Chuyển mình cùng nông nghiệp xanh

Nông nghiệp xanh đang trở thành định hướng phát triển chủ đạo tại Việt Nam. Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng như Nghị quyết số 19 - NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 150/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 885/QĐ-TTg 2020 về phát triển nông nghiệp hữu cơ; cùng Đề án giảm phát thải trong trồng trọt của Bộ Nông nghiệp và môi trường.

Đây là nền tảng để Lào Cai xác định hướng đi, cụ thể hóa thành các nội dung của Nghị quyết số 21 và Đề án số 09, tập trung vào ba trụ cột: nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Tỉnh đang tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tuần hoàn, chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, trong đó, các mô hình nông nghiệp xanh đang được lan tỏa và phát huy hiệu quả.

Tại thôn Làng Gặt (xã Trấn Yên), bà Vũ Thị Phượng được biết đến là một trong những hộ nông dân tiêu biểu với mô hình kinh tế tổng hợp vườn - ao - chuồng - rừng. Điểm đặc biệt trong cách làm của bà là sự kết hợp hài hòa giữa chăn nuôi và xử lý phụ phẩm, tạo thành vòng tuần hoàn khép kín. Chất thải trong chăn nuôi dê, lợn được bà Phượng đưa vào hệ thống biogas, tạo nguồn năng lượng phục vụ sinh hoạt, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tiết kiệm chi phí sản xuất. Bà Phượng chia sẻ: “Một phần tạo ra chất đốt, một phần phân chuồng tôi ủ mục, tận dụng để bón cho vườn bưởi, cam, vừa tiết kiệm được các khoản chi, vừa tạo nguồn thức ăn cho đàn dê và cá trong ao”.

Nhiều hợp tác xã trên địa bàn tỉnh sử dụng lớp phủ mái che có khả năng hấp thụ nhiệt tốt, tận dụng nguồn năng lượng mặt trời để rút ngắn quá trình phơi sấy, giảm đáng kể sức lao động, sản phẩm giữ được chất lượng ổn định và đồng đều.

Tại thôn Làng Câu, xã Tân Hợp, hộ gia đình bà Trần Thị Thắm sở hữu hơn 25 ha quế từ 5 - 20 năm tuổi, cùng với mua thêm đồi rừng để khai thác, bà Thắm không chọn cách bán quế tươi như nhiều hộ khác mà đầu tư vào chế biến thô bằng phương pháp phơi khô, cung cấp cho hợp tác xã, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thêm thu nhập. Điểm đặc biệt ở công trình hơn 200 m² mái che hấp thụ nhiệt mà bà Thắm xây dựng.

“Tôi làm mái che này, thứ nhất là để bảo quản quế tránh mưa bão, thứ hai là lớp phủ mái che có khả năng hấp thụ nhiệt tốt, nhờ đó, tôi tận dụng nguồn năng lượng mặt trời để rút ngắn quá trình phơi sấy, giảm đáng kể sức lao động, sản phẩm giữ được chất lượng ổn định và đồng đều” - bà Thắm cho biết.

Ở một bước tiến xa hơn, câu chuyện về việc đưa giàn năng lượng mặt trời trị giá hơn 700 triệu đồng, với tổng công suất 60 kWh kèm hệ thống lưu trữ vào chế biến chè Shan tuyết là minh chứng sống động cho triết lý sản xuất xanh của Hợp tác xã Suối Giàng (xã Văn Chấn). Không chỉ thay đổi phương pháp canh tác và chăm sóc chè theo hướng tự nhiên, hợp tác xã còn mạnh dạn cải tiến toàn bộ quy trình sản xuất, chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, giảm đáng kể chi phí vận hành.

Định hướng phát triển nông nghiệp xanh được ngành nông nghiệp và các địa phương đẩy mạnh thông qua các giải pháp tuyên truyền, chuyển giao các kỹ thuật về sản xuất nông nghiệp xanh, xây dựng các mô hình điểm gắn sản xuất chế biến với bảo vệ môi trường. Đến nay, toàn tỉnh có 24.241,5 ha quế hữu cơ, gần 2.500 ha chè hữu cơ, nhiều diện tích cây ăn quả được công nhận VietGap và hàng nghìn mô hình chăn nuôi ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong xử lý chất thải.