Cô gái Mạ kể chuyện lịch sử Khu VI

Chị Điểu Thị Môn giải thích từng chi tiết để các em hiểu hơn về lịch sử đấu tranh của cha ông

Nỗ lực học tập để thay đổi cuộc sống

Đó là chị Điểu Thị Môn (SN 1993), sinh ra và lớn lên ở buôn Go, xã Cát Tiên, tuổi thơ gắn với những ngày tháng khó khăn. Sau khi học hết tiểu học, nhiều bạn cùng trang lứa phải nghỉ học ở nhà trông em để cha mẹ đi nương rẫy, cô bé 12 tuổi quyết tâm rời nhà đến Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú liên huyện phía Nam Lâm Đồng để tiếp tục học cấp II, cấp III.

Quãng đường đến trường xa hơn 24 km, mỗi năm chỉ về nhà vào dịp hè và tết. Mỗi lần về là hành trình vất vả với đồ đạc cồng kềnh, chị phải đi bộ nhiều cây số ra đường 721 đón xe đò, mong tiết kiệm khoản tiền hỗ trợ ít ỏi để mua quà cho các em. Những khi nghỉ lễ vài ba ngày, ở lại trường, nỗi nhớ nhà cũng chỉ biết cất vào lòng để tiếp tục việc học.

Năm 2012, chị Điểu Thị Môn trở thành người đầu tiên của buôn Go bước chân vào giảng đường đại học, chuyên ngành Báo chí - Truyền thông - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh. Thành tích ấy đã trở thành động lực cho nhiều thanh thiếu niên trong buôn tiếp tục theo đuổi con chữ.

Sau khi tốt nghiệp, chị trở về quê hương làm việc tại Trung tâm Văn hóa huyện Cát Tiên (nay là 3 xã Cát Tiên); từ năm 2019, Di tích lịch sử Căn cứ kháng chiến Khu VI đi vào hoạt động, chị gắn bó với công việc thuyết minh tại đây. Với chị, được sống gần gia đình, góp sức cho quê hương và giới thiệu lịch sử vùng đất mình sinh ra là niềm hạnh phúc.

Một ngày làm việc của chị bắt đầu bằng việc đi một vòng quanh khu di tích trong không gian yên tĩnh, giữa ríu rít tiếng chim rừng và kiểm tra từng điểm đến. Trở về nhà trưng bày, chị cẩn thận lau tủ trưng bày hiện vật, chuẩn bị nội dung thuyết minh và chờ đợi các đoàn khách.

Chị Điểu Thị Môn trong trang phục áo dài thổ cẩm tận tình hướng dẫn cho đoàn khách nhỏ tuổi

Tận tụy kể chuyện lịch sử

Để giúp người tham quan hiểu sâu hơn về giá trị của Căn cứ Khu VI, chị dành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu, biên soạn nội dung giới thiệu cho từng hiện vật, hình ảnh và công trình phục dựng. Từ khu nhà làm việc của Khu ủy, Quân khu đến tượng đài chiến thắng hay các bức phù điêu, tất cả đều được chị thuyết minh mạch lạc, dễ hiểu. Với những đoàn học sinh “về nguồn”, chị luôn tận tình giải thích từng chi tiết để các em hiểu hơn về lịch sử đấu tranh của cha ông.

Sự tận tâm ấy đã để lại nhiều tình cảm đẹp trong lòng du khách. Không ít người xúc động khi nghe kể về cuộc sống gian khổ của các chiến sĩ cách mạng “ăn rừng, ngủ rừng”, chiến đấu cho đến ngày đất nước thống nhất. Nhiều khách tham quan bày tỏ sự biết ơn đối với những người làm công tác bảo tồn di tích, trong đó có chị Điểu Thị Môn, bởi sự đón tiếp chân thành và cách truyền tải lịch sử đầy cảm xúc.

Ông Vũ Tiến Dũng, một du khách lần đầu đến Cát Tiên chia sẻ: “Tôi đặc biệt xúc động khi tham quan Di tích Căn cứ Khu VI. Qua lời thuyết minh nhiệt tình của chị Môn, tôi hiểu rõ hơn về sự hi sinh của quân và dân ta trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước để giành độc lập, tự do cho dân tộc”.

Không chỉ đón khách tham quan, nơi đây còn là điểm trở về của nhiều thân nhân liệt sĩ và cựu chiến binh từng gắn bó với chiến trường Khu VI. Chị Phan Thị Minh Huyền và chị Phan Thị Minh Thư, con gái liệt sĩ Phan Văn Hược (Mười Trung), xúc động chia sẻ: “Chúng tôi rất cảm động trước sự đón tiếp ân cần của cán bộ khu di tích. Sự tận tình, trách nhiệm của các cán bộ, viên chức và thuyết minh viên Điểu Thị Môn khiến chuyến trở về nơi cha tôi từng chiến đấu trở nên ấm áp, thân thuộc như được về chính ngôi nhà của mình”.

Chị Điểu Thị Môn tại lán làm việc Khu ủy Khu VI trong di tích

Sau khi giới thiệu gần 400 hình ảnh, hiện vật tại nhà trưng bày, chị Môn tiếp tục dẫn chúng tôi tham quan qua các ngôi nhà lá phục dựng và lên tượng đài chiến thắng. Trên con đường quanh co giữa rừng, chị kể những câu chuyện lịch sử, ký ức về vùng căn cứ năm xưa và cả cuộc sống đổi thay của đồng bào Mạ trong vùng.

Với chị Điểu Thị Môn, được góp sức lan tỏa giá trị của Di tích Căn cứ kháng chiến Khu VI là niềm tự hào lớn. Di tích không chỉ giúp nhiều người biết đến Cát Tiên, mà còn hiểu hơn về cộng đồng dân tộc giữa đại ngàn từng kề vai sát cánh cùng quân dân Khu VI làm nên chiến thắng. Bằng tình yêu quê hương, chị đang từng ngày đưa lịch sử, văn hóa và con người Cát Tiên đến gần hơn với du khách bốn phương.