Chuyển mạnh tư duy từ trả lời kiến nghị sang giải quyết vấn đề

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Thể hiện tinh thần giám sát ngày càng thực chất hơn

Công tác tiếp nhận, chuyển, giải quyết và trả lời kiến nghị của cử tri trong thời gian vừa qua được các ĐBQH đánh giá là tiếp tục chuyển biến tích cực với số lượng kiến nghị rất lớn nhưng đã được giải quyết trả lời đạt tỷ lệ 98,6%. Con số này cho thấy sự nỗ lực quyết tâm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong việc tiếp thu phản hồi ý kiến kiến nghị của cử tri.

Bên cạnh đó, Báo cáo cũng đã phản ánh khá toàn diện các lĩnh vực mà cử tri quan tâm từ chính sách cho cán bộ, công chức, người có công, đất nông nghiệp, tài nguyên môi trường, y tế, giáo dục, giao thông, xây dựng...

Theo ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng), điều này cho thấy hoạt động tiếp xúc cử tri và tổng hợp ý kiến kiến nghị ngày càng sát thực tiễn, phản ánh đúng những vấn đề mà người dân quan tâm. Đặc biệt, Báo cáo không chỉ dừng lại ở việc tổng hợp kết quả mà đã chỉ ra được một số hạn chế, như tình trạng trả lời còn chung chung, một số văn bản hướng dẫn chưa thống nhất với luật, hay việc triển khai các kiến nghị sau giám sát vẫn chậm. Đây là cách tiếp cận phù hợp, thể hiện tinh thần giám sát ngày càng thực chất hơn.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Ghi nhận rất nhiều chuyển biến tích cực trong giải quyết kiến nghị của cử tri của các cơ quan chức năng, tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nhận thấy, vẫn nổi lên một số "điểm nghẽn" cần giải quyết mạnh hơn trong thời gian tới.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Cụ thể, tỷ lệ trả lời kiến nghị của cử tri cao, nhưng tỷ lệ giải quyết thực chất còn rất thấp. Theo Báo cáo, đã có 98,6% kiến nghị được giải quyết trả lời, tuy nhiên đi sâu vào cơ cấu xử lý, thì có tới 68% kiến nghị mới dừng ở mức giải trình, cung cấp thông tin trong khi số kiến nghị được nghiên cứu tiếp thu để giải quyết chỉ chiếm 13,5%.

“Đây là vấn đề rất đáng lưu ý, bởi nếu mới chỉ dừng ở trả lời mà chưa tháo gỡ được vướng mắc trong thực tiễn, thì cử tri rất khó cảm nhận được đầy đủ hiệu quả của hoạt động giám sát và giải quyết kiến nghị của cử tri”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Cùng quan điểm, ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) cho rằng, một số lĩnh vực cử tri kiến nghị nhiều lần như: ô nhiễm môi trường; chính sách hỗ trợ nông dân trong sản xuất nông nghiệp; hạ tầng giao thông; an toàn vệ sinh thực phẩm; hàng giả, hàng kém chất lượng; thông tin xấu độc trên không gian mạng, tội phạm công nghệ cao; tình trạng lãng phí; chế độ, chính sách cho cán bộ cơ sở vẫn chậm được xử lý, giải quyết hoặc chưa có nhiều chuyển biến rõ nét trên thực tế.

Từ thực tế này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành chuyển mạnh tư duy từ "trả lời kiến nghị" sang "giải quyết vấn đề". Những kiến nghị thuộc thẩm quyền có thể xử lý ngay bằng hướng dẫn quy trình phối hợp liên thông hoặc đơn giản hóa thủ tục thì cần làm ngay, không nên để kéo dài chỉ vì tâm lý "chờ sửa luật", "chờ sửa nghị định".

Cùng với đó, cần đẩy mạnh phổ biến pháp luật, thực hiện hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin để giảm tình trạng cử tri kiến nghị những nội dung mà lẽ ra người dân có thể được cung cấp và giải thích ngay từ đầu.

Phân loại kết quả trả lời kiến nghị của cử tri theo hướng cụ thể hơn

Cho rằng việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri còn chung chung, chưa thể hiện rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ, ngành, đại biểu Dương Khắc Mai chỉ rõ, điều này có nghĩa còn nhiều kiến nghị của cử tri chưa được xử lý theo hướng tạo ra sự thay đổi cụ thể về chính sách, pháp luật, hoặc tổ chức thực hiện mà mới dừng ở việc giải thích thông tin các quy định hiện hành.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Phân tích rõ hơn, đại biểu Dương Khắc Mai cho biết, trong hoạt động giám sát, nếu chỉ sử dụng tiêu chí "đã trả lời", thì chưa phản ánh đầy đủ chất lượng giải quyết kiến nghị. Một số kiến nghị được trả lời đúng hạn là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là kiến nghị đó đã được xử lý đến đâu, có tháo gỡ được vướng mắc cho người dân và doanh nghiệp hay không?

Do đó, đại biểu đề nghị, nên cân nhắc phân loại kết quả trả lời kiến nghị của cử tri theo hướng cụ thể hơn như: những kiến nghị điển hình, những kiến nghị đã được tiếp thu để sửa đổi hoàn thiện chính sách; những kiến nghị mới dừng ở mức giải trình cung cấp thông tin; những trường hợp trả lời chưa đầy đủ hoặc chưa thật đi vào chiều sâu trọng tâm...

“Cách tiếp cận này sẽ giúp phản ánh sát hơn, thực chất việc giải quyết kiến nghị của cử tri, đồng thời tạo cơ sở thuận lợi cho hoạt động giám sát trong thời gian sắp tới”, đại biểu Dương Khắc Mai nêu rõ.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị, Chính phủ, các bộ, ngành tiếp tục chỉ đạo quyết liệt việc giải quyết kiến nghị của cử tri đúng thời gian, đúng thẩm quyền và nâng cao chất lượng xử lý cũng như giải quyết vấn đề.

Bên cạnh đó, cần đổi mới cách thức trả lời theo hướng rõ ràng, cụ thể, đi thẳng vào nội dung cử tri phản ánh gắn với giải pháp, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan. Đối với những vấn đề chưa giải quyết ngay, thì phải nói rõ nguyên nhân cũng như thời gian dự kiến sẽ xử lý.

Đối với những kiến nghị tồn đọng kéo dài, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị, cần có cơ chế rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, tránh tình trạng có nhiều kiến nghị lặp lại nhiều lần và cần gắn kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri với đánh giá cán bộ, coi đây là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.