Cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn

Phát biểu tại Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Báo Nhân dân tổ chức ngày 8/7, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đất nước đã chứng kiến sự bừng lên của khát vọng làm giàu và khởi sự kinh doanh mạnh mẽ chưa từng có.

Năm 2025, cả nước có thêm gần 297.500 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động với tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 27,4% về số lượng doanh nghiệp và tăng 77,8% về số vốn so với năm 2024.

Hội thảo thu hút nhiều nhà quản lý, nhà khoa học, diễn giả tham luận góp ý chính sách.

Sáu tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 169,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay lại thị trường, tăng 11,2%; tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 3,1 triệu tỷ đồng, tăng 11,3%. Xu hướng bứt phá này của kinh tế tư nhân có thể được coi là nền tảng cốt lõi, là bệ phóng để chúng ta hướng tới mục tiêu xác lập mô hình tăng trưởng kinh tế mới và mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Tuy nhiên, theo đồng chí Lê Quốc Minh, để hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược đề ra, nền kinh tế phải chuyển sang trạng thái bứt tốc mạnh mẽ, tăng trưởng 2 con số liên tục trong cả giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

“Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà đã trở thành mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Thực tế hiện nay, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam với khoảng 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn mang tính cấu trúc đến từ thể chế kinh tế, những khó khăn trong tiếp cận đất đai, vốn, phát triển thị trường…

Để doanh nghiệp thực sự trở thành trung tâm của tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số, yêu cầu cấp bách đặt ra hiện nay là cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm mạnh chi phí tuân thủ và tháo gỡ các điểm nghẽn để kích hoạt nhanh và mạnh động lực tăng trưởng từ khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Theo đó, mọi chính sách đều phải hướng tới doanh nghiệp ở các chiều cạnh: Tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển và tham gia kiến tạo cùng Nhà nước trong xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng hạ tầng và quản trị quốc gia. Doanh nghiệp giờ đây không còn là đối tượng quản lý mà phải thực sự trở thành đối tác kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển.

Đến từ tổ chức đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhận định, tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào những động lực cũ.

“Con đường ngắn nhất để đi tới tăng trưởng 2 con số không phải là một con đường tắt. Đó là con đường khơi thông các nguồn lực đang bị nghẽn, giải phóng sức sản xuất, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và biến khu vực kinh tế tư nhân thành động lực phát triển mạnh mẽ, bền vững của nền kinh tế”, ông Hồ Sỹ Hùng nói.

Chủ tịch VCCI cũng nêu, sau hơn 1 năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, nhiều chuyển động tích cực đã xuất hiện. Tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp được nhấn mạnh hơn; nhiều chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, xúc tiến thương mại và nâng cao năng lực quản trị đã được triển khai, góp phần củng cố niềm tin và khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng của đội ngũ doanh nhân.

Doanh nghiệp không chỉ cần ít giấy phép hơn, mà cần một môi trường kinh doanh dễ hiểu hơn, ổn định hơn.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch VCCI, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn nằm ở chủ trương mà nằm ở khâu thực thi. Doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn từ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, các quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo. Chính vì vậy, dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới chính là cải cách thể chế.

Đáng chú ý, ông Hồ Sỹ Hùng cho rằng, cải cách thể chế không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm giấy phép hay điều kiện kinh doanh về số lượng, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy quản lý.

“Cải cách thể chế ở đây không chỉ là sửa một vài thủ tục, cắt một vài giấy phép, hay giảm một vài điều kiện kinh doanh về mặt số lượng. Điều quan trọng hơn là phải thay đổi cách tiếp cận: Từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo; từ tiền kiểm nặng nề sang hậu kiểm dựa trên rủi ro; từ ”không quản được thì cấm“ sang quản lý ”thông minh, minh bạch và có trách nhiệm giải trình".

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, doanh nghiệp không chỉ cần ít giấy phép hơn mà cần một môi trường kinh doanh dễ hiểu hơn, ổn định hơn và có khả năng dự báo cao hơn. Việc rà soát pháp luật cũng cần được thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, xuyên suốt toàn bộ vòng đời hoạt động, để qua đó nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn đang làm chậm dòng chảy của đầu tư và sản xuất.

Đồng quan điểm, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cho rằng, điều quan trọng hiện nay là phải trả lời được câu hỏi liệu việc cải cách đã đi vào thực chất hay chưa. Mặc dù Trung ương đã chỉ đạo rất quyết liệt, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều quyết định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng điều doanh nghiệp cần là hiệu quả thực tế. Đồng thời, việc phân cấp cho địa phương là đúng hướng, song cần đánh giá cụ thể địa phương đã thực hiện đến đâu, đã giảm được tối thiểu 30% thủ tục và chi phí tuân thủ hay chưa.

Liên quan đến điều hành chính sách tiền tệ, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp bằng nhiều giải pháp nhằm khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc, trong 6 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, 3 lần chỉ đạo các ngân hàng thương mại giảm lãi suất, đồng thời sửa đổi các quy định về giới hạn an toàn nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp triển khai các dự án quy mô lớn, trọng điểm phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Song song với đó, ngành ngân hàng tiếp tục điều hành tín dụng theo hướng tập trung vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới; triển khai nhiều cơ chế linh hoạt đối với tín dụng nhà ở xã hội, các công trình trọng điểm quốc gia, đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn.

Đến cuối tháng 6/2026, tín dụng dành cho khu vực kinh tế tư nhân đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, chiếm tới 92,6% tổng dư nợ nền kinh tế; dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng. Dù vậy, chính cơ quan điều hành cũng nhìn nhận nguồn vốn chỉ là một trong nhiều điều kiện để đạt mục tiêu tăng trưởng.

Theo đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm quốc gia vẫn rất lớn, trong khi việc mở rộng tín dụng ở một số lĩnh vực còn gặp khó khăn do sức chống chịu, năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp còn hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa phục hồi đồng đều, chi phí sản xuất vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.

Từ thực tế đó, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng, bên cạnh các giải pháp về tiền tệ và tín dụng, cần tiếp tục tháo gỡ căn bản các rào cản thể chế, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế, đồng thời phát triển mạnh thị trường vốn để giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng…