Công chứng phi địa giới

Nhìn ra khu vực và thế giới, nhiều nước đã có quy định không giới hạn địa giới công chứng với các giao dịch bất động sản. Trong bối cảnh dữ liệu số, quản lý thông tin về bất động sản không còn bị bó hẹp trong phạm vi địa giới hành chính, giao dịch bất động sản có tính chất liên tỉnh gia tăng, di cư lao động thường xuyên và tốc độ đô thị hóa mạnh, nếu vẫn giữ cách làm cũ sẽ gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp và tạo ra sự lãng phí xã hội không hề nhỏ. Chẳng hạn, con cái lập nghiệp nơi xa, đưa cả bố mẹ già theo để tiện phụng dưỡng. Bố mẹ muốn cho, tặng con mảnh đất, ngôi nhà ở quê, đâu nhất thiết phải yêu cầu cả gia đình về tận quê mới làm được thủ tục?

Ảnh minh họa: ttpvhcc.hanoi.gov.vn

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý về những rủi ro tiềm ẩn trong việc cải tiến này. Đó là công chứng viên ngoài địa phương khó nắm được quy hoạch, tranh chấp, hiện trạng bất động sản. Trong khi đó, dữ liệu bất động sản trực tuyến vẫn chưa được cập nhật đủ “sạch” để bảo đảm an toàn cho mọi giao dịch. Trong những trường hợp bất động sản có vấn đề về rủi ro pháp lý, các đối tượng có thể tìm đến những cơ sở công chứng dễ dãi để công chứng trót lọt, gây ra thiệt hại cho người khác.

Do vậy, cần có lộ trình để thực hiện quy định trong thời gian chờ đợi có sự hoàn thiện về hệ thống dữ liệu tập trung, trách nhiệm nghề nghiệp và chế tài với hành vi vi phạm pháp luật về công chứng trong lĩnh vực này.

Bỏ “công chứng theo địa giới” là tất yếu, nhưng để bỏ được cần các điều kiện xác đáng!