Chuyển thẩm quyền cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao sang cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang báo cáo trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)

Báo cáo trước Quốc hội, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, dự thảo Luật gồm 8 chương, 52 điều (giảm 21 điều so với Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015; trong đó: bỏ 1 chương (Chương IV) và 24 điều; bổ sung 2 điều; giữ nguyên 5 điều; sửa đổi, bổ sung 48 điều).

Cụ thể, quy định về tổ chức cơ quan điều tra và giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân. Khi không tổ chức cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, bổ sung quy định chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an; chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng. Bên cạnh đó, bổ sung thẩm quyền điều tra của các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân đối với các tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng để giải quyết các vụ án trên thực tế nhằm bảo đảm tính khách quan.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung tên các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư, Công an nhân dân và Quân đội nhân dân phù hợp với tổ chức, bộ máy mới. Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan Kiểm lâm, Hải quan, Kiểm ngư theo hướng chỉ giữ lại thẩm quyền khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra trong thời hạn 7 ngày.

Đồng thời sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn phân loại thông tin về hành vi vi phạm pháp luật của Công an cấp xã khi tiếp nhận thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân để phân loại, xác định tố giác, tin báo về tội phạm.

Báo cáo thẩm tra dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị quy định cụ thể về tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Quân đội nhân dân ngay tại Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự để bảo đảm phù hợp Kết luận số 277-KL/UBTVQH16 ngày 28/9/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phù hợp với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, với quy định tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và khoản 2 Điều 5 của Luật Tổ chức Quốc hội, thống nhất, đồng bộ với quy định về tổ chức bộ máy của Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân.

Về nhiệm vụ, quyền hạn điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra là Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư, Uỷ ban này đề nghị, cân nhắc kỹ lưỡng đối với việc bỏ thẩm quyền điều tra toàn bộ vụ án hình sự trong thời hạn 1 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng trong trường hợp phạm tội quả tang, chứng cứ và lai lịch người phạm tội rõ ràng đối với người có thẩm quyền của các cơ quan Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư. Ngoài ra, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát để đảm bảo đồng bộ, thống nhất về thẩm quyền của các lực lượng này với quy định tại dự thảo của Bộ Luật Tố tụng hình sự.