Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để mở rộng dư địa cho doanh nghiệp

Chiều 24/8, ngay sau khi bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Tổng Thư ký Quốc hội tổ chức họp báo thông tin về kết quả kỳ họp.

Trao đổi về những chính sách góp phần cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư vừa được Quốc hội thông qua là một trong những chính sách có tác động trực tiếp, trên diện rộng.

Bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Ảnh: Quốc hội.

Theo đó, các quy định mới thực hiện cắt giảm, hợp nhất và thu hẹp phạm vi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, từ 198 xuống còn 137 ngành, nghề.

“Có thể nói, đây không chỉ là việc cắt giảm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh mà quan trọng hơn là hoàn thiện phương thức quản trị hiện đại, theo hướng Nhà nước tập trung kiểm soát những rủi ro thực sự cần thiết, đồng thời tạo dư địa thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh”, bà Yến nói.

Theo bà Yến, tinh thần sửa đổi Luật Đầu tư lần này là kiểm soát rủi ro thông qua các điều kiện gia nhập thị trường, xác định rõ loại rủi ro nào cần tiền kiểm và loại nào có thể kiểm soát hiệu quả bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc hoặc hậu kiểm.

Cùng với đó, mỗi điều kiện đặt ra đối với chủ thể tham gia thị trường và môi trường đầu tư, kinh doanh phải có cơ sở rõ ràng, thực sự cần thiết và tương ứng với rủi ro cần kiểm soát.

“Chúng tôi cũng kỳ vọng các quyết sách tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tham gia vào môi trường đầu tư, kinh doanh, nhưng đồng thời cũng không buông lỏng quản lý, nhất là đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng, môi trường, an toàn xã hội, trật tự công cộng, quốc phòng, an ninh quốc gia và đạo đức xã hội”, bà Yến nhấn mạnh.

Theo ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là một trong những điểm nổi bật trong các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này, đi cùng với cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Ông dẫn chứng, trong các luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, nhiều điều kiện kinh doanh được cắt giảm, với tổng số 47 điều kiện kinh doanh được loại bỏ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường,Tạ Đình Thi.. Ảnh Quốc hội.

Đáng chú ý, 24 thủ tục hành chính trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được chuyển xuống UBND cấp tỉnh. Theo ông Tạ Đình Thi, đây là minh chứng rõ cho xu hướng phân cấp, phân quyền, được thể hiện trong hầu hết các luật được thông qua tại kỳ họp.

Trả lời câu hỏi của báo chí về những điểm nghẽn cần tháo gỡ và định hướng chính sách lớn trong sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, bà Phạm Thị Hồng Yến cho biết, tại kỳ họp, Quốc hội đã thảo luận bước đầu 7 dự án luật, trong đó có 4 dự án được cho ý kiến về định hướng chính sách. Đáng chú ý là 3 dự án luật liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Theo bà Yến, việc thảo luận ngay từ bước định hướng chính sách giúp nhận diện các vấn đề thực tiễn, lựa chọn và hoàn thiện chính sách, đánh giá tác động, tính khả thi, đồng thời xác định rõ những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng sửa đổi pháp luật riêng lẻ, thiếu đồng bộ, đưa ra các giải pháp mang tính tình huống hoặc chuyển quy định từ luật này sang luật khác. Các định hướng sửa đổi cũng nhằm thể chế hóa các nghị quyết của Đảng.

Chính sách mới được định hướng theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở và bất động sản; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Các quy định cần đủ linh hoạt trước những biến động của thực tiễn, chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền Quốc hội; những nội dung thường xuyên thay đổi được giao Chính phủ, bộ, ngành và địa phương quy định. Qua đó, từng bước chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Với lĩnh vực đất đai, các đại biểu tập trung vào những điểm nghẽn cụ thể trong quản lý, sử dụng đất. Trong đó, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được định hướng đổi mới theo hướng kết hợp phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất với tổ chức không gian phát triển, hướng tới quy hoạch thống nhất trong phạm vi đơn vị hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và nhà đầu tư.

Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, định hướng được đặt ra là chuyển từ tư duy bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống cho người dân. Điều này bao gồm bảo đảm chỗ ở, hạ tầng tái định cư, trường học, y tế, giao thông, dịch vụ công, đồng thời bảo đảm sinh kế, việc làm, thu nhập và sự hài lòng của người dân.

Về tài chính đất đai và giá đất, cả ba dự án luật tập trung đổi mới cơ chế theo hướng Nhà nước quyết định giá đất dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học; kết nối, liên thông dữ liệu về đất đai, nhà ở và bất động sản.

Các công cụ như bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường được định hướng phù hợp với thực tế, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Cùng với đó, chính sách hướng tới mở rộng sử dụng đất kết hợp đa mục đích, phát triển thị trường quyền sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, xử lý tồn tại trong cấp giấy chứng nhận, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm của địa phương.

Đối với Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, định hướng là tháo gỡ các điểm nghẽn, phát triển thị trường theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, đa dạng hóa chủ thể và loại hình kinh doanh.

Nhà nước tiếp tục giữ vai trò định hướng, điều tiết, hướng tới một thị trường bất động sản lành mạnh, minh bạch, ổn định và bền vững. Chính sách nhà ở cũng hướng tới mục tiêu mọi người có chỗ ở, bảo đảm an sinh xã hội, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở, tập trung phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp và chú trọng các nhóm khó khăn về nhà ở.

Do ba dự án luật có mối quan hệ chặt chẽ và còn một số nội dung liên quan, trùng lặp, Chính phủ và các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ. Dự kiến tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10, các cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra sẽ tiếp tục trình Quốc hội thảo luận, cho ý kiến và xem xét thông qua.

Việc hoàn thiện các chính sách được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tại buổi họp báo, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, sau 17 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh. Ảnh: Quốc hội.

Quốc hội đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật, quyết định công tác nhân sự, 7 vấn đề quan trọng và cho ý kiến bước đầu đối với 7 dự án luật khác.

Trong điều kiện khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao về chất lượng và tiến độ, các đại biểu Quốc hội đã tập trung nghiên cứu, thảo luận, làm việc cả cuối tuần.

Hơn 2.000 lượt ý kiến được phát biểu tại tổ và hội trường, tập trung vào những vấn đề khó khăn, vướng mắc, đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể, thiết thực và khả thi. Các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan liên quan đã khẩn trương tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự thảo, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn và hoàn thiện thể chế.

Cùng với công tác lập pháp, Quốc hội quyết định nhiều vấn đề quan trọng, trong đó có chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Quốc hội cũng thông qua các nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, góp phần đổi mới mô hình tổ chức, quản trị đô thị, mở rộng không gian phát triển và phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương.

Mời quý độc giả xem video: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp gỡ báo chí.