Cơ chế đặc thù cho phép khai thác than vượt công suất phục vụ sản xuất điện

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết về cơ chế đặc thù, cho phép khai thác vượt không quá 15% công suất đối với các giấy phép khai thác khoáng sản than đang còn hiệu lực.

Nghị quyết này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác khoáng sản than; cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan; có hiệu lực thi hành từ nay đến hết năm 2027. Sau thời hạn trên, việc khai thác khoáng sản thực hiện theo quy định của giấy phép khai thác khoáng sản được cấp và theo quy định của pháp luật hiện hành.

Theo Nghị quyết, việc áp dụng cơ chế đặc thù phải bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong tình huống cấp bách, không làm gián đoạn nguồn cung than cho sản xuất điện và các ngành công nghiệp nền tảng. Việc khai thác vượt công suất không được vượt quá trữ lượng than đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và sản lượng khai thác vượt chỉ được cung cấp, phục vụ cho sản xuất điện.

Nghị quyết nêu rõ, tổ chức, cá nhân được phép khai thác vượt không quá 15% công suất quy định trong giấy phép khai thác khoáng sản than mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh nội dung giấy phép khai thác khoáng sản khi đáp ứng đầy đủ điều kiện quy định.

Tổ chức, cá nhân được phép khai thác vượt không quá 15% công suất quy định trong giấy phép khai thác khoáng sản than .

Việc khai thác vượt công suất chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký theo quy định; tổng sản lượng than khai thác (gồm cả phần vượt công suất) không vượt trữ lượng than được phép khai thác và phải được theo dõi, giám sát, báo cáo định kỳ theo quy định.

Tổ chức, cá nhân chỉ được áp dụng cơ chế khai thác vượt công suất khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau: Có giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực; có đủ năng lực kỹ thuật, bảo đảm thiết bị, công nghệ đáp ứng công suất khai thác tăng thêm; bảo đảm an toàn lao động, an toàn mỏ và bảo vệ môi trường.

Phần sản lượng than khai thác tăng thêm phải nằm trong phạm vi trữ lượng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, cấp phép. Chính phủ yêu cầu các đơn vị liên quan quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn và vệ sinh lao động.

Chính phủ yêu cầu các đơn vị liên quan quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường...

Trước đó, hồi giữa tháng 4 vừa qua, do tác động từ xung đột ở Trung Đông, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có tờ trình đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù, cho phép khai thác vượt không quá 15% công suất đối với các giấy phép khai thác than đang còn hiệu lực nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Cùng với đó, Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) cũng có văn bản đề nghị cho phép 4 mỏ thuộc TKV tăng sản lượng khai thác vượt không quá 15% công suất ghi trong các giấy phép khai thác.

Ở trong nước, nhu cầu điện năng tăng cao và nguồn nhiên liệu nhập khẩu đối mặt nhiều rủi ro về giá cả, logistics và khả năng cung ứng. Trong bối cảnh đó, than trong nước tiếp tục giữ vai trò là nguồn năng lượng nền tảng và năng lực khai thác thực tế của các mỏ còn dư địa để tăng sản lượng. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, thủ tục điều chỉnh công suất theo quy định hiện hành chưa đáp ứng yêu cầu huy động nhanh nguồn lực.

Do đó, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nghiên cứu đề xuất cơ chế đặc thù nhằm kịp thời nâng công suất khai thác than phục vụ an ninh năng lượng quốc gia. Để bảo đảm tính công bằng, cạnh tranh cũng như chủ động giữ vững an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất ban hành nghị quyết điều chỉnh với các giấy phép khai thác than đang còn hiệu lực trên cả nước nếu tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản đủ điều kiện áp dụng mà không chỉ riêng 4 dự án như TKV đề nghị.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, việc ban hành nghị quyết sẽ góp phần tăng nhanh nguồn cung than trong nước, kịp thời đáp ứng nhu cầu sử dụng năng lượng cho nền kinh tế, qua đó bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời, tận dụng hiệu quả năng lực thiết bị, công nghệ và hạ tầng khai thác hiện có của các mỏ than đang hoạt động,...