Có sẵn nhà, ô tô, cặp vợ chồng ở Hà Nội vẫn không thoát cảnh lương tháng nào 'xào' sạch tháng đó

Khi con bước vào cấp 3, đại học, tiền học, học thêm và những khoản chi sinh hoạt cố định khiến nhiều gia đình ở Hà Nội phải tính toán từng khoản, nhưng cuối tháng vẫn rơi vào cảnh lương về là hết.

LƯƠNG THÁNG NÀO CŨNG HẾT SẠCH

Một bài chia sẻ chi tiết về bảng chi tiêu của gia đình 4 người vừa thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Từ những con số cụ thể, nhiều phụ huynh có hoàn cảnh tương tự đã lên tiếng, người cho rằng mức chi này hoàn toàn bình thường, người lại góp ý nên mạnh tay cắt giảm một số khoản để tăng tích lũy.

“Gia đình mình có 4 người lớn đang sống ở Hà Nội, không phải trả tiền thuê nhà và có 1 ô tô. Hiện tại, chi phí học tập và sinh hoạt trung bình mỗi tháng như sau:

Tiền học của hai con (một bạn học cấp 3 trường công, một bạn học đại học trường công) khoảng 25 triệu đồng/tháng, chủ yếu là tiền học thêm của bạn học cấp 3. Tiền đi chợ khoảng 10 triệu đồng/tháng.

Các khoản điện, nước, gửi xe và phí dịch vụ chung cư khoảng 4 triệu đồng/tháng. Tiền mua sữa tươi, sữa chua, nước dừa và các loại đồ uống tương tự 1,5 triệu đồng/tháng.

Chồng mình giữ 8,8 triệu đồng/tháng để chi tiêu cá nhân như xăng xe và ăn sáng. Con lớn tự đi làm thêm nên tự trang trải 5 triệu đồng chi tiêu cá nhân mỗi tháng. Nếu con không đi làm thì khoản này có lẽ bố mẹ sẽ phải chi.

Ngoài ra, các khoản phát sinh như hiếu hỉ, về quê, hoặc mua sắm đột xuất như laptop, điện thoại, giày dép, quần áo... vào khoảng 30 triệu đồng/năm, tính trung bình 2,5 triệu đồng/tháng. Chi phí du lịch của cả nhà tầm 30 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 2,5 triệu đồng/tháng.

Tổng cộng, lương tháng hai vợ chồng hết sạch. Tiết kiệm chủ yếu từ làm thêm nhưng lúc được, lúc không. Các bạn xem giúp mình có chỗ nào bất ổn, cần điều chỉnh không và điều chỉnh thế nào giúp mình với. Cảm ơn cả nhà!”.

Ở góc nhìn của một gia đình đông con hơn, một phụ huynh cho biết riêng tiền học mỗi tháng đã ngốn tới 30 triệu đồng. Cộng thêm các khoản sinh hoạt thiết yếu, tổng chi tiêu khiến chị nhận xét ngắn gọn: “Nói chung là chi khá nhiều”.

“Nhà mình Hà Nội ba đứa con gồm cấp 3 lớp 10 (15 triệu đồng/ tháng, học chuyên sư phạm), cấp 2 lớp 7 (7 – 8 triệu đồng/tháng), một bạn mầm non trường tư (7 triệu đồng/tháng. Riêng tiền học của con 30 triệu đồng đều như vắt chanh. Bỉm, sữa chua, phô mai, bánh trái cho cậu út và hoa quả cho cả nhà tháng 3 triệu đồng.

Tiền ăn cả nhà bữa sáng, tối và của mẹ bữa trưa tầm 15 triệu đồng. Phí dịch vụ chung cư, gửi xe, điện nước tầm 6 triệu đồng. Tiền mạng, điện thoại tầm 1 triệu đồng. Tiền thăm hỏi, đám cưới khoảng 2 triệu đồng/tháng. Nói chung là chi tiêu khá nhiều”.

Không chỉ vậy, nhiều phụ huynh cũng bàn luận về khoản chi tiêu cá nhân của con khi học đại học. Theo một người mẹ, mức 5 triệu đồng/tháng không phải quá bất thường nếu sinh viên có đi làm thêm và tham gia nhiều hoạt động.

