Chuyện về người phụ nữ ngồi giữa Elon Musk và Tim Cook trong buổi quốc yến ở Bắc Kinh

Bà Chu Quần Phi và hai tỷ phú Mỹ Elon Musk và Tim Cook tại buổi quốc yến tối 14/5. Ảnh: Sina.

Mấy ngày nay trên mạng lan truyền một bức ảnh chụp trong buổi quốc yến chiêu đãi phái đoàn Tổng thống Donald Trump: hai ông lớn công nghệ hàng đầu thế giới - CEO Tesla Elon Musk và “thuyền trưởng” của iPhone Tim Cook - ngồi nghiêm chỉnh ở hai bên, chính giữa là một phụ nữ toát ra khí chất mạnh mẽ, là một nữ doanh nhân phương Đông.

Nhiều người đặt ra câu hỏi: “Người này là ai mà có vị thế lớn đến vậy? Bà ta hẳn không phải dạng vừa?”.

Thì ra màn hình cảm ứng bóng mịn và cứng cáp của điện thoại iPhone hay mui kính toàn cảnh sáng bóng và trong suốt của những chiếc xe Tesla – sản phẩm công nghệ cao “chịu va đập tốt nhất” và “nổi bật nhất” trên những sản phẩm ấy đều xuất phát từ nhà máy của bà. Người phụ nữ này quả thực không hề đơn giản và đó là lý do bà được xếp ngồi cạnh hai tỷ phú công nghệ Mỹ.

Bà Chu Quần Phi ngồi cùng bàn tiệc với các ông lớn công nghệ. Ảnh: CCTV.

Bà tên là Chu Quần Phi, nhà sáng lập của Lens Technology, có biệt danh rất nổi tiếng trong giới: “Nữ hoàng kính”.

Bởi câu chuyện của bà rất đáng để suy ngẫm.

Chu Quần Phi là một nữ doanh nhân sở hữu khối tài sản hàng chục tỷ nhân dân tệ. Nhưng khởi đầu cuộc đời của bà gần như là một “ván bài xấu nhất”.

Cô bé 5 tuổi mồ côi mẹ, 15 tuổi phải rời nhà mưu sinh

Năm 1970, Chu Quần Phi sinh ra trong một ngôi làng nhỏ ở Tương Hương, Hồ Nam. Số phận đặc biệt nghiệt ngã ập đến với gia đình bà: năm 5 tuổi, mẹ qua đời; sau đó cha bà gặp tai nạn lao động và gần như bị mù hoàn toàn, trụ cột gia đình sụp đổ. Là con gái trong nhà, năm 15 tuổi Chu Quần Phi buộc phải bỏ học, mang theo tiền lộ phí vay được rồi một mình xuống Thâm Quyến mưu sinh.

Chu Quần Phi thuở đầu lập nghiệp. Ảnh: Creaders.

Khi ấy, đầu thời cải cách mở cửa Thâm Quyến là “miền đất đào vàng”. Nhưng với một cô bé nông thôn 15 tuổi, không quan hệ, không bằng cấp, nơi đó đầy xa lạ và gian nan.

Bà vào làm tại một nhà máy sản xuất kính đồng hồ, trở thành một nữ công nhân bình thường trên dây chuyền. Công việc hằng ngày là mài những miếng kính nhỏ, việc tay bị rách hay cứa chảy máu là chuyện cơm bữa. Nhưng Chu Quần Phi khác nhiều nữ công nhân khác ở một điểm: trong lòng bà luôn có ý chí “không chịu đầu hàng số phận”.

Ban ngày làm việc trong xưởng, tay bà không ngừng làm nhưng đầu óc cũng không ngừng quan sát từng công đoạn sản xuất. Buổi tối, khi nhiều người kéo nhau đi giải trí, bà lại lê cơ thể mệt mỏi đến trường học thêm ban đêm. Bà học kế toán, học máy tính, thậm chí còn học và thi lấy bằng lái xe tải… bất cứ kiến thức nào cảm thấy tương lai có thể dùng được, bà đều cố gắng học bằng mọi giá.

