Đề xuất chuyển thẩm quyền điều tra của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sang Bộ Công an

Về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang cho biết nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo như: các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; quy định về pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự; bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới; lược bỏ một số tội danh…

Bên cạnh những vấn đề được thống nhất cao, vẫn còn ý kiến về một số vấn đề khác như: việc áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại và cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại; thu hẹp hình phạt tử hình; quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt…

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình

Theo Đại tướng Lương Tam Quang, tiếp thu ý kiến, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiên cứu, đánh giá để chỉnh lý các nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại và hình phạt của cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo hướng bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh để tránh xử lý quá nặng và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.

Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã chỉnh lý, bổ sung quy định về nguyên tắc khoan hồng và về quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để thống nhất với dự thảo của Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Với dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang cho biết dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan điều tra. Cụ thể, dự thảo quy định về tổ chức cơ quan điều tra và giao Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của CAND và trong QĐND.

Khi không tổ chức cơ quan điều tra của Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao thì bổ sung quy định chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra VKSND tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an; chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung thẩm quyền điều tra của các cơ quan điều tra thuộc CAND và trong QĐND đối với các tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Quốc phòng để giải quyết các vụ án trên thực tế nhằm bảo đảm tính khách quan.

Một nội dung quan trọng khác được Đại tướng Lương Tam Quang đề cập là việc sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và Công an cấp xã.

Cụ thể, dự thảo luật hoàn thiện quy định về cơ chế ủy quyền, phân công của thủ trưởng cơ quan điều tra cho phó thủ trưởng cơ quan điều tra và điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng Công an cấp xã.

Dự thảo đồng thời bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng Công an cấp xã khi được thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra.

Đề nghị cân nhắc việc hình tử hình với một số tội danh

Trình bày báo cáo ý kiến của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu cho biết với Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Thường trực Ủy ban tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Tuy nhiên, việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu

Một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội - gồm tội mua bán trái phép chất ma túy, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi - nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm. Việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội trên cũng cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm của các tội phạm và tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống các tội phạm đặc biệt nguy hiểm, phù hợp với pháp luật quốc tế.

Bên cạnh đó, một số ý kiến tán thành với định hướng bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội danh.

Với dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị quy định cụ thể về tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của CAND và tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của QĐND ngay tại luật.

Về tiêu chuẩn đối với các ngạch điều tra viên, Ủy ban nhận thấy điều tra viên là chức danh tư pháp không những cần được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm thực tiễn mà cần qua cơ chế kiểm tra, sàng lọc, đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào trước khi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định.

Do đó, Ủy ban đề nghị giữ lại quy định về thi tuyển đầu vào khi bổ nhiệm vào ngạch Điều tra viên, tương tự như quy định đối với Kiểm sát viên, Thẩm phán trong Luật Tổ chức VKSND và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.