“Mọi người cứ kêu con học đại học tiêu vặt nhiều. Nhưng mình thấy giờ các bạn ở phố tiêu cũng nhiều thật đấy ạ. Khoản này bạn lớn tự làm thêm để tiêu thì hợp lý rồi. Chứ mẹ còn lo nữa thì hơi nặng gánh thật. Con nhà mình con trai, tháng mình cho một ít, bạn ấy đi làm thêm nữa nên tháng cũng đến 5 triệu đồng đấy. Các bạn nhiều hoạt động lắm và hay rủ nhau đi ăn uống nữa, chưa kể còn tự mua quần áo”.

Trong khi nhiều người tìm cách cắt giảm chi tiêu, cũng có ý kiến cho rằng đây là giai đoạn tốn kém nhất của một gia đình có con đang tuổi học hành. Theo phụ huynh này, việc quá thắt chặt tài chính lúc này chưa hẳn là lựa chọn phù hợp.

“Giai đoạn này là khó khăn nhất và chi tiêu nhiều nhất nhưng cũng sắp qua rồi mà mẹ. Giờ vén làm gì cho bó buộc, diều có lúc thả lúc siết, tầm này cứ thoải mái một chút nếu thấy đã hợp lý rồi. Sau này các bé học đại học cả thì phần chi tiêu học hành sẽ bớt đi, tới lúc đó bạn vén cũng không muộn mà”.

Một tài khoản khác nhìn nhận mức chi của gia đình trong bài viết là khá phổ biến với các hộ có con học cấp 3 và đại học.

“Mức chung rồi bác. Đợi con lớn đi làm đỡ được tiền điện nước cho bố mẹ. Đứa bé đi học đại học đỡ được tiền học thêm là dễ thở ngay. Chứ tiêu như vậy là quá bình thường rồi, không vén được nữa. Muốn có tiết kiệm thì bố mẹ tăng thu nhập thôi”.

Theo một vài phụ huynh, mức chi của gia đình trong bài viết là khá phổ biến, muốn có tiết kiệm thì bố mẹ tăng thu nhập

Đồng cảm với chủ bài đăng, một bà mẹ cho biết gia đình mình cũng dành khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng cho việc học của hai con. Sau khi đối chiếu từng khoản, chị chỉ ra những chi phí gần như không thể cắt giảm và gợi ý một vài khoản có thể cân nhắc điều chỉnh.

“Giống nhà mình ạ, hai bé nhà mình cấp 1 - 2, tổng tiền học 25 triệu đồng/tháng gồm học chính và học thêm. Khoản học này không vén được vì đã có định hướng và phải chi như vậy. Ăn uống 10 triệu đồng. Điện nước, gửi xe, phí dịch vụ cũng không vén được. Sữa không vén được.

Hiếu hỉ, về quê, lễ Tết nhà mình khoảng 70 – 80 triệu đồng/năm do nội ngoại hai tỉnh khác nhau. Du lịch mấy năm gần đây 15 – 20 triệu đồng/năm. Tiêu vặt con còn bé thì còn ít hơn nhà bạn. Cắt thì cắt khoản ô tô nếu chỉ đi làm nội thành, chi tiêu cá nhân của chồng cũng vén, ít cà phê, ăn sáng ngoài hơn đi ạ”.

Một phụ huynh đưa ra phương án tiết kiệm khá quyết liệt. Theo người này, nhiều khoản trong ngân sách vẫn có thể thu hẹp nếu gia đình ưu tiên mục tiêu tích lũy.

“Nếu là mình thì trước tiên mình cắt tiền nước uống, sữa dừa, sữa tươi. Thu gọn lại 500.000 đồng. Tiền cho chồng xăng xe các thứ 8,8 triệu đồng là quá nhiều. Nên đi xe máy để tiết kiệm, ô tô chỉ để dùng lúc thực sự cần. Cắt thêm khoản đi du lịch. Thực tế chỉ cần gia đình đi đâu đó gần gần cùng nhau là được. Thêm nữa là tiền hiếu hỉ, về quê nên cắt bớt bạn nhé. Thực sự thân và cần giữ mối quan hệ thì đi, không thì thôi”.

LÀM SAO ĐỂ KHÔNG KIỆT SỨC VÌ ÁP LỰC TÀI CHÍNH?

Giai đoạn con học cấp 3, đại học thường được xem là một trong những “đỉnh chi tiêu” trong vòng đời tài chính của một gia đình. Đây cũng là thời điểm cha mẹ phải cân bằng nhiều mục tiêu cùng lúc gồm đầu tư cho giáo dục của con, duy trì cuộc sống hiện tại, chuẩn bị cho các rủi ro bất ngờ và không bỏ quên kế hoạch tài chính dài hạn của chính mình.

