Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Ông Trần Văn Tròn (60 tuổi, ở xã Phú Vinh) điều khiển máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Từ cơ giới hóa đến ứng dụng công nghệ số, nông nghiệp đang có những chuyển biến mạnh mẽ, giúp người nông dân giảm sức lao động, nâng cao năng suất và từng bước làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Nông dân thời hiện đại

Một buổi sáng đầu mùa vụ mới, trên cánh đồng lúa xã Phú Vinh, tiếng động cơ máy cày vang lên đều đặn thay cho cảnh người dân tất bật thuê nhân công làm đất như nhiều năm trước. Những luống đất được san phẳng nhanh chóng, chuẩn bị cho một vụ mùa mới.

Đứng bên bờ ruộng rộng hàng chục hécta của gia đình, ông Trần Văn Tròn (60 tuổi, ở xã Phú Vinh) không giấu được niềm vui khi nhìn những chiếc máy đang vận hành nhịp nhàng. Với ông, cơ giới hóa không chỉ là xu hướng mà đã trở thành người bạn đồng hành suốt nhiều năm làm nông. Khu nhà kho của gia đình ông Tròn có hơn 10 loại máy phục vụ sản xuất nông nghiệp được sắp xếp ngay ngắn. Từ máy cày, máy gặt đập liên hợp, máy cuộn rơm đến các thiết bị phục vụ chăm sóc đồng ruộng đều được đầu tư bài bản.

Nhiều năm trước, mỗi mùa vụ đến, gia đình ông Tròn phải huy động nhiều lao động cho các công đoạn làm đất, gieo sạ, thu hoạch. Không chỉ tốn nhiều chi phí, việc phụ thuộc vào nhân công còn khiến tiến độ sản xuất nhiều lúc bị ảnh hưởng. Chính vì vậy, ông Tròn đã mạnh dạn đầu tư máy móc, từng bước thay thế sức lao động thủ công. Đến nay, hầu hết các khâu sản xuất trên diện tích lúa của gia đình đều được thực hiện bằng cơ giới. Từ khâu làm đất, xuống giống đến thu hoạch đều có máy móc đảm nhiệm. Nhờ đó, năng suất lao động được nâng lên rõ rệt, chi phí sản xuất giảm đáng kể.

Nông dân xã Xuân Định sử dụng máy bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật chăm sóc vườn cây. Ảnh: Lò Văn Hợp

Không chỉ phục vụ sản xuất của gia đình, hệ thống máy móc còn giúp ông Tròn phát triển thêm dịch vụ nông nghiệp cho các hộ dân trong vùng. Mỗi mùa vụ, những chiếc máy cày, máy gặt của gia đình ông lại hoạt động liên tục trên nhiều cánh đồng khác nhau, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định.

Nếu như cơ giới hóa đang thay đổi cách làm nông truyền thống thì công nghệ số cũng đang từng bước xuất hiện trên những cánh đồng lúa. Những năm gần đây, người dân tại xã Thanh Sơn đã quen với hình ảnh chiếc máy bay không người lái (UAV) phục vụ nông nghiệp bay đều trên các cánh đồng. Chỉ trong vài giờ, hàng chục hécta lúa đã được phun thuốc hoặc rải phân hoàn tất, điều mà trước đây phải mất nhiều ngày mới thực hiện xong.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên (xã Thanh Sơn) cho biết: Sau nhiều lần tham quan, học hỏi các mô hình sản xuất hiện đại, ngoài các máy móc cơ giới ông mua trước đó thì năm 2024 ông quyết định đầu tư thêm UAV phục vụ nông nghiệp. Từ ngày ứng dụng công nghệ mới, nỗi lo thiếu nhân công gần như không còn. Các công đoạn: bón phân, phun thuốc được thực hiện nhanh chóng, chính xác hơn. Người lao động không phải trực tiếp tiếp xúc với hóa chất, qua đó bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

“Trước đây phun thuốc hay bón phân rất vất vả, nhất là những lúc thời tiết nắng nóng. Giờ có UAV hỗ trợ nên công việc nhẹ nhàng hơn nhiều. Việc phân bổ thuốc, phân bón cũng đồng đều hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất” - ông Hùng cho biết.

Ðồng hành để nông dân tiếp cận cơ giới hóa và công nghệ

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Vinh Nguyễn Công Quán, những năm gần đây, cơ giới hóa đã trở thành xu hướng tất yếu trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại, từng bước thay đổi phương thức sản xuất truyền thống. “Người nông dân hiện nay đã chuyên canh và sản xuất bằng hệ thống máy móc khá lớn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và tăng thu nhập. Gia đình ông Trần Văn Tròn là một trong những hộ đi đầu về cơ giới hóa nhiều năm nay, mang lại hiệu quả rất tích cực” - ông Quán đánh giá.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên (xã Thanh Sơn) sử dụng máy bay không người lái trong sản xuất nông nghiệp.

Theo ông Quán, không phải hộ nông dân nào cũng đủ điều kiện đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc hiện đại. Vì vậy, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu mô hình hiệu quả để người dân tham quan, học tập kinh nghiệm. Đồng thời tăng cường liên kết giữa các hộ sản xuất cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp nhiều nông dân có cơ hội tiếp cận cơ giới hóa với chi phí phù hợp hơn.

Không chỉ dừng ở cơ giới hóa, việc ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp cũng đang được các cơ quan chức năng quan tâm thúc đẩy.

Bà Nguyễn Thanh Hiền, Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh HTX thành phố Đồng Nai cho biết: Thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với các sở, ngành triển khai nhiều chương trình hỗ trợ các HTX nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh. Đồng thời giúp các HTX được tiếp cận các chương trình chuyển giao khoa học - kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.

Bên cạnh đó, nhiều HTX còn được tham gia các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập. Đặc biệt, việc hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi đang tạo điều kiện để nông dân và các HTX mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, từng bước đưa công nghệ vào sản xuất.

Theo bà Hiền, trong thời gian tới, Liên minh HTX thành phố Đồng Nai sẽ tiếp tục đồng hành với khu vực kinh tế tập thể theo hướng phát triển hiệu quả và bền vững. Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp.

Từ những cánh đồng lúa ở Phú Vinh đến các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ tại xã Thanh Sơn, bức tranh nông nghiệp hiện đại đang hiện hữu ngày càng rõ nét. Khi người nông dân mạnh dạn đổi mới tư duy, cùng với sự đồng hành của các cơ quan chức năng, cơ giới hóa và công nghệ sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững trong tương lai.