Cơ chế, chính sách mang 'hơi thở cuộc sống'

Hồ Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Đăng Quang)

Luật Thủ đô năm 2026 giao 175 nhiệm vụ cho chính quyền thành phố, trong đó có 131 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền Hội đồng nhân dân thành phố.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố và các sở, ngành, việc triển khai thi hành Luật Thủ đô được thực hiện bài bản, quyết liệt. Kết quả này tạo cơ sở pháp lý vững chắc để thành phố sớm đưa các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Luật Thủ đô đi vào cuộc sống.

Đến thời điểm này, Hội đồng nhân dân thành phố đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật để triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, đạt trên 92% tổng số nghị quyết phải ban hành.

Trong đó, 1 nghị quyết được thông qua ngay tại kỳ họp thứ hai, Hội đồng nhân dân thành phố và có hiệu lực từ ngày 11/5/2026, tạo tiền đề triển khai các nhiệm vụ tiếp theo. Các nghị quyết được ban hành đồng loạt có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Các nghị quyết tập trung vào kiện toàn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; quản lý đô thị; tài chính, ngân sách; đầu tư phát triển; tạo đột phá về khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa; bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân Thủ đô…

“Để xây dựng được số lượng nghị quyết lớn như vậy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố và các ban của Hội đồng nhân dân, cùng các sở, ngành đã làm việc với tinh thần không kể ngày nghỉ, ngày lễ. Nhiều nghị quyết đã qua 2-3 vòng thảo luận tổ và hội trường, có tham vấn đầy đủ các bộ, ngành Trung ương và rộng rãi đến các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước”, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Trần Thế Cương cho biết.

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Công Anh, công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô 2026 được triển khai đồng bộ ngay sau khi luật được thông qua, gắn với việc quán triệt các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố đã sớm biên soạn tài liệu giới thiệu Luật Thủ đô, tập trung làm rõ những điểm mới, các chính sách đặc thù và nội dung cốt lõi của luật để phổ biến rộng rãi đến cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân.

Trong quá trình xây dựng, đóng góp ý kiến, thảo luận về các nghị quyết, đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố, các chuyên gia, đã nhiều lần nhắc đến cụm từ “mới và khó”, “chưa có tiền lệ”. Với áp lực về thời gian, đưa vào thực thi một đạo luật có nhiều chính sách đột phá, là thách thức không nhỏ. Việc tham vấn, rà soát liên thông, tránh chồng chéo và đòi hỏi nhân lực chuyên sâu đã tạo áp lực lớn. Một số nội dung sau khi ban hành vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để nâng cao tính khả thi.

Đồng chí Trần Thế Cương cho biết, 6 tháng cuối năm 2026 là thời điểm then chốt. Hội đồng nhân dân thành phố xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Khẩn trương ban hành nghị quyết còn lại, rà soát điều chỉnh để bảo đảm liên thông; Phổ biến chính sách rộng rãi, hướng dẫn người dân, doanh nghiệp thụ hưởng hiệu quả; Biểu dương mô hình hay, chấn chỉnh nghiêm khắc đơn vị né tránh, gắn với đánh giá cán bộ; Đẩy mạnh đào tạo cán bộ về phân tích chính sách, quản trị đô thị hiện đại và công nghệ số; thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, ứng dụng AI. Đồng thời, Hà Nội sẽ thực hiện nghiêm cơ chế phối hợp bốn trục Đảng - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Mặt trận Tổ quốc.

Đặc biệt, về hoạt động giám sát, Hội đồng nhân dân thành phố sẽ tập trung vào các chuyên đề trọng điểm như phân cấp quản lý kinh tế-xã hội, thu chi ngân sách, tiến độ dự án lớn, cơ chế đặc thù. Phương thức giám sát là “chủ động, đi trước một bước”, đồng hành ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, soạn thảo nghị quyết.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: “Không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, không để văn bản có hiệu lực nhưng chậm đi vào cuộc sống; không để sở, ngành chờ nhau, không để cấp cơ sở lúng túng trong thực hiện Luật Thủ đô năm 2026”.

Các nghị quyết ban hành cơ chế, chính sách, không chỉ là hệ thống văn bản để tổ chức thi hành luật, mà còn là nền tảng thể chế quan trọng giúp thành phố khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù, khơi thông nguồn lực... Hiệu quả của Luật Thủ đô sẽ được đo bằng những chuyển biến cụ thể trong quản trị, điều hành; bằng chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Triển khai thực thi Luật Thủ đô năm 2026, hệ thống cơ chế, chính sách đã mang "hơi thở cuộc sống", bám sát thực tiễn. Điều này thể hiện qua tư duy xây dựng thể chế, sự quan tâm đặc biệt của các cấp, các ngành đối với khả năng thực thi, sự phù hợp và thích ứng với thực tiễn. Hoàn thiện khung chính sách là cả một hành trình dài. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố đều đặc biệt quan tâm đến công tác giám sát, lắng nghe ý kiến phản hồi để điều chỉnh kịp thời; tránh tạo ra “nút thắt”. Sự đồng hành, sẵn sàng tiếp thu, đối thoại với doanh nghiệp, người dân và chuyên gia được chú trọng ở tất các giai đoạn - trước, trong và cả sau khi ban hành chính sách.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã khẳng định, việc tạo lập hành lang pháp lý là điều kiện hết sức quan trọng, nhưng tổ chức thực thi hiệu quả mới là yêu cầu mang tính quyết định để đưa pháp luật vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển Thủ đô.