Trước khi bà rời quê, cha bà đã đưa cho bà cuốn “Thép đã tôi thế đấy” và nói: “Sau này nếu cảm thấy khổ quá, con hãy nghĩ đến người trong cuốn sách này”. Câu nói ấy trở thành chỗ dựa tinh thần giúp bà vượt qua vô số thời khắc khó khăn.

May mắn thay, người có mọi sự chuẩn bị cuối cùng cũng chờ được thời cơ của mình.

Nữ hoàng kính, bà chủ của Lens Technology. Ảnh: Creaders.

Sự trỗi dậy và cú chuyển mình mạnh mẽ

Năm 1993, ở tuổi 23, Chu Quần Phi dùng 20.000 NDT tích cóp được để thuê một căn nhà nhỏ ở Bảo An, Thâm Quyến, cùng vài người thân và đồng hương lập nên một xưởng gia công kính nhỏ, tiền thân của Lens Technology.

Sự gian nan của Chu Quần Phi khi khởi nghiệp ít ai có thể tưởng tượng được. Bà vừa là chủ, vừa là kỹ thuật viên, nhân viên bán hàng, kiêm luôn bốc vác.

Để giải quyết một vấn đề kỹ thuật, bà có thể ở lì trong xưởng nhiều ngày nhiều đêm; để giành được một đơn hàng, bà có thể mang mẫu sản phẩm nặng nề đi chào khắp nơi.

Thời đó, phần lớn ngành sản xuất Trung Quốc vẫn chỉ làm gia công đơn giản. Nhưng Chu Quần Phi hiểu rất rõ: nếu không có công nghệ lõi của riêng mình thì mãi mãi chỉ kiếm được tiền công cực nhọc và phải phụ thuộc người khác.

Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2007. Khi ấy, Apple chuẩn bị ra mắt iPhone – mẫu điện thoại mang tính cách mạng. Chiếc điện thoại này cần một loại màn hình kính chưa từng có: phải cực kỳ cứng, trong suốt như pha lê, đồng thời cảm ứng phải cực nhạy. Yêu cầu ấy khiến rất nhiều nhà cung cấp hàng đầu thế giới bó tay.

Tim Cook và bà Chu Quần Phi. Ảnh: Creaders.

Khi cơ hội đến trước mặt, Chu Quần Phi và đội ngũ của bà đã quyết định nhận nhiệm vụ “gần như bất khả thi” này. Không có công nghệ sẵn, họ tự mày mò và thử nghiệm lặp đi lặp lại. Không có thiết bị đắt tiền, họ cải tiến máy móc theo cách thủ công.

Trong khoảng thời gian đó, bà và đội kỹ thuật đã trải qua vô số thất bại, nhưng mỗi lần thất bại họ lại tiến gần hơn tới thành công. Cuối cùng, Lens Technology đã phát triển thành công loại kính đạt đầy đủ tiêu chuẩn khắt khe của Apple, trở thành nhà cung cấp lõi cho iPhone. Trận chiến đó không chỉ giúp Lens Technology nổi tiếng trong ngành mà còn gắn chặt công ty với Apple.

Khi iPhone bùng nổ toàn cầu, Lens Technology cũng “như ngồi tên lửa”, doanh thu tăng vọt. Năm 2015, công ty lên sàn thành công, còn Chu Quần Phi trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc, hoàn thành cú chuyển mình đáng kinh ngạc từ nữ công nhân thành đại gia công nghiệp.

Doanh thu năm 2025 mà Apple mang lại cho Lens Technology vượt 33,4 tỷ NDT. Dù Lens Technology đã chủ động thúc đẩy chiến lược ‘thoát phụ thuộc Apple’, khiến tỷ trọng doanh thu từ Apple giảm từ mức đỉnh 71% xuống còn 45,01%, thì Apple vẫn là khách hàng đơn lẻ lớn nhất của Lens.

Lens Technology lên sàn chứng khoán Hồng Kông thành công. Ảnh: Sina.

Chu Quần Phi vì sao có thể ngồi cạnh Elon Musk? Năm 2017, Lens bắt đầu cung ứng cho Tesla. Ban đầu chỉ là màn hình cảm ứng trung tâm, nhưng sau đó hợp tác ngày càng sâu rộng.

