Chuyên gia gợi ý cách 'lì xì online' vẫn giữ trọn ý nghĩa Tết

Lì xì đầu năm mới từ lâu đã trở thành một nét đẹp quen thuộc mỗi dịp Tết đến. Những phong bao đỏ trao tay không chỉ là món quà lấy may mà còn gửi gắm lời chúc bình an, khỏe mạnh và hanh thông trong năm mới; giá trị nằm ở tấm lòng hơn là ở mệnh giá bên trong. Tuy nhiên, vài năm gần đây, cùng với làn sóng chuyển đổi số, hình thức lì xì online ra đời và nhanh chóng được nhiều người lựa chọn, dần song hành, thậm chí thay thế cách trao lì xì trực tiếp truyền thống.

Minh Anh (25 tuổi, Hà Nội) chia sẻ, Tết năm nay Minh Anh vẫn giữ thói quen chuẩn bị những phong bao đỏ để mừng tuổi ông bà, bố mẹ và các cháu nhỏ trong gia đình. Với Minh Anh, khoảnh khắc được nhìn thấy nụ cười và nghe tiếng chúc tụng rộn ràng trong nhà là điều không gì thay thế được.

Tuy nhiên, với bạn bè đang sinh sống, làm việc ở xa, cô lựa chọn lì xì online. Chỉ cần một thao tác chuyển khoản kèm theo lời chúc được viết riêng cho từng người, Minh Anh vẫn cảm thấy mình đang giữ được sự kết nối. "Không gặp trực tiếp được thì mình dùng công nghệ để thay thế. Quan trọng là vẫn nhớ đến nhau trong ngày đầu năm", Minh Anh chia sẻ.

Người trẻ lựa chọn lì xì online để gửi lời chúc năm mới tới bạn bè, người thân ở xa. Ảnh: Đan Tâm.

Còn đối với anh Tuấn (32 tuổi, Hưng Yên), cho biết anh bắt đầu chuyển sang lì xì online cho bạn bè vài năm trở lại đây vì thấy "vừa tiện vừa sáng tạo".

"Lì xì tiền mặt thì thường phải chuẩn bị sẵn tiền chẵn, tiền mới, mà cũng khó chọn được những con số đúng ý. Trong khi đó, lì xì online lại dễ chọn số đẹp hơn nhiều. Mình có thể chuyển 68.686 đồng mang ý nghĩa lộc phát, hay 86.868 đồng phát lộc... thậm chí lì xì theo số tuổi, năm sinh hoặc những con số gắn với kỷ niệm riêng của từng người. Cảm giác thú vị và cá nhân hóa hơn hẳn", anh Tuấn chia sẻ.

Theo anh, chính sự linh hoạt này khiến lì xì online trở nên hấp dẫn với giới trẻ. Không chỉ đơn thuần là chuyển tiền, người gửi có thể "chơi" với những con số mang thông điệp riêng, tạo nên một cách chúc Tết mới mẻ trong thời đại số.

Thế nhưng, nhiều người lại cho rằng việc chúc Tết chỉ dừng lại ở vài thao tác chuyển tiền kèm lời chúc sao chép trên các ứng dụng, thiếu sự quan tâm cá nhân, phong tục giàu ý nghĩa rất dễ bị giản lược thành một hành vi mang tính giao dịch.

Chia sẻ dưới góc nhìn tâm lý về vấn đề này, Ths. tâm lý Nguyễn Minh Duyên – Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam cho hay, ranh giới giữa việc tiện lợi và hời hợt không nằm ở hình thức lì xì "online" hay "offline" mà nằm ở mức độ hiện diện cảm xúc và chủ đích của người trao gửi.

Lì xì online mang đến sự tiện lợi, nhưng vẫn cần sự chân thành để giữ trọn ý nghĩa ngày Tết. Ảnh minh họa.

"Lì xì vốn là biểu tượng của lời chúc may mắn, là cách người lớn gửi gắm yêu thương đến con trẻ. Khi yếu tố tiền bạc lấn át giá trị tinh thần, hành vi lì xì sẽ dễ bị cảm nhận như một giao dịch tài chính hơn là một nghi thức văn hóa", Ths. tâm lý Nguyễn Minh Duyên phân tích.

Từ góc độ tâm lý, tính thương mại xuất hiện khi giá trị tiền bạc lấn át giá trị cảm xúc. Công nghệ, tự thân nó, không làm mất đi truyền thống. Vấn đề nằm ở cách con người sử dụng công nghệ.

Với quan điểm của nhiều người trẻ, giá trị cốt lõi của lì xì không nằm ở số tiền hay nền tảng chuyển khoản, mà ở lời chúc, ở sự gắn kết và tình yêu thương được gửi trao. Công nghệ nên là công cụ hỗ trợ cảm xúc chứ không thể thay thế cho cảm xúc hay chủ đích yêu thương.

Làm sao để lì xì online không thành "chuyển tiền cho có"?

Theo Ths. tâm lý Nguyễn Minh Duyên, để lì xì online không bị thương mại hóa, cần tái định nghĩa lại ý nghĩa của hành vi này trong bối cảnh mới.

Trước hết, hãy cá nhân hóa lời chúc thay vì chỉ tập trung vào mệnh giá. Một tin nhắn nhắc tới kỷ niệm chung, một mong muốn cụ thể cho năm mới của người nhận sẽ khiến giá trị tinh thần được đặt cao hơn giá trị tiền bạc. Khi lời chúc có nội dung riêng biệt, người nhận sẽ cảm thấy mình được quan tâm thực sự, thay vì chỉ là một cái tên trong danh sách chuyển khoản hàng loạt.

Ths. tâm lý Nguyễn Minh Duyên.

Thứ hai, nên kết hợp lì xì online với tương tác cảm xúc trực tiếp. Một cuộc gọi video ngắn, vài phút hỏi thăm đầu năm có thể khiến người ở xa vẫn cảm nhận được không khí sum vầy. Khi có sự hiện diện của cảm xúc, hành vi chuyển tiền sẽ không bị nhìn nhận như một giao dịch đơn thuần.

Cuối cùng, hạn chế phô bày hay khoe mệnh giá trên không gian mạng. Việc chụp màn hình chuyển khoản, công khai số tiền lì xì có thể bị xem là thiếu tinh tế, vô tình làm tăng tính thương mại của phong tục. Về mặt tâm lý, sự kín đáo giúp giữ được tính thiêng liêng và sự trân trọng dành cho người nhận.

"Tết luôn là dịp để con người tìm về những giá trị bền vững của gia đình và tình thân. Lì xì online không phải là "thủ phạm" làm mất đi truyền thống, nếu phía sau đó vẫn là sự chân thành. Khi lời chúc được đặt lên trên con số, khi công nghệ được sử dụng như một cây cầu chứ không phải bức tường ngăn cách, phong bao đỏ dù ở dạng giấy hay trên online vẫn có thể giữ trọn ý nghĩa yêu thương của ngày đầu năm", Ths. tâm lý Nguyễn Minh Duyên nói.

Xem thêm bài viết được quan tâm:

Đan Tâm