Một trong những áp lực lớn nhất của phụ huynh là cảm giác làm ra bao nhiêu cũng hết. Tuy nhiên, việc một gia đình không có khoản tiết kiệm lớn trong một giai đoạn nhất định không đồng nghĩa với việc quản lý tài chính thất bại.

Theo khuyến nghị của các tổ chức tư vấn tài chính quốc tế, điều quan trọng trong quản lý tài chính gia đình không chỉ nằm ở số tiền còn lại mỗi tháng mà còn ở khả năng kiểm soát dòng tiền, có kế hoạch cho các khoản chi lớn và duy trì một khoản dự phòng cho những tình huống bất ngờ.

Trong giai đoạn con đi học, giáo dục thường là khoản chi khó cắt giảm nhất vì gắn với kỳ vọng và định hướng tương lai. Các chuyên gia cho rằng đầu tư cho con cần đi cùng khả năng tài chính của gia đình.

Trong giai đoạn con đi học, giáo dục thường là khoản chi khó cắt giảm nhất vì gắn với kỳ vọng và định hướng tương lai

Không phải mọi khoản chi cho học tập đều mang lại hiệu quả giống nhau. Phụ huynh nên đánh giá dựa trên mục tiêu cụ thể như việc học thêm có thực sự cần thiết, có giúp con cải thiện năng lực hoặc đạt được mục tiêu đã đặt ra hay chỉ xuất phát từ tâm lý lo sợ con bị tụt lại phía sau.

Theo các tài liệu về lập kế hoạch tài chính giáo dục, việc chuẩn bị cho chi phí học tập cần được đặt trong tổng thể kế hoạch tài chính gia đình. Một gia đình có thể ưu tiên giáo dục cho con, nhưng vẫn cần duy trì sự cân bằng để tránh tình trạng toàn bộ nguồn lực tài chính bị dồn vào một mục tiêu duy nhất.

Bên cạnh các khoản lớn như học phí, nhiều gia đình thường bỏ qua những khoản chi nhỏ nhưng lặp lại hàng tháng. Những khoản như ăn uống bên ngoài, mua sắm theo thói quen, các dịch vụ đăng ký không thường xuyên sử dụng hay các chi phí tiện lợi có thể tạo thành một khoản đáng kể khi cộng dồn trong năm.

Vì vậy, thay vì cắt giảm tất cả các khoản chi để đạt mục tiêu tiết kiệm, các chuyên gia thường khuyến nghị gia đình nên phân loại rõ đâu là khoản thiết yếu, đâu là khoản giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và đâu là khoản có thể điều chỉnh.

Một điểm nhiều phụ huynh dễ bỏ qua là việc duy trì nền tảng tài chính cho chính mình. Trong quá trình nuôi con, không ít gia đình ưu tiên mọi nguồn lực cho con nhưng trì hoãn việc tích lũy cho tuổi già hoặc không chuẩn bị quỹ dự phòng.

Một kế hoạch tài chính lành mạnh cần tính đến cả các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, trong đó có quỹ khẩn cấp để ứng phó với những biến cố như mất việc, bệnh tật hoặc các khoản chi ngoài dự kiến.

Với những gia đình đã tối ưu các khoản chi nhưng vẫn không thể tạo ra khoản dư, giải pháp không chỉ nằm ở việc tiết kiệm thêm mà còn cần tính đến việc tăng thu nhập.

Khi chi phí cố định đã chiếm phần lớn ngân sách, việc giảm thêm một vài khoản nhỏ có thể chỉ tạo ra tác động hạn chế. Trong trường hợp này, phát triển thêm nguồn thu từ công việc phụ, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp hoặc tận dụng các cơ hội tăng thu nhập có thể là hướng đi bền vững hơn.

Nuôi con trong giai đoạn cấp 3, đại học là một hành trình nhiều áp lực, nhưng đây cũng là giai đoạn có điểm kết thúc rõ ràng. Khi có kế hoạch tài chính phù hợp, phân bổ ưu tiên hợp lý và duy trì sự cân bằng giữa đầu tư cho con với an toàn tài chính của cha mẹ, gia đình sẽ bớt rơi vào cảm giác lương về là hết và chủ động hơn trước những thay đổi trong tương lai.