Điều thực sự khiến Elon Musk nhớ đến Lens chính là một bài kiểm tra đối với loại kính thông minh ở trụ B của xe. Yêu cầu mà Tesla đưa ra là: trong điều kiện chu kỳ thay đổi nhiệt độ cực đoan, tỷ lệ lỗi phải bằng 0. Khi đó chưa có nhà cung cấp nào làm được.

Đội ngũ của Chu Quần Phi đã mất 18 tháng nghiên cứu và tự phát triển một quy trình mang tên “cấu trúc giải phóng ứng suất composite đa lớp”, giúp loại kính này trở thành trang bị tiêu chuẩn trên toàn bộ dòng Tesla Model Y.

Sau đó, Elon Musk từng nói trong một cuộc họp nội bộ: “Điều Lens cung cấp không chỉ là linh kiện, mà là nền tảng vật lý cho trải nghiệm tương tác người–máy của cả chiếc xe”. Đến năm 2026, Lens Technology đang tham gia lắp ráp hoàn chỉnh robot hình người của Tesla, với mục tiêu đảm nhận một nửa năng lực sản xuất robot của hãng.

Từ màn hình điện thoại, đến ô tô, rồi robot — Chu Quần Phi đã đi cùng bản thiết kế sản phẩm của Elon Musk suốt cả chặng đường đó.

Một cơ sở của Lens Technology. Ảnh: Creaders.

Điều tạo nên vị thế của Chu Quần Phi

Đến đây chắc mọi người đã hiểu vì sao Chu Quần Phi có thể ngồi ngang hàng với Elon Musk và Tim Cook. Thứ bà dựa vào không phải quan hệ hay danh tiếng xã giao, mà là “thực lực cứng” và tính “không thể thay thế”.

Với Apple của Tim Cook, Chu Quần Phi là “đồng đội lâu năm” hợp tác gần 20 năm, là người đảm bảo chất lượng “gương mặt” của mỗi thế hệ iPhone. Nếu nhà máy của bà gặp vấn đề, dây chuyền iPhone toàn cầu có thể cũng bị ảnh hưởng.

Còn với Tesla của Elon Musk, Chu Quần Phi và Lens Technology là đối tác quan trọng trong lĩnh vực xe điện. Những mái kính toàn cảnh khổng lồ hay màn hình khoang lái thông minh của Tesla đều cần loại kính đặc biệt hàng đầu — và Lens Technology chính là chuyên gia trong lĩnh vực này.

Vì vậy, vị trí trung tâm trong bức ảnh đó, nói đúng hơn không phải do bà tự “ngồi vào”, mà là hai gã khổng lồ công nghệ toàn cầu dùng đơn hàng thật và sự phụ thuộc hợp tác sâu sắc để “mời” bà ngồi vào vị trí ấy.

Đằng sau đó là sự chuyển mình sâu sắc của ngành sản xuất Trung Quốc — từ chỗ chỉ “bỏ sức lao động, gia công thuê” đến ngày nay “dựa vào công nghệ và đặt ra tiêu chuẩn”. Chu Quần Phi chính là hình ảnh thu nhỏ sống động nhất của sự chuyển biến lớn đó.

Giờ đây, ở tuổi ngoài 50, Chu Quần Phi vẫn giữ nguyên tinh thần chiến đấu như thời mới khởi nghiệp. Câu chuyện của bà cho người ta thấy: “đỉnh cao” thật sự không nằm ở ánh hào quang nhất thời, mà là nhiều chục năm kiên trì trong một lĩnh vực, lặng lẽ như một người thợ thủ công già, làm một việc đến mức hoàn hảo để cả thế giới đều cần đến.

Sự kiên cường được tôi luyện từ gian khổ và sự tự tin tích lũy từ lao động thực tế chính là lý do bà có thể bình thản ngồi giữa sân khấu thế giới.

Qua bức ảnh gây sốt ấy, người ta không chỉ nhìn thấy cuộc lội ngược dòng phi thường của một phụ nữ, mà còn thấy cả bóng dáng của một thời đại đang tiến lên mạnh mẽ.