Việt Nam thúc đẩy điện gió ngoài khơi, mở rộng cánh cửa đón dòng vốn quốc tế

Sáng 9/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã làm việc với Đoàn đại biểu của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (Global Wind Energy Council – GWEC) do ông Ben Backwell, Giám đốc điều hành GWEC dẫn đầu.

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng, trong đó ưu tiên phát triển tối đa các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, thời gian qua Việt Nam đã phát triển mạnh điện gió và điện mặt trời với tổng công suất hơn 10.000 MW, chiếm trên 10% tổng sản lượng điện cả nước. Trong đó, điện gió ngoài khơi được xác định là lĩnh vực có tiềm năng rất lớn và sẽ được nghiên cứu để phát triển nhanh trong thời gian tới, đồng thời mở ra cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và ông Ben Backwell, Giám đốc điều hành GWEC - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện thể chế và chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm là tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thủ tục khảo sát khu vực biển, chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án điện gió ngoài khơi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư có năng lực và cam kết phát triển lâu dài.

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao những đóng góp của GWEC trong quá trình hoàn thiện khung chính sách điện gió tại Việt Nam. Các khuyến nghị của tổ chức này về phát triển điện gió, xây dựng chuỗi cung ứng nội địa và chiến lược phát triển điện gió ngoài khơi đã được Chính phủ cùng các bộ, ngành nghiên cứu, tiếp thu.

Kỳ vọng hình thành chuỗi công nghiệp điện gió ngoài khơi

Được thành lập từ năm 2005, GWEC hiện quy tụ các nhà phát triển dự án, nhà đầu tư, nhà sản xuất thiết bị, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng và các tổ chức liên quan, đại diện cho khoảng 70% tổng công suất điện gió lắp đặt trên toàn cầu.

Sứ mệnh của GWEC là thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành năng lượng gió thông qua hoạt động vận động chính sách, chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ xây dựng khung pháp lý và kết nối các bên trong chuỗi giá trị ngành điện gió.

Tại Việt Nam, GWEC đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ phát triển thị trường điện gió ngoài khơi, bao gồm tư vấn chính sách, huy động vốn và thu hút đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng và nội địa hóa, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế cũng như hỗ trợ xây dựng thị trường.

Hoan nghênh sự hiện diện của các tập đoàn và doanh nghiệp hàng đầu thế giới tham dự cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng đây là minh chứng cho niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với tiềm năng điện gió ngoài khơi của Việt Nam.

Ông mong muốn các doanh nghiệp tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy hợp tác trong phát triển chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư hạ tầng cảng biển phục vụ ngành điện gió ngoài khơi.

Tại buổi làm việc, đại diện các tập đoàn đều khẳng định sẵn sàng đầu tư vào Việt Nam, đồng thời kiến nghị xây dựng một khung chính sách và cơ chế pháp lý ổn định, rõ ràng cho toàn bộ vòng đời dự án, từ khảo sát, nghiên cứu khả thi đến xây dựng và vận hành.

Các doanh nghiệp cũng đề xuất việc lựa chọn nhà đầu tư cần dựa trên năng lực kỹ thuật, tiềm lực tài chính và giá trị gia tăng mang lại cho nền kinh tế; xây dựng hợp đồng mua bán điện phù hợp với chuẩn mực quốc tế; đồng thời có lộ trình phát triển lưới điện và hạ tầng cảng biển đồng bộ với tiến độ triển khai các dự án điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp bày tỏ mong muốn đặt cơ sở sản xuất tại Việt Nam, thực hiện chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực tại chỗ và gắn kết phát triển chuỗi cung ứng nội địa với từng dự án cụ thể. Các doanh nghiệp cũng đề xuất thiết lập cơ chế đối thoại thường xuyên giữa Chính phủ, các bộ, ngành và cộng đồng nhà đầu tư.

Lãnh đạo các bộ Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng đã trao đổi và giải đáp một số kiến nghị liên quan đến cơ chế tài chính, giá điện gió ngoài khơi, thủ tục giao khu vực biển để khảo sát và đầu tư dự án, cơ chế đối thoại cũng như hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp.

Hướng tới thị trường điện gió ngoài khơi bền vững

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số đến năm 2030, kéo theo nhu cầu điện năng rất lớn. Trong cơ cấu nguồn điện tương lai, Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, nhiệt điện khí và điện hạt nhân.

Theo định hướng phát triển, đến năm 2030 Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành từ 6.000-17.000 MW điện gió ngoài khơi. Tiến độ có thể được đẩy nhanh nếu có sự tham gia của các doanh nghiệp hàng đầu thế giới sở hữu công nghệ, kinh nghiệm và nguồn lực tài chính mạnh.

Các đề xuất dự án điện gió ngoài khơi của nhà đầu tư sẽ được tổng hợp, xem xét đưa vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với quy hoạch quốc gia, quy hoạch không gian biển và quy hoạch phát triển năng lượng. Đến năm 2050, điện gió ngoài khơi dự kiến chiếm khoảng 14,7-16,6% cơ cấu nguồn điện của Việt Nam.

Về hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó xác định ưu tiên khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo và xây dựng cơ chế đột phá cho điện gió ngoài khơi.

Chính phủ cũng đang chỉ đạo hoàn thiện các quy định liên quan đến Luật Điện lực năm 2024. Đáng chú ý, Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội đã tạo cơ chế đặc thù cho các dự án điện gió ngoài khơi khi cho phép chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư, qua đó đẩy nhanh quá trình lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực về tài chính, công nghệ và kinh nghiệm.

Bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho doanh nghiệp; đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng phục vụ phát triển điện gió ngoài khơi, gồm cảng biển nước sâu, hệ thống lưới điện và hạ tầng giao thông kết nối.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, để thu hút nguồn vốn lớn cùng công nghệ hiện đại cho điện gió ngoài khơi, Việt Nam cần xây dựng một khung pháp lý minh bạch, ổn định và có khả năng huy động vốn quốc tế. Chính phủ cam kết tiếp tục lắng nghe, đối thoại và hợp tác chặt chẽ với cộng đồng doanh nghiệp nhằm xây dựng thị trường điện gió ngoài khơi bền vững, minh bạch và hấp dẫn.

Đồng thời, Phó Thủ tướng Thường trực mong muốn GWEC và các hội viên tiếp tục giới thiệu doanh nghiệp, nhà đầu tư đến Việt Nam; hỗ trợ kỹ thuật trong công tác quy hoạch, xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển điện gió ngoài khơi, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quản lý nhà nước, an ninh, quốc phòng và xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với thông lệ quốc tế.