Có phải Bao Công bị đầu độc nên qua đời chỉ sau 13 ngày phát bệnh?

Bao Chửng (999 – 1062), thường được gọi là Bao Công hay Bao Thanh Thiên, là vị quan nổi tiếng "thiết diện vô tư" (mặt sắt không chút tư tâm) của Trung Quốc thời Bắc Tống. Cha ông là Bao Nghi, từng giữ chức Hình bộ thị lang trong triều đại nhà Tống và sau khi qua đời được truy phong làm Thái tử Thái phó.

Dù đỗ tiến sỹ vào năm 29 tuổi (năm 1027), Bao Công từ chối việc đi làm quan ở xa để ở lại chăm sóc cha mẹ già yếu. Phải đến 10 năm sau, khi cha mẹ qua đời, ông mới chính thức bước vào con đường làm quan. Ông từng giữ các chức như Tri phủ Khai Phong (kinh đô nhà Tống bấy giờ). Có thời điểm ông được bổ nhiệm chức vụ tương đương Phó Thừa tướng.

Ông nổi tiếng với sự thanh liêm, chấp pháp nghiêm minh, không bao giờ khiếp sợ trước quyền uy hay vị nể tình riêng.

Bức họa Bao Công từ đời Tống.

Bí ẩn cái chết của Bao Công

Bao Công qua đời vào tháng 5 năm 1062 (niên hiệu Gia Hựu thứ 7 thời Bắc Tống) ngay tại nơi làm việc ở Khai Phong, thọ 64 tuổi. Theo ghi chép Tống sử, ông đột ngột phát bệnh khi đang làm việc và qua đời chỉ sau 13 ngày (có tài liệu ghi là gần 1 tháng).

Sự ra đi đột ngột của Bao Công làm nảy sinh nhiều nghi ngờ. Có giả thuyết cho rằng, khi vị quan này bị ốm, hoàng đế Tống Nhân Tông lệnh cho người lén bỏ chất độc vào trong thuốc rồi sai ngự y ban cho ông.

Tuy nhiên, giả thuyết này không thuyết phục bởi sinh thời, Bao Công rất được hoàng đế Tống Nhân Tông trọng dụng và giao xử lý nhiều việc quan trọng. Hơn nữa, Tống Nhân Tông được coi là một trong những bậc minh quân nổi tiếng trong lịch sử các triều đại phong kiến của Trung Hoa. Ông cũng không có lý do gì để đầu độc vị quan tận trung và liêm khiết như Bao Công.

Giả thuyết khác được nhiều người đánh giá có cơ sở hơn: Các quan lại, thậm chí là các thái y trước đây bị Bao Công vạch tội vì căm hận nên đã lén bỏ chất độc vào thuốc của ông.

Nghi ngờ này càng được củng cố bởi sự kiện, vào ngày đưa tang Bao Chửng, 21 cỗ quan tài được khiêng ra khỏi thành. Việc này được cho là do gia đình Bao Công muốn che giấu vị trí thực sự chôn cất linh cữu của ông, tránh bị kẻ tiểu nhân đào mộ để trút giận.

Vai Bao Công trên phim truyền hình do diễn viên Kim Siêu Quần đảm nhận.

Vào năm 1973, các nhà khảo cổ Trung Quốc khai quật khu mộ của Bao Công tại Hợp Phì, An Huy (quê nhà của ông). Năm 1992, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc phối hợp với các cơ quan chuyên môn tiến hành phân tích các mẩu xương còn sót lại của ông.

Kết quả cho thấy hàm lượng thủy ngân, sắt và canxi trong xương Bao Công cao hơn hẳn mức bình thường. Ngược lại, hàm lượng thạch tín (asen) - chất độc phổ biến thời bấy giờ, lại rất thấp.

Dựa vào kết quả này, các chuyên gia cho rằng, Bao Công không bị đầu độc bởi thạch tín. Nguyên nhân cái chết của ông là do tích tụ độc tố từ thuốc bắc trong thời gian dài (nhiều loại thuốc thời đó có chứa thủy ngân và chu sa) hoặc do bệnh lý tuổi già kết hợp với làm việc quá sức.

Hậu duệ của Bao Công

Bên cạnh sự nghiệp rực rỡ, Bao Công cũng có cuộc sống riêng êm đềm bên vợ con. Ông có ba người vợ và 4 người con, bao gồm hai con trai và hai con gái.

Người vợ đầu tiên của Bao Công họ Trương. Hai người chỉ sống hạnh phúc bên nhau khoảng 1 năm vì Trương thị qua đời. Vợ kế của ông là Đổng thị, người vợ góp phần lớn vào thành công của vị quan thanh liêm này.

Đổng thị sinh ra trong một gia đình nề nếp, cha làm quan. Có tài liệu khẳng định, bà là cháu của nguyên “Tể tướng 3 triều” Lữ Mông Chính. Từ nhỏ, bà đã được học chữ, đọc sách thánh hiền, thông tường đạo lý. Sau khi kết hôn, bà động viên Bao Chửng tập trung vào việc bút nghiên, lên kinh ứng thí. Nhà cửa và cha mẹ của ông đã có bà chăm sóc. Nhờ có sự hỗ trợ của vợ, Bao Chửng đỗ tiến sỹ và được bổ nhiệm làm tri huyện.

Bao Chửng và Đổng thị có với nhau một con trai và hai con gái. Con trai đầu là Bao Ý, kết hôn với Thôi thị và sinh được một con trai. Tuy nhiên, cả Bao Ý và con trai đều mất sớm.

Hai người con gái của Bao Chửng được gả vào những gia đình danh giá, một người lấy Chủ bạ ở Thiểm Châu là Vương Hướng, người kia gả cho Chủ bạ Quốc Tử Giám là Văn Hiệu.

Bao Công có 3 người vợ.

Sau khi Đổng Thị qua đời, Bao Công lấy thêm một người vợ nữa là Tôn thị. Có tài liệu viết rằng, bà vốn là một gia nhân trong phủ, sau một thời gian ngắn làm vợ Bao Công thì mắc lỗi nên bị ông gửi về nhà mẹ đẻ.

Khi về nhà cha mẹ, Tôn thị mới phát hiện mình mang thai, sinh được con trai đặt tên là Bao Đình. Cậu bé này không sống với mẹ ruột mà được chị dâu là Thôi thị (con dâu của Bao Công và người vợ thứ hai) nuôi dưỡng. Sau này, Bao Đình được đổi tên thành Bao Thụ. Theo sử sách, khi Bao Thụ được 5 tuổi thì Bao Công qua đời.

Dưới sự chăm sóc và dạy dỗ của người chị dâu, Bao Thụ trở thành vị quan thanh liêm như cha, yêu dân như con. Con trai Bao Công từng làm đến các chức quan như Thái tự thái chúc, Quốc tử giám thừa, Phán quan ở Hào Châu. Con trai của Bao Công từng được dân chúng dành tặng cho bốn chữ Liêm Khiết Cần Chính.

Bao Thụ có hai vợ, bốn con trai, ba con gái. Theo các tài liệu ghi lại, hậu duệ chính thức của Bao Công ngày nay có khoảng 10 vạn người, sống chủ yếu ở các tỉnh An Huy, Triết Giang, Giang Tây, Vân Nam...

Linh Lan