Cơ chế ủy quyền lập pháp đặc biệt phát huy hiệu quả tích cực

Sáng 23/10, tại Kỳ họp thứ Hai, trình bày trước Quốc hội tình hình thi hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, cơ chế ủy quyền lập pháp đặc biệt theo Nghị quyết đã phát huy hiệu quả tích cực.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, qua hơn một năm thực hiện, cơ chế ủy quyền lập pháp đặc biệt theo Nghị quyết số 206 đã phát huy hiệu quả tích cực, tạo cơ sở pháp lý linh hoạt để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế; nâng cao năng lực phản ứng chính sách, thúc đẩy cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và giải phóng nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Toàn cảnh phiên họp

Các bộ, cơ quan ngang bộ đã tổ chức rà soát, xác định khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, phân loại để xử lý theo thẩm quyền, theo trình tự sửa đổi văn bản thông thường của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) hoặc theo cơ chế đặc biệt của Nghị quyết số 206.

Theo đó, có tổng số 786 phản ánh, kiến nghị có khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật. Đến nay, đã xử lý xong 556 phản ánh, kiến nghị (trong đó có 44 phản ánh, kiến nghị được xử lý theo cơ chế đặc biệt của Nghị quyết 206); đang tiếp tục xử lý 230 phản ánh, kiến nghị (trong đó còn 02 phản ánh, kiến nghị dự kiến xử lý theo cơ chế đặc biệt của Nghị quyết số 206).

Chính phủ cũng đã xây dựng, ban hành 26 nghị quyết để kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc gây kìm hãm, ách tắc, cản trở phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, 05 nghị quyết được ban hành theo cơ chế đặc biệt của Nghị quyết số 206 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong năm 2026 đã mang lại những kết quả tích cực, giúp tiết kiệm 53% về thời gian, 55% về chi phí tuân thủ, tương đương khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm cho người dân và doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo đánh giá tình hình thi hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội

Để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, 26 nghị quyết nêu trên đã đặt ra yêu cầu nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung 317 VBQPPL, gồm 77 luật, 01 nghị quyết của Quốc hội, 01 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 148 nghị định, 04 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 83 thông tư, 02 thông tư liên tịch và 01 quyết định của Bộ trưởng.

Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Theo đó, công tác rà soát, xác định và xử lý khó khăn, vướng mắc tại một số cơ quan còn chậm; việc xử lý ở một số lĩnh vực còn mang tính vụ việc, thiếu tính khái quát, dự báo; tiến độ sửa đổi các VBQPPL có liên quan chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khoảng trống pháp lý khi các nghị quyết hết hiệu lực từ ngày 01/3/2027.

Việc tổ chức thực hiện một số quy định còn khó khăn, việc hướng dẫn các trường hợp chuyển tiếp và cập nhật quy trình điện tử chưa đầy đủ, kịp thời. Nguyên nhân chủ yếu là khối lượng công việc lớn, một số trường hợp có phạm vi liên ngành rộng, cơ chế mới chưa có tiền lệ; đội ngũ công chức làm công tác pháp chế tại một số cơ quan còn mỏng so với yêu cầu, phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn, trong khi năng lực nghiên cứu, phân tích, đánh giá tác động và đề xuất phương án xử lý các vấn đề pháp lý phức tạp chưa đồng đều; điều kiện bảo đảm cho công tác rà soát, theo dõi và đề xuất hoàn thiện pháp luật còn hạn chế; công tác phối hợp tại một số cơ quan chưa kịp thời.

Từ những khó khăn trên, Chính phủ kiến nghị Quốc hội xem xét đưa vào Nghị quyết của kỳ họp nội dung đánh giá khái quát kết quả thi hành Nghị quyết số 206 và cho phép kéo dài thời gian có hiệu lực của các VBQPPL hiện hành đã ban hành theo cơ chế đặc biệt của Nghị quyết số 206 (tối đa đến ngày 31/12/2027) nhằm tạo cơ chế chuyển tiếp, giúp các cơ quan có thêm thời gian hoàn thành việc sửa đổi các văn bản có liên quan, bảo đảm tính liên tục và không tạo khoảng trống pháp lý.