Còn nhiều uẩn khúc trong vụ án 6 cựu chiến binh

6 cựu chiến binh tại phiên tòa phúc thẩm diễn ra ngày 2/6/2026

Ngày 2/6/2026, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án 6 cựu chiến binh ở xã Trường Xuân (Lâm Đồng) bị kết tội hủy hoại rừng. Đây là lần thứ 3 vụ án được đưa ra xét xử phúc thẩm sau khi đã trải qua nhiều vòng tố tụng kéo dài hơn một thập kỷ.

Tại phiên tòa, nhiều người tham gia tố tụng quan trọng vắng mặt, trong đó có đại diện nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, một số người làm chứng, điều tra viên và các giám định viên liên quan đến vụ án. Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh cho rằng, vụ án đang tồn tại sự khác biệt giữa kết luận giám định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) với các kết luận giám định trước đây được sử dụng làm căn cứ buộc tội các bị cáo. Theo luật sư, kết luận giám định của cơ quan chuyên môn cấp bộ có nhiều nội dung có lợi cho các bị cáo, nhưng chưa được cấp sơ thẩm xem xét đầy đủ. Do đó, luật sư đề nghị hội đồng xét xử triệu tập giám định viên thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham gia phiên tòa, nhằm làm rõ những điểm còn mâu thuẫn trong hồ sơ vụ án. Sau thời gian hội ý, hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị này và quyết định hoãn phiên tòa. Dự kiến, vụ án sẽ được đưa ra xét xử trở lại vào cuối tháng 6.

Luật sư Nguyên Thanh Huy - Văn phòng Luật sư Nguyên Thanh Huy (Lâm Đồng) cho biết, việc tiếp tục hoãn xét xử vụ án xuất phát từ những tranh luận kéo dài nhiều năm quanh các kết luận giám định. Theo hồ sơ vụ án, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, họp bàn việc phát dọn một khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ hoạt động. Các hội viên tham gia phát dọn cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ trên diện tích đất này. Sau đó, họ bị buộc tội phá rừng. Kết luận giám định được lập vào tháng 4/2015 xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại gần 1 ha, với giá trị thiệt hại hơn 53 triệu đồng. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, truy tố và xét xử các bị cáo về tội hủy hoại rừng.

Năm 2020, TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm và chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình giải quyết vụ án. Đặc biệt, tòa án cấp cao xác định người ký các kết luận giám định năm 2015 và năm 2016 không phải là giám định viên có đủ điều kiện chuyên môn theo quy định của Luật Giám định tư pháp. Việc sử dụng các kết luận này làm căn cứ điều tra, truy tố và xét xử là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Từ những vi phạm đó, TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đã hủy toàn bộ các bản án trước đây để điều tra lại vụ án.

Sau khi vụ án được điều tra lại, Hội đồng giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) ban hành kết luận giám định năm 2022. Kết luận này cho rằng, không thể xác định được ranh giới, diện tích rừng cũng như trạng thái rừng bị thiệt hại tại hiện trường. Chính kết luận này đã làm phát sinh nhiều tranh luận trong quá trình giải quyết vụ án. Theo quan điểm của luật sư và một số ý kiến bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo, khi cơ quan giám định cấp bộ không thể xác định được diện tích, hiện trạng rừng bị thiệt hại thì cơ sở buộc tội đối với các bị cáo cần được xem xét lại một cách thận trọng.

Trước phiên phúc thẩm lần thứ 3, Thượng tướng Bế Xuân Trường - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, đã có văn bản đề nghị Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng VKSND Tối cao chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án. Theo đó, hồ sơ vẫn còn nhiều mâu thuẫn về hiện trạng rừng, mức độ thiệt hại và các kết luận giám định. Việc tiếp tục sử dụng các kết luận giám định từng bị TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh xác định là không đúng quy định, trong khi kết luận giám định của cơ quan chuyên môn cấp bộ chưa được đánh giá đầy đủ, cũng là những vấn đề cần xem xét lại.