Có con thi lớp 10, điều cha mẹ nên làm ngay ở thời điểm này

Giáo viên hướng dẫn học sinh hệ thống kiến thức chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội. Ảnh: Hà Phương

Năm học 2026-2027, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh lớp 9. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu tuyển sinh của các trường công lập trên địa bàn thành phố là 81.448 học sinh, tương đương khoảng 55,4%. Điều này đồng nghĩa với việc hơn 65.000 học sinh sẽ lựa chọn học tại các trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên hoặc theo những hướng đi khác.

Theo các chuyên gia giáo dục, áp lực lớn của kỳ thi không chỉ đến từ tính cạnh tranh cao mà còn xuất phát từ kỳ vọng của gia đình và tâm lý căng thẳng kéo dài ở học sinh trong giai đoạn "nước rút".

TS. Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý giáo dục Việt Nam cho rằng, nhiều học sinh hiện chịu áp lực không phải vì năng lực học tập mà do kỳ vọng quá lớn từ cha mẹ.

"Phụ huynh cần thay đổi cách tiếp cận, đồng hành và thấu hiểu con nhiều hơn thay vì quá đặt nặng thành tích hay điểm số. Theo ông, việc tạo tâm lý ổn định cho học sinh trước kỳ thi có ý nghĩa quan trọng không kém việc ôn luyện kiến thức", ông khuyến nghị.

Về lâu dài, TS. Nguyễn Tùng Lâm cho rằng Hà Nội cần tiếp tục ưu tiên quỹ đất để phát triển hệ thống trường học, đồng thời tăng cường phối hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân nhằm mở rộng cơ hội học tập cho học sinh, góp phần giảm áp lực tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Ở góc độ nhà trường, ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, Hà Nội, cho rằng, trong giai đoạn cận kề kỳ thi, điều quan trọng nhất là giúp học sinh ôn tập khoa học, ổn định tâm lý thay vì lao vào guồng quay học thêm dày đặc.

Theo thầy Cường, các trường THCS trên địa bàn Hà Nội hiện đang tập trung hoàn thiện những khâu chuẩn bị cuối cùng cho kỳ thi, trong đó trọng tâm là rà soát kiến thức và rèn kỹ năng làm bài cho học sinh.

"Học sinh cần hệ thống lại các chuyên đề trọng tâm, nắm chắc cách xử lý những dạng bài thường gặp và luyện phản xạ làm bài theo thời gian thực tế của kỳ thi. Bên cạnh đó, nhà trường tổ chức các đợt khảo sát chất lượng theo đúng cấu trúc và thời lượng đề thi do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố nhằm giúp học sinh làm quen với áp lực phòng thi, đồng thời điều chỉnh chiến thuật làm bài phù hợp", ông Cường cho hay.

Giáo viên đồng hành cùng học sinh lớp 9 trong những ngày cuối trước kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Ảnh: Hà Phương

Không chỉ chú trọng ôn tập kiến thức, nhiều trường học tại Hà Nội hiện quan tâm nhiều hơn đến công tác hỗ trợ tâm lý học đường trong mùa thi.

Theo Hiệu trưởng Cường, giai đoạn sát kỳ thi là thời điểm học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mất ngủ, lo âu hoặc tự tạo áp lực quá mức cho bản thân. Do đó phòng tham vấn tâm lý học đường được duy trì hoạt động thường xuyên để hỗ trợ học sinh giải tỏa áp lực, vượt qua tâm lý sợ thất bại hoặc lo lắng vì kỳ vọng quá lớn từ gia đình.

Thầy Nguyễn Cao Cường cũng cho rằng, trong giai đoạn cận kề kỳ thi, điều học sinh cần nhất là sự đồng hành đúng cách từ gia đình.

Theo thầy Cường, cha mẹ không nên biến kỳ thi thành áp lực quá lớn đối với con em mình, mà cần tin tưởng vào quá trình nỗ lực, cố gắng của các em trong suốt nhiều năm học tập.

"Phụ huynh nên trở thành điểm tựa tinh thần cho con thay vì vô tình tạo thêm áp lực trong giai đoạn nhạy cảm này", thầy Cường chia sẻ.

Vị hiệu trưởng nhấn mạnh, ở những ngày cuối trước kỳ thi, sự quan tâm nhẹ nhàng từ gia đình có ý nghĩa rất lớn đối với học sinh. Một bữa cơm ấm cúng, một lời động viên kịp thời hay việc đảm bảo cho con có giấc ngủ đầy đủ đôi khi còn quan trọng hơn nhiều giờ học thêm căng thẳng.

Theo thầy Cường, điều quyết định kết quả kỳ thi lúc này không chỉ là kiến thức mà còn là tâm lý ổn định, sự bình tĩnh và tự tin để học sinh bước qua kỳ thi đầu đời với trạng thái tốt nhất.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng, ở thời điểm hiện tại, điều học sinh cần không phải là học thêm quá tải mà là duy trì trạng thái tinh thần ổn định, điều chỉnh nhịp sinh học hợp lý và giữ sự tỉnh táo trước kỳ thi.

Học sinh được khuyến khích ngủ sớm, tránh thức khuya kéo dài; dành thời gian buổi tối để tự học nhẹ nhàng, hệ thống hóa kiến thức thay vì liên tục làm các đề khó gây căng thẳng tâm lý.