'Con dao hai lưỡi' mang tên quyền lực chốn công sở

Tác giả: Fred Kofman/ Sài Gòn Books & NXB Thế giới

Tiền lương chưa bao giờ là tất cả

Cuốn sách của Fred Kofman phân tích mối quan hệ giữa nhân viên và công ty thông qua nhiều lợi ích mà hai bên mang lại cho nhau. Tiền lương không phải là yếu tố quan trọng nhất để một nhân viên quyết định gắn bó với công ty lâu dài. Môi trường làm việc, văn hóa doanh nghiệp và cơ hội phát triển là những yếu tố quan trọng không kém, mà nhiều người cân nhắc khi lựa chọn nơi làm việc.

'Con dao hai lưỡi' mang tên quyền lực chốn công sở

Quyền lực giống như con dao hai lưỡi. Khi nắm trong tay quyền lực, chúng ta có thể dễ dàng ra lệnh cho ai đó. Khi bị điều khiển và sai bảo, đối phương dễ sinh bất mãn và ghét bỏ.

Quyền lực giống như con dao hai lưỡi, mang đến cho kẻ nắm quyền sự thù ghét và đối nghịch. Ảnh minh họa: C.F.

Có một câu chuyện dân gian như sau: Một con bọ cạp muốn băng qua sông, nhưng nó không biết bơi, vì vậy nó nhờ một con ếch đưa sang. Con ếch nói: “Nếu tôi chở anh qua, anh sẽ chích tôi”. Con bọ cạp trả lời: “Tôi chẳng thèm chích anh làm gì, vì như thế cả hai chúng ta sẽ chết đuối”.

Con ếch trầm ngâm về logic này một lúc và chấp nhận. Nó cõng con bọ cạp trên lưng và dũng cảm nhảy xuống nước, nhưng khi bơi đến giữa sông, nó cảm thấy một cơn đau nóng rát ở bên hông và nhận ra con bọ cạp sau cùng vẫn chích nó.

Khi cả hai chìm xuống dưới những con sóng, con ếch kêu lên: “Tại sao anh lại chích tôi, bọ cạp? Giờ thì cả hai chúng ta sẽ chết đuối”. Con bọ cạp trả lời: “Tôi không thể cưỡng lại được. Đó là bản chất của tôi”.

Thật không may, quyền lực cũng có bản chất giống như bọ cạp. Mặc dù cảm giác thỏa mãn quyền lực và quyền kiểm soát là có hại cho lợi ích của họ, nhưng đa số những người nắm quyền đều không thể kìm hãm bản thân. Họ chắc chắn sẽ “chích” những người đi theo mình và chết đuối cùng tất cả trong dòng chảy của sự thiếu gắn bó và hoài nghi.

Nguyên tắc vàng phát biểu như sau: Hãy đối xử với người khác theo cách mà bạn muốn được đối xử, và đừng đối xử với người khác theo cách bạn không muốn bị đối xử. Hầu hết mọi người đều chấp nhận nó trên lý thuyết, nhưng lại vi phạm nó trong thực tế. Và họ thậm chí còn làm điều đó một cách trắng trợn hơn khi nắm quyền lực.

Vậy liệu rằng có thể thực thi quyền lực của cấp lãnh đạo trong tổ chức mà không bị nó hủy hoại không? Hay nó sẽ giống như chiếc nhẫn của Tolkien, sẽ biến người đeo nó thành nô lệ của cái ác? Cá nhân hơn, nếu bạn đạt được kiểu quyền lực này, làm thế nào bạn sử dụng nó vì mục đích tốt?

Nếu bạn muốn dẫn dắt một tổ chức đầy gắn bó, bạn phải nghĩ xa hơn vốn hiểu biết về mặt trí tuệ. Bạn cần phải có sự chính trực quả cảm khi đối đầu với thứ quyền lực suy đồi để làm việc một cách trung thực, tôn trọng, công bằng, minh bạch, khiêm nhường, cẩn thận và truyền cảm hứng mỗi ngày.

Nếu không có điều đó, bạn sẽ không có cơ may gắn kết được những người đi theo mình. Những hành vi này không thể giả vờ được. Nếu chúng không bắt nguồn từ các giá trị cốt lõi của bạn và không được thực thi bằng biện pháp khéo léo, thì khả năng cao là bạn sẽ không thành công.

Và nếu không cực kỳ kỷ luật và có ý thức, thì bạn sẽ có nguy cơ phản bội những người đi theo mình, vì bạn đang bị thử thách bởi sức ảnh hưởng suy đồi của quyền lực và thái độ nhạy cảm lẫn sự phê bình thái quá từ những người đi theo.