thêm.

Trong khi Hetal Mehta - Chuyên gia kinh tế trưởng tại công ty quản lý tài sản St James's Place nhận định: “Tôi cho rằng họ sẽ quyết định tăng lãi suất”. Bà nói thêm rằng, sự gia tăng giá năng lượng cách đây vài tháng, cùng với những dấu hiệu gần đây cho thấy, nền kinh tế vẫn duy trì được sức chống chịu, nhiều khả năng đã tác động đến quyết định của MPC.

Dù vậy, hầu hết các nhà kinh tế hiện dự đoán lộ trình thắt chặt chính sách của BoE sẽ khiêm tốn hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường.

Peder Beck-Friis, một nhà kinh tế tại PIMCO – công ty quản lý khối tài sản hơn 2 nghìn tỷ USD – cho biết, ông chỉ dự đoán BoE sẽ tăng lãi suất một lần vào năm tới (vào tháng 2), sau đó sẽ duy trì lãi suất ổn định trong thời gian dài, đặc biệt là khi nền kinh tế Anh có vẻ yếu hơn so với nền kinh tế Mỹ.

“Nếu không có các tác động vòng hai mạnh mẽ lên lạm phát cơ bản, chúng tôi coi đợt thắt chặt này là một sự điều chỉnh nhằm quản trị rủi ro”, ông nói thêm.