Công nghệ này sẽ giúp 'kéo dài tuổi thọ'

Tác giả: Ray Kurzweil/Omega+NXB Thế Giới

Điểm kỳ dị đã cận kề

Tác phẩm mới nhất của chuyên gia hàng đầu về AI tại Google, dự đoán tương lai của AI, nối tiếp các tác phẩm đã thành công trên thế giới trước đó như “The singularity is near” và “How to create a mind”. Ở lần trở lại này, Kurzweil gửi đi một thông điệp rõ ràng: thời điểm mà ông gọi là “Điểm kỳ dị” (Singularity) khi con người và máy móc hợp nhất - không còn là viễn cảnh xa vời, mà đang tiến đến gần hơn bao giờ hết.

Công nghệ này sẽ giúp 'kéo dài tuổi thọ'

Mục tiêu dài hạn là tạo ra các nanorobot y học. Chúng sẽ được cấu thành từ các bộ phận làm bằng diamondoid, có gắn cảm biến, tay thao tác, bộ vi xử lý, hệ thống truyền tín hiệu.

Mục tiêu dài hạn là tạo ra các nanorobot y học. Ảnh minh họa.

Để hình dung việc kéo dài tuổi thọ sẽ cải thiện chất lượng sống ra sao, ta có thể nhìn lại một thế kỷ trước.

Năm 1924, tuổi thọ dự kiến ở Mỹ là 58,5 tuổi, nghĩa là những đứa trẻ sinh ra năm đó được dự đoán sẽ qua đời vào năm 1982. Nhưng trong khoảng thời gian ấy, y học đã tiến bộ đến mức nhiều người trong số họ sống đến tận những năm 2000 hoặc 2010. Nhờ đó, họ được hưởng tuổi già trong thời đại có hàng không giá rẻ, xe hơi an toàn hơn, truyền hình cáp, và cả Internet.

Với những em bé sinh năm 2024, các bước tiến công nghệ trong những năm tuổi thọ được kéo dài sẽ nhanh hơn cấp số nhân so với thế kỷ trước. Bên cạnh lợi ích vật chất khổng lồ như vậy, họ còn được tận hưởng nền văn hóa phong phú hơn - từ tất cả các tác phẩm nghệ thuật, âm nhạc, văn học, truyền hình, cho đến trò chơi điện tử được nhân loại tạo ra trong quãng đời “mở rộng” đó. Có lẽ quan trọng nhất, họ sẽ có nhiều thời gian hơn bên gia đình và bạn bè, được yêu thương và trao đi yêu thương. Chính điều này, theo tôi, là ý nghĩa sâu xa nhất của cuộc sống.

Nhưng công nghệ nano sẽ hiện thực hóa điều đó như thế nào? Theo tôi, mục tiêu dài hạn là tạo ra các nanorobot y học. Chúng sẽ được cấu thành từ các bộ phận làm bằng diamondoid, có gắn cảm biến, tay thao tác, bộ vi xử lý, hệ thống truyền tín hiệu, và có thể là cả nguồn năng lượng. Nanobot có thể dễ dàng được liên tưởng đến như những tàu ngầm robot bằng kim loại thu nhỏ chạy trong máu, nhưng ở cấp độ nano, vật lý hoạt động rất khác biệt. Ở quy mô này, nước là dung môi cực mạnh, và các phân tử oxy hóa rất dễ phản ứng, nên cần đến vật liệu siêu bền như diamondoid.

Nếu tàu ngầm có thể lướt êm qua chất lỏng, thì với nanobot, lực ma sát dính chiếm ưu thế hoàn toàn. Hãy tưởng tượng bạn có thể bơi qua một bể đầy bơ đậu phộng! Vì vậy, nanobot sẽ cần cơ chế di chuyển hoàn toàn khác. Ngoài ra, chúng khó có thể mang đủ năng lượng hoặc vi xử lý bên trong để hoạt động độc lập, nên sẽ phải tự khai thác năng lượng từ môi trường và hoặc tuân theo tín hiệu điều khiển bên ngoài, hoặc phối hợp tính toán cùng nhau theo nhóm.

Để duy trì cơ thể và xử lý các vấn đề sức khỏe, chúng ta sẽ cần một lượng nanobot khổng lồ - mỗi con cỡ bằng một tế bào. Các ước tính hiện tại cho biết cơ thể con người chứa vài chục nghìn tỉ tế bào. Nếu chúng ta tăng cường cơ thể mình chỉ với một nanorobot trên mỗi một trăm tế bào, con số tổng sẽ lên tới vài trăm tỉ nanorobot. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ tỉ lệ nào là tối ưu. Ví dụ, có thể các nanorobot tiên tiến sẽ có hiệu quả ngay cả khi tỉ lệ tế bào trên nanorobot lớn hơn như vậy vài bậc độ lớn.

Một tác động lớn của quá trình lão hóa là làm giảm hiệu năng của các cơ quan nội tạng, nên vai trò cốt lõi của nanobot sẽ là sửa chữa và tăng cường chức năng cơ quan. Ngoài việc mở rộng vỏ não như đã nêu ở Chương 2, điều này chủ yếu sẽ liên quan đến việc giúp các cơ quan không cảm nhận thực hiện hiệu quả việc đưa chất vào máu hoặc hệ bạch huyết, hoặc loại bỏ các chất ra khỏi cơ thể.

Ví dụ, phổi đưa oxy vào máu và lọc bỏ CO2. Gan và thận lọc độc tố. Hệ tiêu hóa đưa dưỡng chất vào máu. Rất nhiều cơ quan, trong đó có tuyến tụy, tiết hormone điều khiển quá trình trao đổi chất. Mất cân bằng hormone có thể gây ra các bệnh như tiểu đường. (Hiện đã có các thiết bị có thể đo lượng insulin trong máu và tự bơm insulin giống như tuyến tụy.)

Với việc giám sát liên tục các chất thiết yếu, điều chỉnh mức độ khi cần, và duy trì cấu trúc cơ quan, nanobot có thể giữ cho cơ thể con người luôn ở trạng thái khỏe mạnh. Cuối cùng, khi cần thiết, hoặc khi chúng ta có nhu cầu, chúng thậm chí có thể thay thế hoàn toàn các cơ quan sinh học. Nhưng nanobot không chỉ dừng lại ở việc duy trì chức năng cơ thể bình thường. Chúng còn có thể được sử dụng để điều chỉnh nồng độ của rất nhiều chất trong máu, đưa chúng đến mức tối ưu hơn so với mức thông thường trong cơ thể.

Hormone có thể được điều chỉnh để ta có nhiều năng lượng và sự tập trung hơn, hoặc đẩy nhanh tốc độ phục hồi và tái tạo. Nếu việc tối ưu hóa hormone giúp ta ngủ hiệu quả hơn, đây chính là một dạng “kéo dài sự sống gián tiếp”: Nếu chỉ cần ngủ bảy giờ thay vì tám giờ mỗi đêm, thì về tổng thời gian thức trong đời, bạn đã có thêm tương đương năm năm sống nữa!