Chuyên gia thảo luận các biện pháp dự phòng RSV đối với trẻ nhỏ

Việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho trẻ sơ sinh và nhũ nhi cần được chuẩn bị từ giai đoạn thai kỳ của người mẹ cho đến sau khi trẻ chào đời; đồng thời có sự phối hợp giữa bác sĩ sản khoa, bác sĩ nhi khoa và gia đình.

Toàn cảnh hội thảo khoa học. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Toàn cảnh hội thảo khoa học. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Trung tâm Đào tạo nhân lực y tế theo nhu cầu xã hội thuộc Trường đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và Pfizer Việt Nam vừa phối hợp tổ chức hội thảo khoa học “United for the First Breath - Chung tay bảo vệ hơi thở đầu đời” quy tụ khoảng 150 chuyên gia trong khu vực châu Á. Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung thảo luận về gánh nặng do virus hợp bào hô hấp (RSV) gây ra ở trẻ nhũ nhi, đặc biệt trong những tháng đầu đời, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các biện pháp dự phòng ngay từ thai kỳ.

Virus hợp bào hô hấp là một trong những nguyên nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới đối với trẻ nhỏ. Đáng chú ý, trẻ càng nhỏ tuổi càng có nguy cơ phải nhập viện do virus hợp bào hô hấp. Phân tích tổng hợp dữ liệu từ 61 nghiên cứu tại 19 quốc gia cho thấy tỷ lệ nhập viện do virus hợp bào hô hấp cao nhất ở nhóm trẻ từ 0 đến dưới 3 tháng tuổi, sau đó giảm dần theo độ tuổi.

 Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hữu Phúc trao đổi tại hội thảo. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hữu Phúc trao đổi tại hội thảo. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Số liệu nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy, trong số trẻ nhập viện vì viêm tiểu phế quản do virus hợp bào hô hấp ở nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi chiếm 42,7%. Phân tích dựa trên dữ liệu tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (Thành phố Hồ Chí Minh) ước tính khoảng 25% số ca virus hợp bào hô hấp nặng phải nhập viện ở trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ở nhóm dưới 3 tháng tuổi.

Tại miền bắc, các ca nhập viện vì viêm tiểu phế quản do virus hợp bào hô hấp xảy ra quanh năm và có xu hướng gia tăng trong khoảng tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau. Tại miền nam, mùa virus hợp bào hô hấp thường trùng với mùa mưa, từ khoảng tháng 5 đến tháng 11 hằng năm.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu virus hợp bào hô hấp, do đó các biện pháp điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ hô hấp. Với những trường hợp nặng, trẻ có thể cần nhập viện, thậm chí điều trị tại đơn vị hồi sức tích cực, đồng thời cần các biện pháp hỗ trợ hô hấp, bao gồm thở máy xâm lấn. Với những ca đặc biệt nghiêm trọng, trẻ có thể cần được can thiệp bằng phương pháp oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể (ECMO).

Bên cạnh nguy cơ diễn tiến nặng trong giai đoạn cấp tính, ngay cả khi đã khỏi các bệnh do virus hợp bào hô hấp vẫn còn có thể để lại những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe hô hấp của trẻ. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy trẻ từng mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus hợp bào hô hấp trong những năm đầu đời có nguy cơ khò khè tái diễn và hen suyễn cao hơn về sau.

Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hữu Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Tổng Thư ký Hội Nhi khoa Việt Nam chỉ rõ: Virus hợp bào hô hấp là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Viêm tiểu phế quản do virus hợp bào hô hấp có thể tiến triển thành nhiễm trùng đường hô hấp dưới nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, khiến trẻ phải nhập viện và thở máy. Những tháng đầu đời là giai đoạn trẻ dễ chuyển nặng và cần được gia đình đặc biệt quan tâm. Trẻ dưới 3 tháng tuổi nhập viện vì virus hợp bào hô hấp có nguy cơ cần hỗ trợ hô hấp cao hơn nhiều lần so với trẻ lớn hơn. Vì vậy, bên cạnh việc theo dõi sức khỏe của trẻ sau sinh, cha mẹ nên chủ động tìm hiểu về virus hợp bào hô hấp và trao đổi với bác sĩ ngay từ thai kỳ, nhất là khi dự kiến sinh vào những tháng virus hợp bào hô hấp gia tăng.

Trước nguy cơ nhiễm virus hợp bào hô hấp ở trẻ trong những tháng đầu đời, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho trẻ không nên chỉ bắt đầu khi trẻ xuất hiện triệu chứng, mà cần được quan tâm từ giai đoạn mang thai. Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ không chỉ nuôi dưỡng sự phát triển của thai nhi mà còn góp phần định hình nền tảng miễn dịch cho trẻ sau khi chào đời.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang trao đổi tại hội thảo. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang trao đổi tại hội thảo. (Ảnh: LÊ HUYỀN)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, Chủ nhiệm Bộ môn Phụ sản, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch; Trưởng khoa Sản bệnh - Trưởng khối Sản, Bệnh viện Hùng Vương, chia sẻ: Trong thực hành sản khoa, sức khỏe của một đứa trẻ không bắt đầu từ tiếng khóc chào đời, mà được định hình từ trong thai kỳ. Thai kỳ chính là "cửa sổ cơ hội" để người mẹ chuẩn bị nền tảng bảo vệ cho con ngay từ những ngày đầu tiên - giai đoạn hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt và dễ tổn thương nhất trước các tác nhân như virus hợp bào hô hấp. Vai trò của bác sĩ sản khoa không chỉ là theo dõi một thai kỳ khỏe mạnh, mà còn là người đồng hành, cung cấp thông tin khoa học đáng tin cậy và cùng gia đình chuẩn bị cho hành trình chăm sóc liên tục của trẻ.

Từ những bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa bác sĩ sản khoa và nhi khoa trong việc giúp cha mẹ tiếp cận thông tin chính xác, xuyên suốt từ thai kỳ đến sau sinh. Với lợi thế đồng hành cùng thai phụ trong các lần khám định kỳ, bác sĩ sản khoa có thể là điểm khởi đầu giúp cha mẹ tìm hiểu về virus hợp bào hô hấp, nhận diện nguy cơ và trao đổi về các phương pháp dự phòng phù hợp. Sau khi trẻ chào đời, bác sĩ nhi khoa tiếp tục hỗ trợ gia đình nhận biết các dấu hiệu bệnh, theo dõi sức khỏe hô hấp và lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp cho trẻ.

Về mặt sinh học, kháng thể từ mẹ truyền sang con qua nhau thai tăng dần theo tuổi thai và đạt khoảng 50% nồng độ của mẹ vào tuần thứ 32, cho thấy thai kỳ là giai đoạn nền tảng để chuẩn bị sự bảo vệ cho trẻ. Chính vì vậy, các chuyên gia nhấn mạnh sự tiếp nối liền mạch giữa hai chuyên khoa, giúp hành trình chăm sóc hô hấp của trẻ không bị gián đoạn.

Quang Minh

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/chuyen-gia-thao-luan-cac-bien-phap-du-phong-rsv-doi-voi-tre-nho-post1004481.html